WIE BESCHERMT ONS TEGEN DE DAK-EN THUISLOZEN?

door

Sinds het tragische incident in Commewijne, staat de haperende mentale gezondheid opnieuw volop in de publieke aandacht. Er wordt gesproken over psychische instabiliteit, over signalen die gemist zouden zijn, over preventie. Dat debat is zeker noodzakelijk. Maar terwijl de samenleving zich richt op het ‘onzichtbare’ probleem, blijft een zichtbare en urgente groep grotendeels buiten beschouwing, de zogeheten dak- en thuislozen in onze binnenstad. Dagelijks komen burgers ze tegen. Op straat onder weg naar het werk of school, bij winkels, bij de verkeerslichten. Het is een groep, waarvan algemeen bekend is, dat een aanzienlijk deel kampt met ernstige psychische problemen. Dat is geen beschuldiging, maar een constatering, die ook door hulpverleners wordt bevestigd. Maar toch blijft het opvallend stil wanneer het gesprek verschuift van medeleven naar realiseren van meer veiligheid. Want wie beschermt de samenleving wanneer het met deze groep misgaat?
Steeds vaker horen we meldingen van agressie, vernielingen, intimidatie en zelfs brandstichting. Veel burgers hebben verhalen, sommigen zelfs littekens. Toch lijkt er nauwelijks een structureel antwoord, hierop te zijn. Wie slachtoffer wordt van een incident met een dak- of thuisloze, staat er vaak alleen voor. Aangiftes worden niet altijd serieus genomen, verdachten worden kort aangehouden en vervolgens weer vrijgelaten. Voor de benadeelde rest frustratie, onveiligheidsgevoel en het besef dat de benadeelde nergens echt terecht kan. Dit betekent niet dat dak- en thuislozen als ‘gevaar’ bestempeld moeten worden, integendeel, het zijn mensen die vaak zelf slachtoffer geworden zijn van een falend systeem, bijvoorbeeld door armoede, ziekte, verslaving (drugs en alcohol) en een tekort aan zorg. Maar dat ontslaat de overheid er niet van, haar verantwoordelijkheid om ook de veiligheid van een andere groep burgers te waarborgen. Juist hier gaat het mis. We lijken gevangen te zitten tussen twee uitersten of complete verwaarlozing van de problematiek, of incidentele noodhulp zonder langetermijnvisie. Af en toe springen stichtingen bij, vaak met beperkte middelen en afhankelijk zijn van donaties. Maar een structurele aanpak ontbreekt. Waarom worden deze organisaties niet beter ondersteund? Waarom is er geen beleid waarin opvang, psychiatrische zorg en toezicht samenkomt? Het devies is, mensen met ernstige psychische problemen, die een risico vormen voor zichzelf en anderen, moeten op een humane en gecontroleerde manier worden opgevangen en ondergebracht? Niet als straf, maar als bescherming, voor zichzelf, maar zeker voor de samenleving. We gaan te nonchalant om met deze situatie.
Zolang er niets gebeurt, blijven zowel dak- en thuislozen als andere burgers in een gevaarlijke situatie. Het debat over mentale gezondheid mag niet selectief zijn, het moet ook gaan over de zichtbare problematiek op straat, over verantwoordelijkheid, en over de rol van de overheid. Want echte zorg betekent ook durven ingrijpen, voordat het opnieuw misgaat.
The post WIE BESCHERMT ONS TEGEN DE DAK-EN THUISLOZEN? ..