\u2018Zorgwekkende toename onder jongeren 12 tot 19 jaar\u2019<\/p>\n
Baby\u2019s die worden geboren met syfilis, tieners met meerdere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa\u2019s) en meisjes die nauwelijks zicht hebben op de gevolgen van hun keuzes. Voor artsen in Suriname zijn het signalen dat er iets fundamenteel misgaat. De Ware Tijd sprak met drie toppers van \u2019s Lands Hospitaal: medisch directeur Soenitadevi Nannan Panday-Gopisingh, dermatoloog Karin Sewpersad en kinderarts Rika Morpurgo, waarbij blijkt dat de situatie meer dan zorgwekkend is. Echter, er is (nog) geen reden tot paniek, wel moeten zaken snel anders worden aangepakt. Daarvoor is evenwel een breder kader nodig, dus niet alleen medici.<\/p>\n
Tekst en beeld Edwien Bodjie<\/p>\n
Nannan Panday-Gopisingh, Sewpersad en Morpurgo schetsen een indringend beeld van een probleem dat verder reikt dan de spreekkamer. Het raakt aan gedrag, opvoeding en de werking van het zorgsysteem. \u201cBij hiv zadelen ouders een kind op met een aandoening die levenslang moet worden behandeld. Dat kind heeft daar niet om gevraagd. Die verantwoordelijkheid ligt volledig bij de ouders\u201d, zegt medisch directeur Nannan Panday-Gopisingh.<\/p>\n
\u201cWe hebben zwangere meisjes van veertien jaar gezien met syfilis, hiv en hepatitis B. Dat zijn kinderen die zelf nog bescherming nodig hebben\u201dMedisch directeur Soenitadevi Nannan Panday-Gopisingh<\/p>\n
Vooral de terugkeer van aangeboren syfilis baart zorgen. Jarenlang kwam deze aandoening nauwelijks voor, maar inmiddels zien artsen opnieuw baby\u2019s die ermee worden geboren. \u201cDat zagen we bijna niet meer\u201d, zegt Nannan Panday-Gopisingh. \u201cAls dat weer gebeurt, betekent het dat het systeem ergens faalt.\u201d<\/p>\n
In theorie is de aanpak duidelijk. Zwangere vrouwen worden standaard getest op onder meer hiv, hepatitis en syfilis. Bij een positieve uitslag volgt behandeling. Toch blijkt die keten in de praktijk niet altijd sluitend. \u201cHet probleem zit niet in het testen, maar in wat daarna gebeurt. Soms bereiken vrouwen de behandelende diensten niet of ze maken hun behandeling niet af\u201d, zegt de directeur. Het gevolg is dat vrouwen die wel onder controle zijn geweest, alsnog een besmet kind krijgen. \u201cDat zijn precies de situaties die we nu zien.\u201d<\/p>\n
Zwakke schakels in zorgketen<\/p>\n
De bevindingen leidden tot een evaluatie van het zorgsysteem, waarbij ook internationale organisaties waren betrokken. Daarbij werd gekeken waar pati\u00ebnten uit de keten verdwijnen. Sewpersad vertelt dat inmiddels stappen zijn gezet om de samenwerking te verbeteren. \u201cPati\u00ebnten komen nu met een verwijsbrief bij ons en krijgen direct behandeling en voorlichting.\u201d<\/p>\n
Maar een knelpunt blijft de therapietrouw. \u201cSommige pati\u00ebnten hebben genoeg aan \u00e9\u00e9n injectie, maar anderen moeten meerdere keren terugkomen. We zien vaak dat die groep na de eerste behandeling wegblijft.\u201d<\/p>\n
Ook de aard van de behandeling speelt een rol. \u201cHet is geen prettige injectie\u201d, geeft Sewpersad toe. \u201cMaar goede uitleg maakt wel verschil.\u201d<\/p>\n
Een ander probleem is dat partners vaak niet worden behandeld. \u201cVeel partners werken in de goudsector en zijn weken weg. Als zij niet worden behandeld, kan de vrouw opnieuw besmet raken.\u201d<\/p>\n
Om beter zicht te krijgen op pati\u00ebnten wordt gewerkt aan een centrale database. Daarmee moet sneller worden ingegrepen als iemand niet terugkomt voor behandeling. Daarnaast is een nieuwe richtlijn ingevoerd: testen en behandelen moeten zoveel mogelijk op dezelfde plek plaatsvinden. \u201cHoe minder schakels, hoe kleiner de kans dat mensen uitvallen\u201d, stelt Sewpersad.<\/p>\n
Verhalen uit de praktijk<\/p>\n
E\u00e9n van de meest zorgwekkende ontwikkelingen is de toename van soa\u2019s onder jongeren. De meeste gevallen doen zich voor in de leeftijdsgroep twaalf tot en met negentien jaar. \u201cWe hebben zwangere meisjes van veertien jaar gezien met syfilis, hiv en hepatitis B\u201d, beschrijft Nannan Panday-Gopisingh. \u201cDat zijn kinderen die zelf nog bescherming nodig hebben.\u201d<\/p>\n
De artsen vertellen dat gebrek aan begeleiding een grote rol speelt. Sewpersad: \u201cOpvoeding schiet vaak tekort en er is weinig toezicht. Gedrag veranderen is bovendien bijzonder moeilijk.\u201d Ze stellen dat psychologische ondersteuning zou kunnen helpen, maar die is nauwelijks toegankelijk. \u201cVoor veel mensen is het simpelweg te duur.\u201d<\/p>\n
(lees verder onder de )<\/p>\n
Dermatoloog Karin Sewpersad (l) en medisch directeur Soenitadevi Nannan Panday-Gopisingh (r) waarschuwen dat de huidige situatie niet als normaal mag worden beschouwd en dat er direct moet worden ingegrepen.<\/p>\n
Kinderarts Morpurgo bevestigt hoe ingrijpend de gevolgen kunnen zijn. Ze vertelt over een veertienjarig meisje dat te laat in behandeling kwam. \u201cDe baby is in de buik overleden. Dat was een drama.\u201d<\/p>\n
Ze herinnert zich ook kinderen die met ernstige botafwijkingen werden geboren als gevolg van syfilis. \u201cZe hadden zoveel pijn dat ze hun ledematen niet konden bewegen. Het leek alsof ze verlamd waren.\u201d<\/p>\n
In sommige gevallen slaat de behandeling alsnog aan, maar niet altijd. \u201cEr zijn ook veel situaties waarin kinderen vlak na de geboorte overlijden of al in de buik. Dat wil je voorkomen\u201d, zegt Morpurgo. Ze noemt verlies van een kind, zeker bij een eerste zwangerschap, \u201cbijzonder traumatisch\u201d.<\/p>\n
(lees verder onder de )<\/p>\n
Syfilis-gevallen bij zowel mannen als vrouwen vanaf 2024 tot en met april 2026.<\/p>\n
Meer dan medisch probleem<\/p>\n
Voor Nannan Panday-Gopisingh, Sewpersad en Morpurgo is duidelijk dat de problematiek niet alleen medisch is. Het raakt aan bredere maatschappelijke vraagstukken. Opvoeding, gezinsstructuren en sociale omstandigheden spelen een bepalende rol.<\/p>\n
De medisch directeur ziet dat dagelijks terug in de praktijk. \u201cZwanger worden is \u00e9\u00e9n, maar verantwoordelijkheid dragen voor een kind is iets totaal anders\u201d, benadrukt zij. Volgens haar begint preventie al v\u00f3\u00f3r de zwangerschap. \u201cMensen moeten zich afvragen: \u2018waar begin ik aan?\u2019 en \u2018is een zwangerschap gewenst?\u2019 Dat heeft invloed op hoe een kind later wordt verzorgd en opgevoed.\u201d<\/p>\n
Nannan Panday-Gopisingh wijst op situaties waarin jonge moeders niet weten wie de vader is of waarin kinderen opgroeien in instabiele thuissituaties in omstandigheden waarin sprake is van verwaarlozing, mishandeling of emotionele instabiliteit. \u201cConsultatiebureaus zijn er daarom niet alleen voor medische controles. Je kijkt ook naar de omgeving waarin een kind opgroeit. We zien verwaarlozing en mishandeling, met grote gevolgen voor de ontwikkeling van het kind.\u201d<\/p>\n
Ze pleit ervoor dat preventie eerder moet beginnen. \u201cMensen moeten zich afvragen waar ze aan beginnen als ze een kind krijgen.\u201d Het idee van een vorm van ouderschapsvoorbereiding verdient volgens haar daarom serieuze aandacht. \u201cWe zien te vaak dat mensen niet voorbereid zijn.\u201d<\/p>\n
Ondanks de zorgelijke ontwikkelingen zijn er ook verbeteringen. De samenwerking binnen de zorg is versterkt en richtlijnen zijn aangepast. Toch is volgens het trio een bredere aanpak nodig, met meer nadruk op communicatie. \u201cWe moeten jongeren bereiken via kanalen die zij gebruiken\u201d, zegt Nannan Panday-Gopisingh.<\/p>\n
Sewpersad is het daar mee eens. \u201cHet moet niet gaan om \u00e9\u00e9n campagne, maar om blijvende aandacht\u201d, vult ze aan. Daarbij kunnen jongeren zelf een belangrijke rol spelen. \u201cZe luisteren eerder naar leeftijdsgenoten dan naar artsen. Ervaringsdeskundigen kunnen helpen om de boodschap over te brengen.\u201d<\/p>\n
(lees verder onder de )<\/p>\n
De data van de tien districten uit 2025.<\/p>\n
Verantwoordelijkheid<\/p>\n
Nannan Panday-Gopisingh, Sewpersad en Morpurgo zijn het erover eens dat het probleem alleen kan worden aangepakt als alle lagen van de samenleving betrokken zijn: zorgverleners, ouders, jongeren en beleidsmakers. \u201cDe genoemde ziekten zijn in veel gevallen te voorkomen, maar dan moet je wel bewust handelen\u201d, meent Nanan Panday-Gopisingh.<\/p>\n
\u201cHet moet niet gaan om \u00e9\u00e9n campagne, maar om blijvende aandacht\u201dDermatoloog Karin Sewpersad<\/p>\n
Ze stelt vervolgens dat vandaag de dag informatie voor iedereen toegankelijk is. \u201cMet een telefoon kun je alles opzoeken.\u201d Toch is kennis alleen niet voldoende. Gedragsverandering vraagt tijd en inzet. \u201cWe moeten ergens beginnen\u201d, onderstreept Sewpersad.<\/p>\n
Zij en de medisch directeur zeggen dat de huidige situatie niet als normaal mag worden beschouwd. \u201cDit is een waarschuwing! We moeten nu ingrijpen!\u201d benadrukt de dermatoloog ernstig.<\/p>\n
Een overzicht van de soa\u2019s in 2023, 2024 en 2025.<\/p>\n
Syfilis-gevallen tot nu toe in 2026 naar etniciteit en leeftijdsklasse.<\/p>\n
Syfilis-gevallen in 2025 naar etniciteit en leeftijdsklasse.<\/p>\n
Syfilis-gevallen in 2024 naar etniciteit en leeftijdklasse. <\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u2018Zorgwekkende toename onder jongeren 12 tot 19 jaar\u2019 Baby\u2019s die worden geboren met syfilis, tieners met meerdere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa\u2019s) en meisjes die nauwelijks zicht hebben op de gevolgen van hun keuzes. Voor artsen in Suriname zijn het signalen dat er iets fundamenteel misgaat. De Ware Tijd sprak met drie toppers van \u2019s Lands … Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107,121],"tags":[],"class_list":["post-403747","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ware","category-wtijd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=403747"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403747\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=403747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=403747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=403747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}