{"id":402238,"date":"2026-06-24T10:45:11","date_gmt":"2026-06-24T13:45:11","guid":{"rendered":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/stuwende-kracht-achter-covab-vernieuwing-neemt-na-dertien-jaar-afscheid-ik-had-die-opdracht-onderschat\/"},"modified":"2026-06-24T10:45:11","modified_gmt":"2026-06-24T13:45:11","slug":"stuwende-kracht-achter-covab-vernieuwing-neemt-na-dertien-jaar-afscheid-ik-had-die-opdracht-onderschat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/stuwende-kracht-achter-covab-vernieuwing-neemt-na-dertien-jaar-afscheid-ik-had-die-opdracht-onderschat\/","title":{"rendered":"Stuwende kracht achter Covab-vernieuwing neemt na dertien jaar afscheid: \u2018Ik had die opdracht onderschat\u2019"},"content":{"rendered":"<p> Binnenkort draagt Ang\u00e8le Wallerlei-Kumbangsila het directeurschap van het EFS College Covab over en kiest zij voor een internationale carri\u00e8re. Onder haar leiding groeide de onderwijsinstelling uit tot \u00e9\u00e9n van de meest belangrijke opleidingscentra voor verpleegkundigen en andere zorgprofessionals in Suriname. De opdracht om \u201cmeer, beter en sneller\u201d op te leiden vormde het vertrekpunt voor een brede hervorming van het verpleegkundig onderwijs, de ontwikkeling van nieuwe opleidingen en de transformatie van Covab van opleidingsinstituut naar kennisinstituut.<\/p>\n<p>Tekst Audry Wajwakana<\/p>\n<p>Beeld priv\u00e9collectie<\/p>\n<p>Terwijl zachte muziek op de achtergrond speelt, heerst in haar kantoor een opmerkelijke rust. De serene sfeer vormt een opvallend contrast met de veranderingen die zij de afgelopen dertien jaar, eerst als voorzitter en daarna als directeur van het opleidingsinstituut heeft doorgevoerd. Zelf straalt zij dezelfde kalmte uit wanneer zij in gesprek met de Ware Tijd terugblikt op een periode die veel langer duurde dan zij ooit had voorzien. Aanvankelijk dacht zij de opdracht in vijf jaar te kunnen volbrengen. \u201cIk had die opdracht onderschat. Ik had niet gedacht dat die zo omvangrijk zou zijn\u201d, geeft ze toe tijdens het interview.<\/p>\n<p>\u201cJe kan blijven opleiden, maar als mensen vertrekken, is het eigenlijk een beetje dweilen met de kraan open\u201d<\/p>\n<p>Toen Wallerlei-Kumbangsila in 2013 werd gevraagd om voorzitter van het bestuur van Covab te worden, had zij geen ambitie voor de directeursfunctie. Op dat moment werkte zij als onafhankelijke consultant in de gezondheidszorg, genoot van professionele vrijheid en had net succesvol een Caribische verpleegkundige conferentie in Suriname georganiseerd.<\/p>\n<p>Ze kende de sector door en door. Haar loopbaan begon in de verpleging, waarna zij zich verder ontwikkelde via vervolgopleidingen en studies aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname. Naast haar verpleegkundige achtergrond bouwde zij expertise op in managementonderwijs, beleid en organisatieontwikkeling. Die combinatie van praktijkervaring en bestuurlijke kennis zou later van grote betekenis blijken voor Covab.<\/p>\n<p>De uitnodiging om voorzitter van het bestuur te worden kwam van Martelise Eersel, toenmalige directeur van het ministerie van Volksgezondheid. Bij Covab speelden verschillende vraagstukken die om aandacht vroegen. Na lang wikken en wegen besloot Wallerlei-Kumbangsila de uitdaging aan te gaan. Het betekende wel dat zij een deel van de vrijheid die zij als consultant had opgebouwd, moest inleveren.<\/p>\n<p>Nog voordat zij goed en wel aan haar nieuwe functie gewend was, volgde een tweede verzoek. Met het naderende pensioen van toenmalig directeur Yacintha Lieuw A Soe werd haar gevraagd om de dagelijkse leiding van het opleidingsinstituut over te nemen. Echter, dat gebeurde niet zonder voorwaarden. Wallerlei-Kumbangsila vond dat de vacature voor die functie via een open en onafhankelijke procedure moest worden ingevuld.<\/p>\n<p>Op haar verzoek werd een sollicitatiecommissie ingesteld en kregen meerdere kandidaten de gelegenheid om te solliciteren. Uiteindelijk kwam zij als beste kandidaat uit de selectie. Na een periode als waarnemend directeur trad zij in januari 2014 officieel aan.<\/p>\n<p>De start was allesbehalve eenvoudig. Een uitgebreide inhoudelijke overdracht bleef uit, doordat haar voorganger al met verlof was gegaan in aanloop naar haar pensionering. Daardoor moest zij zich in korte tijd verdiepen in de organisatie, de processen en de uitdagingen waarmee zij werd geconfronteerd.<\/p>\n<p>Aanpak en certificering<\/p>\n<p>Tegelijkertijd lag er een duidelijke opdracht vanuit het ministerie van Volksgezondheid om \u201cmeer, beter en sneller op te leiden\u201d. Die hervorming bleek in de praktijk niet zo eenvoudig. \u201cIk moest de neuzen van de hele sector eerst in \u00e9\u00e9n richting krijgen. We hebben dus toen een landelijk onderwijscongres georganiseerd, waarbij verschillende belanghebbenden bijeen werden gebracht\u201d, zegt de terugtredende directeur. Dat overleg vormde de basis voor een nationaal onderwijsplan en een reeks onderwijsvernieuwingen die in de jaren daarna werden doorgevoerd. \u201cDie kanteling heeft me bijna tien jaar gekost.\u201d<\/p>\n<p>E\u00e9n van de meest belangrijke resultaten was de verbetering van de in- en doorstroom binnen het verpleegkundige onderwijs. De aansluiting tussen verschillende onderwijsniveaus werd versterkt, waardoor studenten sneller en effici\u00ebnter konden doorgroeien. Tegelijkertijd werden curricula vernieuwd en afgestemd op internationale ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg.<\/p>\n<p>Ook werd het opleidingen aanbod uitgebreid. Naast de reguliere verpleegkundige opleidingen kwamen nieuwe specialisaties en opleidingen voor aanverwante beroepen. Daarnaast zette Covab steeds sterker in op bij- en nascholing, zodat zorgprofessionals zich gedurende hun loopbaan konden blijven ontwikkelen.<\/p>\n<p>De hervormingen beperkten zich niet tot het onderwijs alleen. Onder leiding van Wallerlei-Kumbangsila werd ook gewerkt aan de verdere professionalisering van de organisatie. Een belangrijke stap daarin was de invoering van een kwaliteitsmanagementsysteem volgens de ISO-9001-norm. Daarmee kreeg het instituut een gestructureerd systeem voor kwaliteitsbewaking, procesverbetering en organisatieontwikkeling.<\/p>\n<p>De resultaten bleven niet uit. Waar de instelling bij haar aantreden ongeveer driehonderd studenten telde, groeide dat aantal binnen enkele jaren uit tot ruim twaalfhonderd. Tegenwoordig levert Covab jaarlijks tussen de 250 en driehonderd afgestudeerden af aan de gezondheidszorg. \u201cHelaas, een groot deel blijft niet in Suriname. Je kan blijven opleiden, maar als mensen vertrekken, is het eigenlijk een beetje dweilen met de kraan open\u201d, zegt ze veelbetekenend. Tegelijkertijd ziet zij dat er vanuit de overheid steeds meer aandacht komt voor maatregelen om zorgprofessionals voor Suriname te behouden.<\/p>\n<p>Covab tot meer in staat<\/p>\n<p>Na dertien jaar vindt zij dat het moment is gekomen om een nieuwe stap te zetten. \u201cNiet omdat het werk af is, maar omdat iedere organisatie uiteindelijk gebaat is bij nieuwe energie en nieuwe perspectieven\u201d, zegt Wallerlei-Kumbangsila.<\/p>\n<p>Hoewel zij zich op een internationale carri\u00e8re richt, blijft haar betrokkenheid bij de verpleegkundige beroepsgroep onverminderd groot. Ze zal daarom de ontwikkeling van verpleegkundig leiderschap en kwalitatief onderwijs dan ook vanuit haar nieuwe rol met belangstelling blijven volgen.<\/p>\n<p>Terugkijkend twijfelt de terugtredende directeur er niet aan dat de opdracht die zij in 2014 meekreeg, is gerealiseerd. \u201cMen zegt dat eigen lof stinkt, maar ik vind dat ik op uitzonderlijke wijze aan die opdracht heb voldaan.\u201d<\/p>\n<p>Die overtuiging baseert zij niet alleen op onderwijsinhoudelijke resultaten, maar ook op de ontwikkeling van de organisatie zelf. In dezelfde periode ontwikkelde Covab zich tot een financieel gezonde organisatie zonder schulden, die voor een belangrijk deel in haar eigen bedrijfsvoering kan voorzien.<\/p>\n<p>Nadat de basis voor de onderwijsvernieuwing was gelegd, verschoof de aandacht naar een nieuwe fase in de ontwikkeling van de organisatie. Daarmee was de oorspronkelijke opdracht voltooid. Tegelijkertijd ontstond ruimte om verder te kijken dan het traditionele verpleegkundig onderwijs.<\/p>\n<p>Volgens Wallerlei-Kumbangsila moet Covab zich niet uitsluitend richten op het opleiden van verpleegkundigen en andere zorgprofessionals, maar ook een bredere rol vervullen binnen de samenleving. Een kennisinstituut gaat volgens haar verder dan traditioneel onderwijs. Naast reguliere opleidingen spelen bij- en nascholing, kennisdeling, deskundigheidsbevordering en maatschappelijke dienstverlening een belangrijke rol. Die ontwikkeling is de afgelopen jaren al zichtbaar geworden in het groeiende aanbod van trainingen voor zorginstellingen, bedrijven en andere organisaties. \u201cEen kennisinstituut is breder. Je hebt geen beperkingen.\u201d<\/p>\n<p>Ze pleit ervoor dat Covab daarom niet alleen een opleidingscentrum voor de gezondheidszorg moet zijn, maar ook een organisatie die haar expertise inzet voor preventie, gezonde leefstijlen en de verdere ontwikkeling van menselijk kapitaal in Suriname. \u201cWij zeggen dat de hele Surinaamse gemeenschap onze klant is.\u201d<\/p>\n<p>(lees verder onder de )<\/p>\n<p>Het imposante Covab-gebouw waar verpleegkundigen worden opgeleid.<\/p>\n<p>A-politiek<\/p>\n<p>Wallerlei-Kumbangsila stelt dat ondanks de veranderingen van de afgelopen jaren er \u00e9\u00e9n aspect binnen Covab is dat\u00a0 altijd overeind is gebleven: de afwezigheid van partijpolitieke inmenging in het functioneren. Zij beschouwt dat als een belangrijke voorwaarde voor continu\u00efteit, professionaliteit en onafhankelijk bestuur.<\/p>\n<p>Dat brengt haar ook bij de boodschap die zij haar opvolger wil meegeven. \u201cEr staat een stevige organisatie met een gezonde toekomst, waarvan de fundamenten zijn gelegd. Maar de volgende ontwikkelingsfase vraagt om visie, strategisch inzicht en leiderschap\u201d, benadrukt ze.<\/p>\n<p>\u201cMen zegt dat eigen lof stinkt, maar ik vind dat ik op uitzonderlijke wijze aan die opdracht heb voldaan\u201d<\/p>\n<p>De verdere ontwikkeling van Covab als kennisinstituut moet daarom serieus ter hand worden genomen. Die ontwikkeling biedt kansen om de organisatie sterker te positioneren, nieuwe doelgroepen te bedienen en minder afhankelijk te worden van traditionele financieringsstromen.<\/p>\n<p>Daarbij wijst zij op de mogelijkheden die zich in de regio aandienen. Vooral de snelle groei van Guyana en de toenemende behoefte aan goed opgeleide zorgprofessionals bieden volgens haar mogelijkheden voor samenwerking en kennisuitwisseling. Niet alleen om de positie van Covab verder te versterken, maar ook om de regionale betekenis van de instelling te vergroten.<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Binnenkort draagt Ang\u00e8le Wallerlei-Kumbangsila het directeurschap van het EFS College Covab over en kiest zij voor een internationale carri\u00e8re. Onder haar leiding groeide de onderwijsinstelling uit tot \u00e9\u00e9n van de meest belangrijke opleidingscentra voor verpleegkundigen en andere zorgprofessionals in Suriname. De opdracht om \u201cmeer, beter en sneller\u201d op te leiden vormde het vertrekpunt voor een &#8230; <a title=\"Stuwende kracht achter Covab-vernieuwing neemt na dertien jaar afscheid: \u2018Ik had die opdracht onderschat\u2019\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/stuwende-kracht-achter-covab-vernieuwing-neemt-na-dertien-jaar-afscheid-ik-had-die-opdracht-onderschat\/\" aria-label=\"Lees meer over Stuwende kracht achter Covab-vernieuwing neemt na dertien jaar afscheid: \u2018Ik had die opdracht onderschat\u2019\">Lees verder<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107,121],"tags":[],"class_list":["post-402238","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ware","category-wtijd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402238","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=402238"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402238\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=402238"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=402238"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/panamaserver.in\/leliedorp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=402238"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}