Vis

door

KEVINS KIJK / Kevin Headley

De penetrante geur van de bokking in de schappen van de supermarkt bracht mij direct terug naar mijn kinderjaren. Mijn oma roosterde bokking toen op één van de gaspitten van het gasfornuis. Wanneer de bokking goed was geroosterd, aten we die met boter besmeerd ‘busbrood’, soms ook ‘vormbrood’ genoemd. Het was heerlijk en vooral ook een leuke activiteit die ik samen met mijn grootmoeder deed.

Ook het lied ‘Verse Vis’ van het Srio Kinderkoor, waarin onder meer wordt gezongen over hoe gezond vis is, roept nostalgische gevoelens bij mij op. Het brengt me terug naar een tijd waarin het leven nog eenvoudig leek: kinderlijk en vrij.

“Ik vind het pijnlijk dat je tegenwoordig niet zonder zorgen een vis uit de Surinaamse rivier kunt eten”

Helaas, vis wordt tegenwoordig steeds vaker geassocieerd met kwikvervuiling, als gevolg van de vervuiling van het Surinaamse water door onder meer de goudwinning, met verstrekkende gevolgen. Waar mensen vroeger werd aangeraden om vaak vis te eten, en dan vooral de lekkere vis uit Suriname, zijn ze tegenwoordig bang om die te kopen.

Je wordt er door berichtgeving in de media steeds opnieuw aan herinnerd dat er veel schadelijke stoffen, waaronder kwik, in het water en in vis terechtkomen als gevolg van de goudwinning. De gevolgen daarvan kunnen zich pas maanden of zelfs jaren later openbaren.

Het vrij recente incident in de Saramaccarivier laat opnieuw zien wie allemaal door dergelijke situaties worden geraakt. Het gaat niet alleen om mensen die afhankelijk zijn van de visvangst voor hun inkomen of voedsel, maar ook om gemeenschappen die in de omgeving wonen, zoals inheemsen en marrons.

Helaas, het lijkt erop dat er tot nu toe onvoldoende wordt gedaan om de samenleving hiertegen te beschermen. Er is onderzoek gedaan naar het incident in de Saramaccarivier en de resultaten daarvan zijn inmiddels gepresenteerd, maar een concreet plan van aanpak lijkt te ontbreken. Wat wordt gedaan om herhaling van dergelijke incidenten te voorkomen? En hoe worden de mensen die van de vis(vangst) afhankelijk zijn beter beschermd?

Dat maakt mij niet alleen bezorgd, maar ook teleurgesteld. Ik hoop daarom dat de verantwoordelijke instanties en ministeries alsnog met een concrete aanpak komen. Tegelijkertijd wil ik mijn positieve herinneringen aan vis uit Suriname niet verliezen. De geur van bokking brengt mij nog altijd terug naar die momenten met mijn grootmoeder: samen vis roosteren, brood met boter eten.

Ook het refrein van het lied ‘Verse Vis’ is in mijn hoofd blijven hangen:

‘Vis, vis, verse vis.

Die vandaag gevangen is.

Smaakt zo lekker in de mond.

Maakt me stevig en gezond.’

Misschien is dat ook wat mij het meest raakt: dat iets wat ooit zo gewoon en vanzelfsprekend was, nu een bron van twijfel is geworden. Vis is voor mij niet alleen voedsel, maar ook een herinnering aan mijn jeugd, aan mijn grootmoeder en aan de momenten waarop we samen aan het fornuis stonden.

Het hoorde bij het leven in Suriname, bij de rivieren, de cultuur en de manier waarop mensen met elkaar samenleefden. Juist daarom vind ik het pijnlijk dat je tegenwoordig niet zonder zorgen een vis uit de Surinaamse rivier kunt eten. Ik hoop dat we ervoor kunnen zorgen dat toekomstige generaties die vanzelfsprekendheid terugkrijgen.

headleydwt@gmail.com