ZIJN WE DOM OF MAKEN WE VERKEERDE POLITIEKE KEUZES?

door

De uitspraak van Poetini Atompai, lid van De Nationale Assemblee namens de NPS, dat politici er bewust voor kiezen geen scholen te bouwen, omdat een goed opgeleid volk andere politieke keuzes zal kunnen maken, klinkt op het eerste gezicht schokkend. Toch raakt zijn stelling een ernstige zenuw binnen de Surinaamse samenleving. Maar de kernvraag is misschien nog confronterender, zijn we als samenleving dom, of maken we simpelweg verkeerde politieke keuzes? Het is verleidelijk de schuld volledig bij politici te leggen. Decennialang is Suriname immers getuige geweest van machtswisselingen tussen verschillende etnische politieke blokken, zonder dat de structurele problemen van armoede, zwak onderwijs en economische afhankelijkheid, echt werden opgelost. Steeds weer worden verkiezingen gewonnen door grote beloftes, en opnieuw blijkt na de verkiezingen, dat die beloftes slechts gedeeltelijk of helemaal niet worden ingelost.
Een democratie functioneert immers niet alleen op basis van politieke beloftes en belazerij van politici, maar ook op basis van de keuzes van kiezers. Politici worden gekozen, niet benoemd. Als dezelfde politieke patronen zich blijven herhalen, dan moet de vraag ook worden gesteld in hoeverre de samenleving zelf die patronen in stand houdt. In Suriname wordt politiek nog te vaak benaderd als identiteitspolitiek, in plaats van beleidspolitiek. Partijen worden gesteund vanwege hun etnische signatuur, persoonlijke loyaliteit, vriendjespolitiek of populistische retoriek.
Verkiezingsprogramma’s spelen zelden de doorslaggevende rol. De politieke campagne wordt veel te vaak bepaald eq toneelopvoeringen, slogans en symboliek dan door concrete beleidsplannen.
Dat is precies waar de analyse van Atompai, hoe controversieel ook, een gevoelige snaar raakt. In landen waar een groot deel van de bevolking goed onderwijs heeft genoten, worden verkiezingen doorgaans beslist, op basis van programma’s, economische plannen en bestuurlijke competentie. In zulke systemen kunnen politici minder gemakkelijk wegkomen met loze beloftes. Maar laten we eerlijk zijn, wij Surinamers zijn niet dom. Surinamers zijn vaak goed geïnformeerd, kritisch en politiek bewust. Het probleem ligt eerder aan een combinatie van factoren, historische loyaliteit, economische afhankelijkheid, patronagepolitiek en een diepgewortelde cultuur waarin politieke beloftes nog steeds zwaarder wegen dan politieke prestaties en of ethische overwegingen. Veel burgers weten dat bepaalde politici hun beloftes niet zullen waarmaken, maar stemmen toch op hen.
De discussie over olie en gas maakt deze kwestie nog urgenter. De verwachting dat toekomstige olie-inkomsten Suriname uit de economische problemen zullen halen, creëert opnieuw een gevaarlijke utopie. De geschiedenis van landen als Venezuela en Nigeria laat zien, dat natuurlijke rijkdom geen garantie is voor welvaart. Zonder sterke instituties, transparant bestuur en een kritische samenleving, kan olie zelfs een vloek worden in plaats van een zegen. Daarom is de echte vraag niet of Surinamers dom zijn. De echte vraag is of Surinamers voortaan bereid zullen zijn hun politieke gedrag te veranderen. Een samenleving die steeds dezelfde keuzes maakt, kan moeilijk verwachten dat de uitkomst anders zal zijn. Als Suriname werkelijk wil breken met de oude zeer manipulerende politiek, dan begint dat niet alleen bij nieuwe politici, maar ook bij nieuwe kiezers, burgers die leiders beoordelen op integriteit, beleid en resultaten, niet op afkomst, charisma of verkiezingsretoriek. Want uiteindelijk bepaalt niet alleen de politiek het niveau van een land, maar ons stemgedrag.
The post ZIJN WE DOM OF MAKEN WE VERKEERDE POLITIEKE KEUZES? ..