Vreedzaam over CCJ: Suriname dreigt ‘een vreemde eend in het geheel’ te worden

door

NDP-assembleelid Jennifer Vreedzaam heeft in De Nationale Assemblee (DNA) scherpe vragen gesteld bij de richting waarin Suriname mogelijk kiest voor een derde instantie (cassaterechtspraak). Zij zei verrast te zijn door ‘vergevorderde’ plannen rond de gang naar de Caribbean Court of Justice (CCJ), ‘zonder dat DNA betrokken is’. Tegelijk pleitte zij voor een inhoudelijke discussie over het invoeren van meerdere procureurs-generaal (pg’s) in de vorm van een college, met duidelijke regels en een modernere bestuursstructuur binnen het Openbaar Ministerie.
Derde instantie: “Veel discussie nodig”
Vreedzaam verwees naar opties die volgens haar tijdens het congres van 22 januari 2026 over modernisering van de rechterlijke macht zijn genoemd, waaronder de route naar de CCJ. Juist daarover zei zij verrast te zijn: de plannen zouden al ver zijn, terwijl De Nationale Assemblee niet betrokken zou zijn geweest.
Een kernpunt in haar bijdrage was de bescherming van de soevereiniteit van Suriname. Vreedzaam plaatste de CCJ-discussie in de context van toenemende rivaliteit tussen grootmachten en het vervagen van een op regels gebaseerde internationale orde. Zij vroeg zich af hoe Suriname kan verklaren dat het een soevereine staat is, terwijl de hoogste rechtspraak mogelijk wordt ‘uitbesteed’.
Zij wees erop dat de meeste voormalige Britse koloniën de CCJ erkennen als hoogste rechter en noemde Suriname in dat opzicht ‘een vreemde eend in het geheel’. Volgens haar vereist dit een zorgvuldige afweging, zowel juridisch als staatsrechtelijk.
Implementatie derde instantie niet overlaten aan willekeur
Vreedzaam gaf aan dat de commissie van rapporteurs voorstelt om keuzemogelijkheden open te laten in de Grondwet voor een derde instantie. Voor haar is vooral van belang hoe deze keuze wordt geïmplementeerd. Dat mag volgens haar niet worden overgelaten aan de willekeur van een regering.
Zij waarschuwde ertegen dat uiteindelijk slechts één persoon – de president – bepaalt welke richting wordt gekozen. Als extra waarborg stelde zij voor dat een besluit over de derde instantie gezamenlijk wordt genomen door de president van de Republiek en de president van het Hof van Justitie.
College van pg’s: kan, maar alleen met duidelijke wettelijke kaders
In het deel over het Openbaar Ministerie ging Vreedzaam in op de conceptwijziging waarbij in plaats van één pg een college van pg’s wordt voorgesteld, bestaande uit minimaal twee en maximaal vier leden. Zij koppelde dit aan de groei van de rechterlijke macht en de noodzaak van professioneler beheer en organisatieontwikkeling.
Volgens haar past het niet in een moderne managementvisie om officieren of hoofdofficieren uit het systeem te halen voor managementtaken. Het OM moet volgens haar afstappen van een gecentraliseerd managementmodel en taken en bevoegdheden beter structureren.
Zij pleitte daarbij voor een duale bestuursstructuur, waarbij:
– de bedrijfsvoering (HRM, financiën, interne processen, opleidingen en loopbaanontwikkeling) wordt ondergebracht bij een directeur, en
– de pg verantwoordelijk blijft voor het rechterlijk beleid binnen het OM,
– met een duidelijke scheiding van kerntaken en checks and balances.
Kritiek op machtsconcentratie binnen het OM
Vreedzaam zei dat zij tijdens het congres een duidelijke organisatiestructuur miste. Zij verwees naar een door de pg gepresenteerde visie op een raad van het OM en waarschuwde dat daarin de machtsconcentratie gecentraliseerd kan blijven. Volgens haar is het problematisch wanneer uitvoerende, adviserende en toezichthoudende taken in één orgaan samenkomen.
Ook zette zij vraagtekens bij een bijzondere machtiging van de vorige president waarbij extra HRM-taken aan de pg zijn toegekend. Vanuit managementperspectief vroeg zij of deze machtiging niet moet worden ingetrokken.
Volgens Vreedzaam is de vraag of Suriname moet kiezen voor meerdere pg’s of een ander model nadrukkelijk een discussie waard. Zij stelde echter dat, als wordt gekozen voor een college van pg’s, dit bij wet strak moet worden geregeld, inclusief duidelijke regels en toetsingscriteria.
Daarmee, zo stelde zij, kan worden voorkomen dat de inrichting van het Openbaar Ministerie afhankelijk wordt van willekeur en wordt bijgedragen aan een moderne, transparante en evenwichtige rechtsstaat.
The post Vreedzaam over CCJ: Suriname dreigt ‘een vreemde eend in het geheel’ te worden appeared first on Suriname suriname.