{"id":406516,"date":"2026-08-05T08:45:15","date_gmt":"2026-08-05T11:45:15","guid":{"rendered":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/ons-wonderbaarlijk-brein-22\/"},"modified":"2026-08-05T08:45:15","modified_gmt":"2026-08-05T11:45:15","slug":"ons-wonderbaarlijk-brein-22","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/ons-wonderbaarlijk-brein-22\/","title":{"rendered":"Ons wonderbaarlijk brein (22)"},"content":{"rendered":"<p> De lezer die deze serie over het brein regelmatig leest, heeft ontdekt dat ik de positieve en negatieve resultaten van de hersenfuncties probeer te belichten. Ik hoop dat de lezer lering kan trekken uit het gepresenteerde.<\/p>\n<p>Tekst en beeld Richenel Ellecom<\/p>\n<p>In de jaren negentig, toen ik praktijk uitoefende in de Verenigde Staten, had ik een pati\u00ebnt op de poli die ik fictief John zal noemen. Hij had zich gemeld omdat hij niet kon begrijpen waarom hij niet van zijn coca\u00efnegebruik kon afkomen.<\/p>\n<p>\u201cZe worstelen met een gewoonte, die ze maar niet kunnen nalaten\u201d<\/p>\n<p>John vertelde mij dat hij van beroep kerkorganist was. Elke zondag speelde hij het orgel voor twee kerken. Hij verdiende tweehonderd US dollar per kerk, dus totaal vierhonderd US dollar op elke zondag wanneer hij speelde.<\/p>\n<p>John vertelde dat terwijl hij het orgel bespeelde hij dacht aan de coca\u00efne fix die hij zou beleven na zijn speeltijd in de kerken. Hij zei tegen mij dat hij zich schaamde te vertellen dat hij, terwijl hij in de kerk zat en luisterde naar de preek, dacht aan coca\u00efnegebruik. Dit is een scenario dat ook andere behandelaren ervaren met coca\u00efneverslaafden. Ze worstelen met een gewoonte, die ze maar niet kunnen nalaten.<\/p>\n<p>Aanloop naar de coca\u00efne-\/crackverslaving<\/p>\n<p>De twee typen coca\u00efne (poeder en crack) verschillen alleen maar in hoe ze er uitzien en hoe die worden gebruikt. Het effect op de breinnetwerken en het lichaam is hetzelfde. Alleen bereikt crack het brein sneller, omdat die wordt gerookt.<\/p>\n<p>In het proces van coca\u00efneverslaving zijn de volgende hersennetwerken betrokken: het beloningssysteem, impulscontrole, geheugen- en leerprocessen en stresssystemen.<\/p>\n<p>Het beloningsnetwerk, dat bestaat uit het Ventrale Tegmentale Area (VTA), nucleus accumbens en ventrale striatum, leert bij regelmatig gebruik van coca\u00efne, via dopamine, dat het gebruik van coca\u00efne een gevoel van plezier geeft.<\/p>\n<p>Het impulscontrolenetwerk, bestaande uit dorsolaterale prefrontale cortex (DPC), orbitale cortex en de ventromediale prefrontale cortex (VPC), dat besluitvorming en remming regelt, verzwakt en de gebruiker heeft moeite met stoppen.<\/p>\n<p>Het geheugennetwerk, dat voornamelijk bestaat uit de hippocampus en amygdala, leren de triggers, die leiden tot coca\u00efnegebruik, te associ\u00ebren met het beloningsgevoel dat er volgt. Door het regelmatig gebruik van coca\u00efne worden het cortisolsysteem en de stressnetwerken geactiveerd. Deze activatie verhoogt het niveau van angst en vergroot het risico van terugval.<\/p>\n<p>De neurotransmitters (chemische stofje in het brein), die het proces in de netwerken faciliteren zijn: dopamine voor plezier, noradrenaline regelt alertheid, serotonine regelt stemming, glutamaat regelt het leerproces en Gaba vermindert de inhibitie en verhoogt impulsiviteit.<\/p>\n<p>Ontwenningsverschijnselen<\/p>\n<p>De ontwenningsverschijnselen van coca\u00efne vari\u00ebren van extreme vermoeidheid, anhedonie (geen plezier), depressie, verhoogde eetlust, slaapproblemen, prikkelbaarheid tot sterke drang.<\/p>\n<p>Behandelingstraject<\/p>\n<p>Zoals bij behandeling van alle verslavingstypen, is de gewilligheid en medewerking van de pati\u00ebnt cruciaal. Het behandelingstraject bestaat uit drie fasen: acute- (dagen), sub-acute-(weken) en langdurige fase (maanden).<\/p>\n<p>In de acute fase, wanneer de pati\u00ebnt stopt met coca\u00efnegebruik, ervaart die vermoeidheid, langdurige slaapperioden en depressie.<\/p>\n<p>Gedurende de sub-acute fase is het gevoel van plezier bij de pati\u00ebnt minder, omdat hij\/zij de prikkel die coca\u00efnegebruik geeft, heeft leren waarderen. Hij\/zij heeft een sterke drang naar coca\u00efne, heeft concentratieproblemen en is vaak prikkelbaar, omdat de hele fysiologie van het lichaam ongebalanceerd is.<\/p>\n<p>Gedurende de langdurige fase worstelt de verslaafde hoe om te gaan met prikkels die de drang aanwakkeren. Hij\/zij heeft ook een verhoogde prikkelbaarheid, die ook agressief gedrag tot gevolg kan hebben.<\/p>\n<p>Het is in deze periode ook belangrijk welke comorbide ziektebeelden de pati\u00ebnt heeft die de verslaving instant houden. Deze kunnen zijn: chronische depressie, ADHD, trauma, angst en persoonlijkheidsproblematiek.<\/p>\n<p>De strategie\u00ebn die kunnen worden gehanteerd tijdens de behandeling zijn: cognitieve reconstructie, waarbij de pati\u00ebnt leert verband te zien tussen gedachten, gevoel en gedrag en hoe die om te buigen om te resulteren in een productief gedrag.<\/p>\n<p>Ontspanningstraining kan ook helpen de hyperalertheid, die ontstaat bij coca\u00efnegebruik, terug te brengen. De pati\u00ebnt leert ook zijn\/haar dagelijkse schema zo op te stellen dat de tijd nuttig wordt besteed en weinig ruimte overblijft voor verveling.<\/p>\n<p>Regelmatige fysieke beweging \u2013 lopen, fietsen, trainen \u2013 is noodzakelijk. Familie en\/of gezinsondersteuning, herkennen van de triggers, een noodplan en langdurige follow-up zijn bijzonder belangrijk om terugval te voorkomen.-.<\/p>\n<p>*Heeft u verdere vragen dan kan u contact opnemen met de schrijver<\/p>\n<p>Richenel Ellecom (899-6441\/ramdas1947@yahoo.com), Psy.D., Dr.P.H., HSPP, is preventieve geneeskundige- en medisch voedingskundige specialist, alsook klinisch en forensische neuropsycholoog. <\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De lezer die deze serie over het brein regelmatig leest, heeft ontdekt dat ik de positieve en negatieve resultaten van de hersenfuncties probeer te belichten. Ik hoop dat de lezer lering kan trekken uit het gepresenteerde. Tekst en beeld Richenel Ellecom In de jaren negentig, toen ik praktijk uitoefende in de Verenigde Staten, had ik &#8230; <a title=\"Ons wonderbaarlijk brein (22)\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/ons-wonderbaarlijk-brein-22\/\" aria-label=\"Lees meer over Ons wonderbaarlijk brein (22)\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107,121],"tags":[],"class_list":["post-406516","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ware","category-wtijd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=406516"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406516\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=406516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=406516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=406516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}