VSB-dialoog: Eckhorst wil olie-inkomsten omzetten in duurzame groei

door

Tijdens de strategische dialoogsessie van de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) op donderdag 30 april jongstleden, heeft econoom Karel Eckhorst, een uitgebreide visie gepresenteerd op hoe Suriname zich volgens hem, institutioneel en economisch moet voorbereiden op de toekomst, met bijzondere nadruk op goed bestuur, transparantie en duurzaam financieel beleid. Eckhorst stelde dat de kernuitdaging voor Suriname ligt in het versterken van de zogenoemde absorptiecapaciteit van zowel de publieke als de private sector. Daarmee doelde hij op het vermogen van instellingen en bedrijven om toekomstige inkomsten, met name uit de olie- en gassector, effectief om te zetten in duurzame groei.
Volgens hem moet het land voorkomen dat tijdelijke inkomsten uit natuurlijke hulpbronnen, leiden tot kortetermijnbestedingen zonder structurele economische impact. “De inkomsten uit de niet-duurzame sector moeten worden ingezet als katalysator voor duurzame en inclusieve ontwikkeling”, benadrukte hij.
Hij wees erop dat de komende periode cruciaal is, omdat Suriname zich moet voorbereiden op een economie waarin olie-inkomsten een belangrijke rol zullen spelen, maar niet eeuwig zullen duren. Daarom zijn volgens hem vooral investeringen in menselijk kapitaal, onderwijs en productieve infrastructuur noodzakelijk, zowel in de publieke als private sector.
Knelpunten en institutionele zwaktes
Eckhorst zei dat in de afgelopen periode, zowel positieve ontwikkelingen als zorgpunten zichtbaar zijn binnen het bestuurlijke en economisch systeem. Hij noemde onder meer de voorbereiding van aangepaste anti-corruptiewetgeving, de digitalisering en hervorming van de Belastingdienst, en versterkingsinitiatieven bij de Rekenkamer en interne controle-instellingen.
Tegelijkertijd wees hij op aanhoudende uitdagingen, met name rond aanbestedingsprocedures en de uitvoering van bestaande transparantie- en integriteitsregels. Volgens hem blijft de praktische uitvoering van beleid achter, ondanks bestaande wet- en regelgeving.
Hij stelde dat het risico bestaat dat hervormingen onvoldoende effect sorteren wanneer institutionele zwaktes niet structureel worden aangepakt.
Eckhorst schetste vervolgens een meerlagige hervormingsagenda, die hij opsplitste in korte termijn interventies, institutionele versterking en langetermijnverankering van governance en cultuur. Op korte termijn pleitte hij voor maatregelen die binnen zes tot twaalf maanden, tastbare resultaten moeten opleveren op het gebied van transparantie en bestuurlijke effectiviteit. Volgens hem moet beleid niet beperkt blijven tot beleidsdocumenten, maar vertaald worden naar concrete en meetbare acties.
Daarnaast benadrukte hij het belang van versterking van sleutelinstituties zoals de anti-corruptie-instanties, de Belastingdienst, de Rekenkamer en het aanbestedingssysteem. Ook staatsbedrijven kwamen in zijn analyse aan bod, waarbij hij pleitte voor duidelijke governance-structuren en meer autonomie. Op lange termijn ligt volgens Eckhorst de nadruk op het verankeren van waarden zoals integriteit, accountability en transparantie in het bestuurlijke en maatschappelijke systeem. Hij stelde dat dit uiteindelijk moet leiden tot een cultuurverandering waarin goed bestuur niet afhankelijk is van politieke cycli.
Begrotingsdiscipline en meerjarenplanning
Een belangrijk onderdeel van zijn betoog was het versterken van het begrotings- en financieel beheer van de staat. Eckhorst verwees daarbij naar de zogenoemde Comptabiliteitswet 2024 en bijbehorende hervormingen die volgens hem een fundament moeten vormen voor duurzaam begrotingsbeleid.
Hij pleitte voor de invoering van een vijfjaren financieel plan, dat gekoppeld moet worden aan de verwachte inkomsten uit de olie- en gassector. Dit plan moet volgens hem voorkomen dat beleid wordt gemaakt op basis van korte termijn politieke beslissingen, maar juist gestoeld is op langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën en de staatsschuld. Daarnaast wees hij op het belang van het Spaar- en Stabilisatiefonds als instrument om inkomsten te bufferen en economische schommelingen op te vangen.
Klokkenluidersbescherming en transparantie
Eckhorst besteedde ook aandacht aan integriteitsmechanismen binnen het openbaar bestuur. Hij pleitte voor een sterk en onafhankelijk systeem voor klokkenluidersbescherming, met een laagdrempelig meldpunt, anonimiteit en garantie op terugkoppeling.
Volgens hem is dit essentieel om misstanden sneller te kunnen signaleren en om openbaarheid van bestuur daadwerkelijk te versterken. Daarnaast stelde hij dat de publicatie van inkomens- en vermogensgegevens van publieke functionarissen een belangrijke stap is richting meer transparantie. Hij verwees daarbij naar bestaande wettelijke kaders die volgens hem nu vooral operationeel moeten worden gemaakt.
Aanbestedingen en digitale transparantie
Een van de meest concrete voorstellen van Eckhorst betrof de volledige openbaarmaking van overheidsaanbestedingen boven een bepaalde drempelwaarde, door hem genoemd als SRD 500.000. Hij stelde voor om een eenvoudig digitaal platform te ontwikkelen waarop alle aanbestedingen zichtbaar worden gemaakt, inclusief inschrijvers, gunningscriteria, geselecteerde partijen en motivering van keuzes. Volgens hem gaat het niet om complexe of dure systemen, maar om politieke wil en uitvoeringsdiscipline. Transparantie in aanbestedingen zou volgens hem bovendien bijdragen aan het herstellen van vertrouwen in het openbaar bestuur.
Eckhorst concludeerde dat Suriname zich op een kritisch kruispunt bevindt, waarbij de keuzes die nu worden gemaakt bepalend zullen zijn voor de economische en institutionele stabiliteit op lange termijn. De VSB-dialoogsessie bracht diverse sprekers samen rond thema’s als governance, economische hervorming en de toekomst van Suriname in een veranderende mondiale context.
 
The post VSB-dialoog: Eckhorst wil olie-inkomsten omzetten in duurzame groei ..