Waarschuwing IMF

door

HET INTERNATIONAAL MONETAIR Fonds (IMF) heeft in zijn recente periodieke evaluatie van de Surinaamse economie een zeer serieuze waarschuwing gegeven. Beleidsmakers hebben door recente beleidsfouten – na de afronding van het IMF-steunprogramma – de eerdere successen op het gebied van macro-economische stabiliteit in gevaar gebracht. Hierdoor neemt de inflatie weer ongezonde proporties en en worden eerdere successen voor macro-economische stabiliteit deels teniet gedaan. De samenleving ondervindt nog altijd iedere dag aan den lijve daarvan de gevolgen

Allereerst heeft het verkwistende gedrag van de vorige regering de toch al forse schuld van de overheid nog verder verhoogd, terwijl daar onvoldoende inkomsten tegenover stonden. Het beleid van de regering van president Simons – die vooral focust op de toekomstige oliedollars – heeft de situatie vervolgens verergerd; de bruto staatsschuld is gestegen naar zo’n 106 procent van het bruto binnenlands product. Tegelijkertijd vertoont de economische groei vertraging, mede door daling van de goudproductie, een sector van waaruit sowieso veel te weinig inkomsten in de staatskas vloeien.

Tot 2028 wordt een gemiddelde groei van ongeveer vier procent verwacht, waarna de start van de offshore olieproductie de economie naar een ongekende groei van circa 30 procent kan tillen. Het IMF benadrukt echter dat dit scenario alleen haalbaar is als de autoriteiten terugkeren naar een gedisciplineerd macro-economisch beleid en verdere beleidsfouten voorkómen. Daarnaast moet de loonsom van de overheid worden beheerst, ofwel het ambtenarenbestand zal drastisch moeten worden gesaneerd. Dat is ook iets dat iedere regering roept maar niemand heeft dit tot nu toe aangedurfd – ook de regering-Santokhi niet. Belastinginkomsten moeten worden verhoogd door onder meer verbeteringen bij de Belastingdienst, een maatregel die eigenlijk noodzakelijk moet worden genomen, maar waar eveneens niemand de vingers aan durft te branden omdat dan invloedrijke partijgenoten én -sponsors worden geraakt.

Voor dit jaar zijn de vooruitzichten gematigd positief. Er wordt een groei buiten de natuurlijke hulpbronnen in 2026 verwacht van 4,7 procent, gebaseerd op het optimisme rondom de oliesector. Maar van optimisme alleen kan een land niet bestaan. Het IMF dringt er daarom bij de regering op aan om de begroting in 2026 aanzienlijk aan te scherpen om vooral de inflatie te kunnen beteugelen en financiële buffers op te bouwen. Verder worden opnieuw maatregelen aanbevolen die al jaren worden gedaan, maar die beleidsmakers niet willen doorvoeren omdat dit de samenleving opnieuw pijn kan doen, zoals het verder afbouwen van subsidies op elektriciteit. Dat zal terecht slecht vallen bij heel veel mensen en kunnen leiden tot sociale onrust.

Desondanks zijn de vooruitzichten op de langere termijn dus zeer positief; dan wordt zelfs een jaarlijkse economische groei tot dertig procent verwacht. Maar het is volgens het IMF wel van cruciaal belang dat de nieuwe wetgeving voor het ‘Spaar- en Stabilisatiefonds’ strikt wordt nageleefd, zodat de toekomstige olie-inkomsten transparant en effectief worden beheerd voor toekomstige generaties. Want dat dit níet zal worden gedaan, is de grootste angst van iedere Surinamer.-.