Winti en mottenballen brengen Clyde S. voor de rechter

door

PARAMARIBO — In Nederland speelt momenteel een opzienbarende rechtszaak, waarbij de 52-jarige Surinaamse Nederlander Clyde S. wordt verdacht van poging tot moord omdat hij mottenballen in een kast met kinderboeken heeft neergelegd in een bibliotheek in Amsterdam-West. Volgens eigen zeggen had hij dat gedaan omdat hij zo kwade geesten wilde verjagen, zoals in de winticultuur in zijn geboorteland vaak gebeurt.

Het Openbaar Ministerie (OM) gelooft daar echter niets van en denkt dat hij dit met opzet heeft gedaan om kinderen te vergiftigen. Maar is het nu een moordpoging of een Surinaams ritueel? Clyde S. heeft inmiddels bekend dat hij op 20 januari de mottenballen in de kinderboekenhoek van de Amsterdamse bibliotheek heeft geplaatst. Dat was op camerabeelden te zien, aan de hand waarvan hij als verdachte kon worden geïdentificeerd.

“De vrijheid van godsdienst eindigt waar de veiligheid van anderen, in dit geval kinderen in een bibliotheek, begint”Openbaar Ministerie

S. werd twee dagen later in zijn woning aangehouden en zit sindsdien vast. De vraag die nu beantwoord moet worden, is of er sprake was van een verwarde actie zonder kwade opzet of van een doelbewuste poging om anderen kwaad te doen. Tijdens een eerste voorbereidende zitting in deze zaak – eind vorige week – verschilden de aanklager en de verdediging daarover van mening.

Het OM denkt het laatste, maar Clyde S. en zijn advocaat ontkenden dat ten stelligste. De wat verward ogende verdachte zou een winti-aanhanger zijn. Zijn relaas kwam erop neer dat hij deed wat het geloof hem voorschrijft. Hij zou de mottenballen niet in de bibliotheek hebben neergelegd om kinderen of bezoekers kwaad te doen, maar vanuit een bijgelovige overtuiging. Hij gelooft dat de geur of de aanwezigheid van de mottenballen een beschermende werking heeft “tegen negatieve entiteiten”.

Kwade geesten wegjagen

Zijn advocaat benadrukte in de rechtbank dat zijn cliënt had gehandeld vanuit een “magisch wereldbeeld” en dat hij de gevaren van de giftige stoffen voor de volksgezondheid totaal niet had overzien. S. nam volgens zijn raadsman om die reden zelfs gemalen mottenballen in toen hij in 2022 naar zijn geboorteland Suriname ging, als onderdeel van een ritueel om kwade geesten weg te jagen, zoals dat in de winticultuur vrij gebruikelijk is.

“Hij heeft in het verleden ook mottenballen aan mensen op straat gegeven als hij zag dat het niet goed met ze ging. Dan maakte hij een praatje met ze en gaf hij ze er één, in de hoop dat het daarna beter zou gaan”, zei de advocaat. Omdat de mottenballen de giftige stof naftaleen bevatten, die mogelijk kankerverwekkend is en sinds 2008 in Nederland en de rest van de Europese Unie verboden is, tilt justitie heel zwaar aan deze zaak en wil Clyde S. veroordeeld zien wegens poging tot moord.

De mottenballen lijken op snoepjes, maar kunnen giftig zijn, zo stelt het OM. De vrijheid van godsdienst eindigt waar de veiligheid van anderen, in dit geval kinderen in een bibliotheek, begint, zo is het standpunt van het OM.

In Suriname gekocht

Maar volgens zijn advocaat was de hoeveelheid mottenballen te klein om bij inname schade aan te richten. Bovendien heeft hij de mottenballen, die hij in Suriname gewoon in de supermarkt heeft gekocht, mee kunnen nemen naar Nederland en is hij ongestoord langs de douane op Schiphol gekomen. Dus zo streng wordt er ook niet op gelet.

S. zelf zegt dat het nooit zijn bedoeling is geweest om anderen kwaad te doen. “Ik wil mijn excuses aanbieden voor wat ik heb gedaan”, zei hij desondanks. De mottenballenzaak staat voor 7 juli 2026 op de rol met een nieuwe voorbereidende zitting. Justitie wil dat S. eerst uitgebreid wordt onderzocht door deskundigen voordat de inhoudelijke behandeling begint.