{"id":406079,"date":"2026-07-28T19:45:20","date_gmt":"2026-07-28T22:45:20","guid":{"rendered":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/behandeling-grensprotocol-suriname-frankrijk-pas-na-liba-krutu\/"},"modified":"2026-07-28T19:45:20","modified_gmt":"2026-07-28T22:45:20","slug":"behandeling-grensprotocol-suriname-frankrijk-pas-na-liba-krutu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/behandeling-grensprotocol-suriname-frankrijk-pas-na-liba-krutu\/","title":{"rendered":"Behandeling grensprotocol Suriname-Frankrijk pas na \u2018liba krutu\u2019"},"content":{"rendered":"<p> PARAMARIBO \u2014 De Nationale Assemblee (DNA) heeft het protocol rond de regeling van de grens tussen Suriname en Frans-Guyana over de Marowijne- en Lawarivier dinsdag (vandaag) niet meer behandeld. Voorzitter Ashwin Adhin zei daartoe te hebben besloten, nadat Aucaners-granman Bono Velantie het verzoek had gedaan eerst een zogenoemde \u2018liba krutu\u2018 te houden. Deze is gepland voor 2 augustus te Stoelmanseiland. \u201cUit respect voor het traditionele gezag kan ik niet anders dan u allen hiervoor begrip te vragen. Daarom verdaag ik de behandeling van dit agendapunt tot na de krutu\u201c, verklaarde Adhin dinsdag tijdens de openbare vergadering. De Paramaccaners houden op 1 augustus hun krutu te Langatabbetje.<\/p>\n<p>De parlementsvoorzitter wees erop dat DNA en regering met deze werkwijze de grenskwestie op \u201ceen vreedzame wijze en in harmonie\u201d willen afhandelen. Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale handel en Samenwerking (BIS) benadrukte dat met het besluit tot verdaging van de behandeling niet het signaal mag worden afgegeven dat Suriname nog niet in staat is dit proces af te ronden.<\/p>\n<p>\u201cWij willen geen beperkingen op de rivier wanneer wij die moeten gebruiken om onze leefgebieden te bereiken\u201dGranman Bono Velantie<\/p>\n<p>Volgens hem laat het besluit juist zien dat regering en parlement oor hebben voor de samenleving en gezamenlijk werken aan een zorgvuldig en breed gedragen resultaat dat in het belang is van Suriname en zijn internationale partners. Hij sprak daarom zijn waardering uit voor het signaal vanuit het traditionele gezag om het overleg voort te zetten en voor het besluit van DNA om daaraan invulling te geven.<\/p>\n<p>Gesprekken met relevante actoren<\/p>\n<p>Het parlement zal zich na de krutu vervolgens buigen over de ontwerpwet waarin goedkeuring wordt verleend aan het protocol tussen Suriname en Frankrijk over de grens tussen Suriname en Frans-Guyana. Adhin benadrukte dinsdag dat het parlement sinds de eerste behandeling op 17 november 2025 intensief aan dit onderwerp heeft gewerkt. Daarbij zijn alle relevante groepen gehoord en heeft ook BIS gesprekken gevoerd met betrokkenen. De verschillende zorg- en aandachtspunten kwam aan de orde.<\/p>\n<p>NDP-fractieleider Rabin Parmessar, voorzitter van de commissie van rapporteurs (CvR), benadrukte het belang van een zorgvuldig consultatieproces met de betrokken gemeenschappen. Volgens hem zijn in de afgelopen periode aanvullende gesprekken gevoerd en heeft op verschillende niveaus overleg plaatsgevonden tussen hun vertegenwoordigers en BIS.<\/p>\n<p>\u2018Vrij\u2019 bewegen<\/p>\n<p>Verder had een parlementaire delegatie tien dagen terug op 18 juli overleg met Velantie. Het grootopperhoofd deed, na het geven van zijn zegen voor het voortzetten van het parlementaire proces, wel nadrukkelijk het beroep op zowel het parlement als de regering om ervoor te zorgen dat de bewoners aan beide oevers van de rivier zich vrij kunnen blijven bewegen. \u201cWij willen geen beperkingen op de rivier wanneer wij die moeten gebruiken om onze leefgebieden te bereiken\u201d, hield hij de assembleeleden voor.<\/p>\n<p>VHP-fractieleider Asiskumar Gajadien onderstreepte het belang van het vrije verkeer voor de bewoners langs de rivier. Daarnaast deed hij een beroep op de regering om niet alleen gehoor te geven aan uitnodigingen vanuit de gemeenschappen, maar ook alle beschikbare middelen in te zetten om hen tijdig en correct te informeren over de inhoud en voortgang van het proces.<\/p>\n<p>Op 18 juli benadrukte Velantie dat het belangrijk is dat v\u00f3\u00f3r de formele aanname nog inzage wordt verkregen in het offici\u00eble document of de definitieve overdracht. Volgens hem moet het traditionele gezag de exacte inhoud van de afspraken kunnen bestuderen, zodat de betrokken gemeenschappen goed ge\u00efnformeerd blijven over het verdere proces.<\/p>\n<p>Teleurstelling<\/p>\n<p>Bij een van zijn laatste persconferenties liet de scheidende Franse ambassadeur Nicolas de Lacoste zijn frustraties blijken dat hij Suriname niet ertoe had kunnen bewegen het grensprotocol, dat in februari 2021 in Frankrijk werd ondertekend, door DNA te laten goedkeuren. \u201cHet heeft \u00e9\u00e9n keer op de agenda van DNA gestaan, maar daarna bleek het een groot probleem om het opnieuw op de agenda te krijgen\u201d, haalde de diplomaat aan.<\/p>\n<p>Tijdens een parlementaire vergadering in 2023 liepen de gemoederen hoog op nadat werd gesteld dat de plaatselijke bevolking niet was geraadpleegd voordat over het grensprotocol werd gesproken. Echter, volgens De Lacoste had de grenscommissie onder leiding van Harold Kolader al rond 2019 overleg gevoerd met de traditionele gezagsdragers.<\/p>\n<p>De Lacoste zei tijdens het persmoment niet te weten waarom Suriname het protocol niet wilde goedkeuren of behandelen. Volgens hem waren de inheemse en tribale gemeenschappen langs de Lawa- en Marowijnerivier juist v\u00f3\u00f3r invoering van het protocol. \u201cMet dit protocol zouden we de illegale goudwinning, die de traditionele leefgebieden van deze gemeenschappen vervuilt, samen met Suriname, effectiever kunnen bestrijden. De mensen die daar wonen willen dit juist.\u201d <\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PARAMARIBO \u2014 De Nationale Assemblee (DNA) heeft het protocol rond de regeling van de grens tussen Suriname en Frans-Guyana over de Marowijne- en Lawarivier dinsdag (vandaag) niet meer behandeld. Voorzitter Ashwin Adhin zei daartoe te hebben besloten, nadat Aucaners-granman Bono Velantie het verzoek had gedaan eerst een zogenoemde \u2018liba krutu\u2018 te houden. Deze is gepland &#8230; <a title=\"Behandeling grensprotocol Suriname-Frankrijk pas na \u2018liba krutu\u2019\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/behandeling-grensprotocol-suriname-frankrijk-pas-na-liba-krutu\/\" aria-label=\"Lees meer over Behandeling grensprotocol Suriname-Frankrijk pas na \u2018liba krutu\u2019\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107,121],"tags":[],"class_list":["post-406079","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ware","category-wtijd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=406079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406079\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=406079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=406079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=406079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}