Wel of geen mennonieten?

door

WILLEN WE WEL of willen we geen mennonieten in Suriname? Het antwoord op die vraag is niet eenvoudig te geven. De discussie over de komst van deze groep gaat terug naar 2023, toen enkele natuurbeschermingsorganisaties aan de bel trokken. Mennonieten zouden in Suriname grote schade kunnen aanrichten omdat zij aan grootschalige landbouw doen en daarvoor veel bos zouden moeten openkappen.

Ook werd gevreesd dat er door hun afzondering nauwelijks contact zou zijn met de rest van de samenleving, met als gevolg dat er geen positieve economische spin-off zou zijn voor de lokale gemeenschappen. Uiteindelijk bleek dat de mennonieten wel toestemming hadden van de vorige regering onder leiding van toenmalig president Chandrikapersad Santokhi. Op basis van een proefproject mochten vijftig mennonietgezinnen zich voor de duur van drie jaar in Suriname vestigen.

De regering zou hen niet van grond voorzien; dat moesten zij zelf kopen. Wel werden zij door de overheid verwezen naar het traditioneel gezag van in stamverband levende groepen in het binnenland, aangezien dat gezag eveneens toestemming moest geven om zich in hun woon- en leefgebied te vestigen. Vervolgens kwam er een pijnlijk aspect aan het licht: een deel van het traditioneel gezag van het dorp Witagron in West-Suriname bleek wel zaken te willen doen met de mennonieten, mits er werd betaald. Inheemsen daarentegen stonden niet te springen over de komst van de doopsgezinden.

Het toelaten van mennonieten in de Surinaamse bossen strookt niet met het beleid van de huidige president Jennifer Simons. Om minimaal 90 procent van de bosbedekking te behouden en om donoren te vriend te houden die tegen ontbossing zijn, moeten zij vertrekken. De groep heeft inmiddels deurwaardersexploiten ontvangen zeggen de autoriteiten en moet het gebied waar zij zich nu bevinden verlaten, aangezien illegaal verblijf niet wordt getolereerd.

De groep, die wordt vertegenwoordigd door Lionel Blokland en Ruud Souverein van Braganza Marketing Group Suriname, stelt dat zij officiële afspraken heeft met de regering en daardoor niet zomaar kan opbreken en vertrekken. Braganza dreigt zelfs een schadeclaim van 86 miljoen Amerikaanse dollar in te dienen als de regering zich niet aan de gemaakte afspraken houdt.

Wie het bovenstaande relaas leest, kan niet anders dan concluderen dat het kernprobleem niet zozeer bij de mennonieten ligt, maar bij de wijze waarop Suriname omgaat met wet- en regelgeving en het gebrek aan eenduidig overheidsbeleid. Toch roepen de uitspraken van Braganza zelf ook de nodige vragen op. Zo stelt het bedrijf dat de mennonieten met geldige visa het land zijn binnengekomen. Een visum is echter geen verblijfs- of werkvergunning, wat betekent dat zij op basis daarvan wettelijk niet zomaar mogen werken.

Voorts beweert Braganza dat er een milieueffectrapportage in uitvoering is die reeds bij de Nationale Milieuautoriteit (NMA) is ingediend. Dit roept logische vragen op, aangezien een rapportage logischerwijs niet tegelijkertijd in uitvoering kan zijn én reeds ter goedkeuring bij een instantie kan liggen. Bovendien ontkent het bedrijf de ontvangst van de deurwaardersexploiten.

De vraag is wie in deze juridische en politieke krachtmeting aan het langste eind zal trekken. Mogen de mennonieten uiteindelijk hun gang gaan of niet? Het is wachten op de definitieve afloop.