Wageningen is geen mislukt staatsbedrijf, maar een mislukte bestuurskeuze

Van Stichting Machinale Landbouw Suriname naar WACORP

INGEZONDEN

Wanneer staatsbedrijven structureel verlies draaien, klinkt in Suriname al snel de roep om bevriezing, afstoting of stillegging. Dat wordt vaak verkocht als realistisch bestuur, maar is een vorm van beleidsmatige berusting. Wageningen dwingt tot een ongemakkelijke conclusie: het probleem is niet dat de staat eigenaar is, maar dat de politiek weigert volwassen bestuurder te zijn. Het verval van Wageningen is geen natuurverschijnsel, maar het resultaat van bestuurlijke keuzes.

Wageningen was ooit het vlaggenschip van Surinaamse landbouwontwikkeling. Vandaag staat het symbool voor verval: leegstaande loodsen, verwaarloosde kanalen en een gemeenschap die heeft geleerd niets te verwachten. Maar wie Wageningen afschrijft, mist de kern: grote aaneengesloten landbouwgronden, waterinfrastructuur, transporttoegang, jonge bevolking en strategische ligging zijn er nog steeds. Het falen komt door inconsistent beleid en gebrekkige uitvoering.

De historische afhankelijkheid van rijst laat zien hoe beleidsarmoede economische kwetsbaarheid creëert. Eén gewas, één markt, minimale innovatie. Toen investeringen wegbleven, stortte het systeem in. Diversificatie bleef een papieren ambitie. Dit patroon zien we bij veel staatsbedrijven: plannen bestaan, uitvoering ontbreekt.

Bevriezen is geen oplossing; het is achteruitgang organiseren. Infrastructuur verloedert, personeel vertrekt, herstel wordt duurder. Het voorstel om Wageningen te herpositioneren als Wageningen AgroTech & Regional Development Corporation (WACORP) doorbreekt deze lethargie. Niet nostalgisch, maar professioneel: een productiebedrijf met publieke opdracht, meetbare doelen en verantwoordelijk bestuur.

Andere landen tonen dat het anders kan. PEMANDU in Maleisië vertaalt politieke ambities naar concrete projecten, met duidelijke verantwoordelijkheden en voortgangscontrole. Ministers bepalen doelen, uitvoering ligt bij professionele teams. Falende projecten worden bijgestuurd, niet genegeerd. Suriname daarentegen blijft plannen produceren zonder leveringsmechanisme. Visie zonder uitvoering is geen visie, maar retoriek.

De staat van wegen, waterwerken en energie in Wageningen is geen technisch probleem, maar een politieke ontmaskering. Infrastructuur is kerntaak, geen gunst. Zestig procent van de bevolking is jong. In plaats van een strategisch voordeel te benutten, werden jongeren genegeerd en trok talent weg. Ook inheemse gemeenschappen werden buiten economische besluitvorming gehouden, terwijl hun kennis en cultuur juist kansen bieden voor duurzame ontwikkeling.

De discussie over staatsbedrijven wordt te vaak ideologisch gevoerd: staat versus markt. Dat is een valse tegenstelling. Elk bedrijf faalt zonder professioneel bestuur, duidelijke verantwoordelijkheden en scheiding tussen politiek en uitvoering. WACORP adresseert dat. De vraag is of politiek bereid is de ruimte te geven.

Wageningen legt bloot dat staatsbedrijven falen door politiek tekortschieten, niet door publieke eigendom. Bevriezen is geen hervorming, afstoten geen visie. Wie Wageningen opgeeft, geeft ook het idee op dat Suriname tot consistent, verantwoordelijk bestuur in staat is. De keuze is helder: hervorm serieus of erken dat bestuurlijke moed ontbreekt.

Colvin Overdiep

Rotterdam-Nieuw Nickerie

De redactie van de Ware Tijd stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die worden geplaatst komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van de Ware Tijd. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.

Twee modellen van staatssturing – één met levering ( Maleisië ), één met stilstand( Suriname).

...