Voormalig PG uit kritiek over wijziging structuur Openbaar Ministerie

door

Mr Roy Baidjnath Panday voormalig procureur-generaal bij het Hof van Justitie heeft tegenover ABC Online Nieuws zijn misnoegen geuit over de recente discussies over mogelijke veranderingen binnen het Openbaar Ministerie (OM), zoals voorgesteld door De Nationale Assemblée (DNA). In een korte, maar inhoudelijk stevige reactie, laat hij zijn licht schijnen over de voorgenomen hervormingen en de aanhoudende kritiek op de werkwijze van het OM.
Panday zei dat via de media kennis te hebben genomen van de intenties om met name de structuur van de rechterlijke macht te wijzigen, waarbij wordt ingezoomd op het OM. De kern van de voorstellen lijkt te liggen in het verruimen van de leiding van het OM, met name door het aanstellen van meer dan één procureur-generaal. In de publieke discussie wordt zelfs gesproken over twee PG’s.
Die gedachtegang wekt bij Panday grote verbazing. Volgens Panday is het opmerkelijk dat juist in deze tijd wordt ingezet op een uitbreiding van het aantal procureurs-generaal. Hij wijst erop dat het OM opereert binnen een duidelijk afgebakende constitutionele context, vastgelegd in de Grondwet en de Wet op de Rechterlijke Organisatie. Daarin is expliciet voorzien in de rol en positie van één procureur-generaal.
Panday zei vervolgens dat Suriname, inclusief vreemdelingen, naar schatting circa 650.000 inwoners telt. Afgezet tegen dit bevolkingsaantal en het aantal strafbare feiten, zowel commune als grensoverschrijdende delicten, is er volgens Panday geen rechtvaardiging voor een meerhoofdige leiding van het OM. Panday verwijst daarbij naar de jaarverslagen van het Openbaar Ministerie, waaruit blijkt dat de aard en omvang van het vervolgingswerk beter passen bij een centrale aansturing door één PG.
Volgens de voormalig PG ligt de kracht van het OM juist in een heldere hiërarchische structuur, met één eindverantwoordelijke aan de top en daaronder meerdere advocaten-generaal. Deze zouden, met een decentraal takenpakket, kunnen bijdragen aan een gestructureerd en ordelijk vervolgingsbeleid voor het hele land. Een dergelijke inrichting doet volgens Panday meer recht aan de onafhankelijkheid en effectiviteit van het OM als instituut met het vervolgingsmonopolie en de grondwettelijke taak om de opsporing aan te sturen.
Panday waarschuwt dat de initiatiefnemers het OM mogelijk onderschatten in zijn professionaliteit en verantwoordelijkheidsbesef. Panday benadrukte dat vervolgingsambtenaren, inclusief de procureur-generaal, niet lichtvaardig omgaan met hun taken. “Dat is in het verleden niet gebeurd, gebeurt nu niet en zal ook in de toekomst niet gebeuren”, aldus Panday. Iedere vervolgingsambtenaar is gehouden aan strikte verantwoordelijkheden bij het vervolgen van strafbare feiten en het instrueren van de opsporing.
Naast de structurele discussie komt ook de veelgehoorde klacht aan bod, dat strafzaken te lang blijven liggen bij het OM. Hoewel Panday begrijpt dat deze klacht leeft in de samenleving, zegt hij daar inhoudelijk weinig begrip voor te kunnen opbrengen. Hij legt uit dat vervolgingswerk per definitie tijdrovend is, omdat het gebaseerd moet zijn op zorgvuldige dossiervorming en gedegen bewijsvoering.
Bij ernstige strafbare feiten treedt een protocol in werking waarbij het OM de opsporing intensief instrueert. “Het gaat er niet alleen om een verwijt te formuleren tegen een verdachte, maar vooral om dat verwijt te onderbouwen, met gedocumenteerd bewijsmateriaal. Dat proces vergt tijd en nauwkeurigheid. Daarnaast moeten wettelijke termijnen rond aanhouding en inverzekeringstelling strikt worden bewaakt, waarbij de rechter-commissaris een toetsende rol vervult. Al deze stappen spelen zich af tegen de achtergrond van zorgvuldige dossiervorming”, aldus Panday.
Pas wanneer een dossier voldoende bewijs bevat, kan het OM een afweging maken over de haalbaarheid van vervolging. Volgens Panday is dit een omvangrijke en verantwoordelijke taak, die voorkomt dat vervolging onterecht of overhaast plaatsvindt.
Panday wijst erop dat het OM inmiddels veel dynamischer is ingericht dan in zijn tijd, met meerdere gespecialiseerde desks. Dit vergroot de deskundigheid, maar legt tegelijkertijd extra druk op het personeelsbestand. Afgezet tegen de groei van de samenleving en het aantal strafbare feiten, is het huidige aantal vervolgingsambtenaren volgens Panday simpelweg, ontoereikend.
Als structurele oplossing pleit hij daarom niet voor meer procureurs-generaal, maar voor investeringen in menskracht en opleiding. In zijn laatste periode als PG heeft hij zich ingezet voor verkorte opleidingen om nieuwe vervolgingsambtenaren aan te trekken en de gemiddelde leeftijd binnen het OM te verlagen. Die inspanningen hebben resultaat gehad, maar zijn volgens hem nog onvoldoende.
Panday benadrukte dat de uitvoerende macht bereid moet zijn structureel te investeren in opleidingen, zowel voor vervolgingsambtenaren als voor parketsecretarissen. Hoewel Panday terughoudend is met het noemen van concrete aantallen, is hij ervan overtuigd dat er ruimte is voor groei binnen de teams van het OM. “Alleen door versterking van de capaciteit en deskundigheid kan de werkdruk worden verlicht en kan het OM zijn grondwettelijke taak effectief blijven vervullen”, aldus Panday.
The post Voormalig PG uit kritiek over wijziging structuur Openbaar Ministerie ..