Suriname heeft geen gebrek aan evenementen, commissies, delegaties en grootse plannen. Maar zodra het feest voorbij is, blijft steeds dezelfde vraag liggen: waar is de financi\u00eble verantwoording? Tra Fas\u2019 De stelde onlangs terecht die vraag. Want wie gemeenschapsgeld uitgeeft, heeft niet alleen de plicht om vooraf een begroting te presenteren, maar ook om achteraf verantwoording af te leggen. Dat is geen aanval op evenementen of beleid. Dat is gewoon goed bestuur. Neem Expo 2020 Dubai. Suriname wilde zich daar internationaal presenteren en investeerders aantrekken. De totale deelname werd destijds geraamd op USD 2,4 miljoen. Dubai zou USD 1,5 miljoen bijdragen en Suriname ongeveer USD 900.000. Dat bedrag was door de Raad van Ministers goedgekeurd als voorfinanciering. Via sponsoring en andere bijdragen zouden de uiteindelijke kosten voor Suriname zelfs lager moeten uitvallen.
\nNa terugkeer, verdedigde toenmalig president Chandrikapersad Santokhi de investering. Volgens hem zou die USD 900.000 rendement opleveren in de vorm van investeringen. Dat was jaren geleden. Tra Fas\u2019 De heeft dan ook een volkomen terechte vraag: Waar is de eindafrekening? Hoeveel heeft Suriname uiteindelijk werkelijk betaald? Hoeveel sponsoring kwam binnen? Wat kostten de delegaties, tickets, verblijf en overige uitgaven? En vooral: welke investeringen zijn aantoonbaar rechtstreeks uit die deelname voortgekomen? Een vooraf aangekondigd bedrag is nog geen financi\u00eble verantwoording. Een belofte van rendement evenmin.
\nVan Dubai naar 50 jaar Srefidensi
\nOok bij de viering van 50 jaar Srefidensi op 25 november 2025 zijn vragen over de financi\u00eble afwikkeling gerechtvaardigd. In oktober werd een masterbegroting van SRD 65 miljoen bekendgemaakt. De begrotingen van de afzonderlijke activiteiten zouden worden ingediend en samengebracht. Kort voor de viering werd gemeld dat de begroting na herziening ongeveer SRD 55 miljoen bedroeg. Het bedrijfsleven zou daarnaast bijna SRD 50 miljoen aan bijdragen en toezeggingen hebben verzameld. Staatsolie, Zijin, Hakrinbank en andere bedrijven werden daarbij genoemd. Een eventueel tekort zou door de overheid worden gedragen. Maar het feest is voorbij.
\nWat is werkelijk ontvangen en wat is werkelijk uitgegeven?
\nTra Fas\u2019 De heeft gelijk wanneer zij vraagt om duidelijkheid. Hoeveel kwam daadwerkelijk van private bedrijven? Hoeveel van staatsbedrijven? Hoeveel uiteindelijk uit de staatskas? Welke kosten werden gemaakt? Waren er overschrijdingen? En waar is de openbare eindafrekening? Een begroting is het begin van financi\u00eble transparantie, niet het einde ervan.
\nCARIFESTA: Het verslag is er. Waarom niet openbaar?
\nBij CARIFESTA XV wordt de vraag van Tra Fas\u2019 De nog dringender. Het evenement vond van 22 tot en met 31 augustus 2025 plaats in Barbados. Suriname vertrok met een kleinere delegatie en werkte met een vastgesteld budget van USD 63.000. Begin dit jaar werd minister Dirk Currie gevraagd naar het financi\u00eble verslag. Toen was het nog niet afgerond. Inmiddels is dat veranderd. Op 23 februari 2026 heeft de CARIFESTA XV-commissie zowel het evenementverslag als het financi\u00eble verslag officieel aan de minister overhandigd. Dan is de vraag van Tra Fas\u2019 De simpel en volkomen redelijk:
\nWaarom is dat financi\u00eble verslag nog niet openbaar?
\nDe begroting was USD 63.000. Hoeveel is daadwerkelijk besteed? Waar ging het geld naartoe? Was er geld over? Waren er aanvullende uitgaven? Als een financieel verslag klaar is en officieel is overhandigd, waarom zou de samenleving daar dan geen kennis van mogen nemen? Dit gaat niet om wantrouwen. Het gaat om controle.
\nHeritage Month: nog geen eindverslag, maar wel een begroting
\nBij Heritage Month moet wel een onderscheid worden gemaakt. De maand is nog niet voorbij. Een definitief financieel verslag kan daarom nog niet worden verlangd. Maar Tra Fas\u2019 De heeft ook hier een punt: een begroting maak je vooraf. De overheid verklaarde in juni dat er geen specifieke financi\u00eble middelen beschikbaar waren voor de Heritage Month. Er zou worden gekeken naar bijdragen van de overheid, het bedrijfsleven en sponsors. De Heritage Month wordt bovendien gekoppeld aan bestaande beleidsprogramma\u2019s van verschillende ministeries.
\nWelke ministeries betalen? Uit welke begrotingsposten? Wat betaalt het Kabinet van de President? Welke staatsbedrijven leveren bijdragen? Wie sponsort? En welke bijdragen worden in natura geleverd? Het argument dat er geen aparte pot voor Heritage Month bestaat, is geen afdoende antwoord. Ook geld dat uit bestaande begrotingsposten wordt gehaald, blijft gemeenschapsgeld.
\nTra Fas\u2019 De heeft gelijk
\nDaarom is de kritiek van Tra Fas\u2019 De niet alleen begrijpelijk, maar noodzakelijk. Het gaat niet om de vraag of Suriname evenementen mag organiseren. Natuurlijk mag dat. Het gaat ook niet om de vraag of internationale promotie, cultuur of nationale vieringen waardevol zijn.
\nDe kernvraag is veel eenvoudiger: Wat heeft het gekost, wie heeft betaald en wat heeft het opgeleverd? Dat moet bij iedere besteding van publieke middelen kunnen worden beantwoord. Tra Fas\u2019 De vraagt daarmee niets buitensporigs. Zij vraagt om een principe dat in iedere democratische rechtsstaat vanzelfsprekend zou moeten zijn: publiek geld vraagt publieke verantwoording. Begroot vooraf.
\nWees transparant tijdens de uitvoering. Verantwoord achteraf. En maak de cijfers en verslagen openbaar. Suriname kan niet blijven vragen om vertrouwen terwijl financi\u00eble informatie achteraf moeilijk vindbaar blijft of helemaal niet wordt gepubliceerd. Wie met gemeenschapsgeld werkt, moet bereid zijn de rekening te laten zien. Want transparantie begint niet wanneer een journalist maanden later vraagt: Waar is het geld gebleven? Transparantie hoort onderdeel te zijn van het bestuur zelf. Tra Fas\u2019 De heeft dus gelijk. Als de rekening er is, leg haar dan gewoon op tafel.
\nThe post TRA FAS\u2019 DE HEEFT GELIJK: WAAR IS DE REKENING? ..<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Suriname heeft geen gebrek aan evenementen, commissies, delegaties en grootse plannen. Maar zodra het feest voorbij is, blijft steeds dezelfde vraag liggen: waar is de financi\u00eble verantwoording? Tra Fas\u2019 De stelde onlangs terecht die vraag. Want wie gemeenschapsgeld uitgeeft, heeft niet alleen de plicht om vooraf een begroting te presenteren, maar ook om achteraf verantwoording … Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107,119],"tags":[],"class_list":["post-408584","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ware","category-west"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/408584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=408584"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/408584\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=408584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=408584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=408584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}