Zorg als roulette: wie is de volgende?

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Het begint een macabere routine te worden. Nog geen week nadat urologen de alarmbel luidden, staan nu dialysepatiënten op de rand van het ondenkbare: geen behandeling, geen alternatief, geen zekerheid. Wie volgt morgen? De intensive care? De spoedeisende hulp? Of simpelweg iedereen die het waagt ziek te worden in Suriname?

Wat zich afspeelt is geen incident meer, geen ‘overmachtssituatie’ die met wat technische uitleg kan worden weggepoetst. Dit is een systeem in verval. Al jaren. Een zorgketen die niet slechts kraakt, maar zichtbaar breekt.

“Als essentiële zorg niet kan worden gegarandeerd, als patiënten moeten hopen dat betalingen op tijd binnenkomen, dan is gezondheid geen recht meer, maar een gok”

Defecte apparatuur die weken stilligt omdat onderdelen moeten worden geïmporteerd. Rekeningen die maanden onbetaald blijven, waardoor levensreddende behandelingen op losse schroeven staan. En boven dit alles een overheid die achter de feiten aanholt, alsof het hier om administratieve vertragingen gaat en niet om mensenlevens.

Neem de situatie bij de urologie: operaties worden uitgesteld omdat een essentieel apparaat het heeft begeven. Begrip wordt gevraagd. Twee weken geduld. Maar wat betekenen twee weken voor iemand met een tumor? Voor iemand wiens nieren blokkeren? Tijd is geen abstract begrip in de zorg – tijd ís behandeling. Tijd is een situatie van leven of dood.

En dan de dialysepatiënten. Mensen die meerdere keren per week moeten worden aangesloten op machines om simpelweg te overleven. Voor hen is uitstel geen optie, maar een doodvonnis in slow motion. Wanneer betalingen uitblijven en klinieken dreigen te sluiten, wordt de harde realiteit pijnlijk duidelijk: de continuïteit van zorg hangt niet af van medische noodzaak, maar van financiële willekeur.

In De Nationale Assemblee buitelen politici elke keer over elkaar heen met zorgen en verwijten. Terecht, maar ook voorspelbaar. Want dezelfde stemmen die vandaag alarm slaan, stonden gisteren vaak stil of keken weg. De burger die zijn medische verzekering keurig en op tijd betaalt, krijgt ondertussen geen antwoorden, slechts vragen: ‘wie is verantwoordelijk?’ ‘Waar gaat het mis?’ En belangrijker nog: wie grijpt in vóór het te laat is?’

Ziek worden in Suriname lijkt steeds meer op Russische roulette. Het klinkt misschien scherp, maar is dat overdreven? Als essentiële zorg niet kan worden gegarandeerd, als patiënten moeten hopen dat betalingen op tijd binnenkomen, dan is gezondheid geen recht meer, maar een gok.

De kern van het probleem is geen gebrek aan kennis of toewijding bij zorgverleners. Integendeel. Artsen en verpleegkundigen doen wat ze kunnen met steeds beperktere middelen. Het falen zit hogerop: in beleid dat reactief is, in financiële structuren die wankelen en in een gebrek aan urgentie en prioriteit waar die het hardst nodig zijn.

Als dit zo doorgaat, is de vraag niet langer óf het systeem zal instorten, maar wanneer. En wie er dan nog overblijft om de brokstukken op te rapen. Tot die tijd draait de estafette door. Vandaag urologie, morgen dialyse. En ergens daartussen: de patiënt, die geen keuze heeft.

ivancairo@yahoo.com