VN-chef Guterres noemt Amerikaanse acties in Venezuela ‘gevaarlijk precedent’

PARAMARIBO – De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, uitte zijn diepe bezorgdheid over de recente escalatie tussen de Verenigde Staten en Venezuela. Deze culmineerde zaterdagochtend in de gevangenneming van president Nicolás Maduro door Amerikaanse speciale eenheden.Amerikaanse militaire operatiePresident Donald Trump deed via sociale media melding van de operatie. Volgens de Amerikaanse minister van Justitie zullen Maduro en zijn vrouw “de volle toorn van de Amerikaanse gerechtigheid” onder ogen zien in Amerikaanse rechtbanken, gebaseerd op een aanklacht wegens narcoterrorisme uit 2020. De militaire operatie, die begon met nachtelijke aanvallen rond Caracas, werd later toegelicht tijdens een persconferentie door Trump en enkele ministers.Venezuela riep de nationale noodtoestand uit en veroordeelde de actie als “uiterst ernstige militaire agressie.” Eerdere spanningen, waaronder militaire opbouw voor de kust en de inbeslagname van gesanctioneerde olietankers, hadden de situatie verder doen oplopen.VN benadrukt respect voor internationaal rechtVolgens VN-woordvoerder Stéphane Dujarric maakt Guterres zich zorgen over de gevolgen van de Amerikaanse actie voor de regio. “Onafhankelijk van de situatie in Venezuela vormt dit een gevaarlijk precedent. Het belang van volledige eerbiediging van het internationaal recht, inclusief het VN-Handvest, blijft cruciaal,” aldus Dujarric.Guterres riep alle betrokken partijen op tot een “inclusieve dialoog” in overeenstemming met mensenrechten en internationaal recht. VN-mensenrechtenchef Volker Türk riep eveneens op tot terughoudendheid en volledige eerbiediging van het internationaal recht. “De bescherming van de bevolking van Venezuela staat voorop en moet leidend zijn bij elke verdere actie,” voegde hij toe. Venezuela heeft de Veiligheidsraad formeel verzocht om in een spoedsessie in New York bijeen te komen; een vergadering is gepland voor maandagochtend 10:00 uur.Kritiek op macht boven rechtIn reactie op de crisis zei de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN, Annalena Baerbock, dat het VN-Handvest het “leidend kader” moet zijn in de komende dagen en dat dit geen “optioneel document” is. Ze verklaarde dat Artikel 2 duidelijk voorschrijft dat alle lidstaten, inclusief de VS, zich moeten onthouden van de “dreiging met of het gebruik van geweld” tegen de territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid van een andere natie.

“Een vreedzame, veilige en rechtvaardige wereld voor iedereen is alleen mogelijk als de rechtsstaat prevaleert in plaats van dat macht het recht bepaalt,” waarschuwde zij.Mensenrechten centraal

De Onafhankelijke Internationale Fact-Finding Mission van de VN voor Venezuela heeft haar ernstige bezorgdheid geuit over de mensenrechtensituatie in het land na de Amerikaanse aanval en de gevangenneming van president Maduro. Zij drong erop aan dat verantwoording voor lang gedocumenteerde misstanden niet mag worden overschaduwd door de huidige crisis.

Marta Valiñas, voorzitter van het onafhankelijke onderzoeksteam, stelde dat de focus moet blijven op “ernstige mensenrechtenschendingen en misdaden tegen de menselijkheid” begaan tegen Venezolanen, ongeacht de beschuldigingen die de VS aanvoeren om hun acties te rechtvaardigen. Expert Alex Neve benadrukte dat vermeende schendingen geen militaire interventie rechtvaardigen die het internationaal recht schendt, terwijl de onwettigheid van een dergelijke interventie de verantwoordelijkheid van Venezolaanse functionarissen voor jarenlange repressie niet wegneemt.