Waterwetten

door

SURINAME BEHOORT TOT de top vijf landen in de wereld met de grootste hoeveelheid zoetwater. Dat is bijzonder, omdat er wereldwijd landen zijn die een ernstig tekort hebben aan zoetwaterbronnen en zoetwater zelf. Maar zoals bij veel van onze natuurlijke hulpbronnen is er ook wat water betreft een gebrek aan wetgeving om beter beheer en bescherming te realiseren. De gevolgen daarvan zien we om ons heen: steeds meer gemeenschappen klagen dat hun drinkwaterbron vervuild raakt. Daar vroeg de Wayana-gemeenschap, die in het zuidoosten van Suriname woont, aandacht voor op Wereldwaterdag, zondag.

De Wayana beklagen zich erover dat het water, dat voor hen een levenslijn is, steeds meer vervuild raakt door menselijk handelen. Uit onderzoek van het water in de Lawarivier blijkt dat het sterk vervuild is met allerlei zware metalen. Dat maakt het gebruik van het water gevaarlijk voor mens en dier. De meeste vervuiling van waterbronnen in Suriname is gerelateerd aan goudwinning, omdat daarbij veel kwik en andere metalen in de rivieren terechtkomen.

Het lijkt bijna een patroon bij het ministerie van NH: er wordt een façade opgeworpen dat er veel gedaan wordt, maar concrete resultaten blijven uit.

De Wayana-gemeenschap zit voor een deel ook aan de Marowijnerivier. Die rivier is, net als de Lawarivier, ook sterk vervuild. De Franse autoriteiten aan de overkant, in Frans-Guyana, hebben daar ook onderzoek naar gedaan. Door de alarmerende bevindingen van dat onderzoek is een stevige lobby op gang gekomen vanuit de Franse autoriteiten richting Suriname, met de vraag om de illegale goudwinning in dat gebied onder een vergrootglas te plaatsen. Regelmatig worden goudzoekers die in Frans-Guyanese wateren werken zonder pardon aangepakt. Aan de Surinaamse kant blijft dat bij waarschuwingen.

Wat ook stagneert, is de aanname van waterwetten die ervoor moeten zorgen dat het beheer van water veel beter wordt in Suriname. Het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH), waar het waterbeheer onder valt, is al sinds vóór 2020 bezig deze wetten op te stellen. In 2020 waren die wetten naar verluidt naar DNA gestuurd; ze zijn weer teruggestuurd naar NH en in november 2025 was op de sociale media van NH te lezen dat de wetten de finale fase naderen. Daar is dus meer dan zes jaar aan gewerkt.

Dat het zo lang duurt, is ronduit schandalig, want terwijl gezegd wordt dat aan de wetten gewerkt wordt, wordt de situatie in gemeenschappen steeds nijpender. Bovendien heeft Suriname zich eraan gecommitteerd om in 2030 schoon drinkwater toegankelijk te maken voor iedereen. Hoe dat traject eruit zal zien voor de mensen in het binnenland, die steeds minder toegang hebben tot deze natuurlijke hulpbron, wordt nergens aangestipt of uitgelegd.

Het lijkt bijna een patroon bij het ministerie van NH: er wordt een façade opgeworpen dat er veel gedaan wordt, maar concrete resultaten blijven uit. Dat geldt niet alleen voor de waterwetten, ook de wet op de Delfstoffenautoriteit lijkt een reis rond de maan te maken. Het is steeds meer de vraag of de waterwetten in dit regeertermijn de hamer van DNA zullen passeren: 2030 is nog maar vier jaar verwijderd.