VES: ‘Gehele zorgstelsel moet worden doorgelicht’

door

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) roept op tot een onmiddellijke onafhankelijke, integrale en diepgaande financiële doorlichting van het Surinaamse zorgstelsel. Aanleiding zijn de recente ontwikkelingen rond het Staatsziekenfonds (SZF), die volgens de vereniging, wijzen op de noodzaak om het volledige zorgfinancieringssysteem onder de loep te nemen.
De VES benadrukt dat het onderzoek zich niet mag beperken tot het SZF als grootste zorgfinancier, maar ook moet worden uitgebreid naar ziekenhuizen zoals het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) en het Regionaal Ziekenhuis Wanica (RZW), de Bedrijf Geneesmiddelen Voorziening Suriname (BGVS), de medicatievoorziening en apothekers als belangrijke schakels binnen de sector. Volgens de VES is de gezondheidszorg geen geïsoleerde sector, maar een essentieel onderdeel van het sociaaleconomisch fundament van het land. De VES erop dat naar schatting driekwart van de zorguitgaven, via de overheidsbegroting loopt en daarmee indirect door de belastingbetaler wordt gedragen.
Inefficiënt of onverantwoord middelengebruik leidt niet alleen tot tekorten in de zorg, maar vergroot ook de druk op de staatsfinanciën en beperkt de ruimte voor investeringen in onder meer onderwijs, infrastructuur en armoedebestrijding. De VES stelt dat een financiële doorlichting daarom geen administratieve oefening is, maar een macro-economische noodzaak. Het voorgestelde onderzoek moet zich uitstrekken over de periode 2015 tot en met 2026 om structurele patronen, inefficiënties en mogelijke misstanden in kaart te brengen. Bij het SZF moet volgens de VES volledig inzicht worden verschaft in onder meer premie-inkomsten, overheidsbijdragen, contractuele verplichtingen, uitgaven per zorgcategorie, betalingsachterstanden, reservevorming, liquiditeits- en kasbeheer en prijs- en contractafspraken met zorgaanbieders. Voor zorgaanbieders zoals het AZP, RZW, BGVS en apothekers moet onder meer worden gekeken naar de uitgavenstructuur, kostenopbouw, betalingen aan medische specialisten, medicatiekosten, verbruiksmaterialen, overheadkosten, investeringen, afschrijvingen en externe contracten.
De VES waarschuwt dat zonder inzicht in zowel de financierings- als bestedingskant elke hervorming in de zorgsector oppervlakkig blijft. In haar publicaties in het blad INZICHT tussen oktober 2024 en januari 2026, heeft de vereniging volgens eigen zeggen, al gewezen op structurele onevenwichtigheden binnen de sector. Daarbij wordt onder meer gesteld dat een beperkte groep actoren, disproportionele invloed kan hebben op contractering en honorariumstructuren, wat kan leiden tot kostenstijgingen zonder aantoonbare verbetering van de zorgkwaliteit.
Dit zou volgens de VES de doelmatigheid, rechtvaardigheid en publieke verantwoording onder druk zetten en kunnen leiden tot allocatieve inefficiëntie en moral hazard (moreel risico) binnen een door de overheid gedomineerd zorgsysteem.
De vereniging benadrukt dat het onderzoek moet worden uitgevoerd door een volledig onafhankelijke commissie van deskundigen zonder direct financieel of bestuurlijk belang in de sector. Alleen dan kan volgens de VES worden voorkomen, dat belangenconflicten de uitkomsten beïnvloeden en kan het vertrouwen van het publiek worden gewaarborgd. De VES stelt dat transparantie het vertrekpunt moet zijn voor structurele hervorming van de zorgsector.
Daarbij worden onder meer zorgconcentratie op basis van efficiëntie en kwaliteit, bundelbekostiging, outcome-gerichte financiering, transparante contractering, kostenbenchmarking en versterking van governance en toezicht genoemd als mogelijke hervormingsrichtingen. Volgens de vereniging moet de gezondheidszorg zowel toegankelijk als betaalbaar blijven.
Zonder ingrijpende structurele correcties dreigt volgens de VES een vicieuze cirkel van tekorten, betalingsachterstanden en verslechterende dienstverlening.
De VES stelt tot slot dat de discussie rond het SZF raakt aan de kern van financieel bestuur en publieke verantwoordelijkheid. In een periode waarin Suriname werkt aan macro-economische stabilisatie en herstel van vertrouwen in het financieel beheer, kan de zorgsector volgens de vereniging niet buiten beschouwing blijven. Een transparant, doelmatig en duurzaam zorgstelsel is daarbij niet alleen een sociale noodzaak, maar ook een economische randvoorwaarde voor nationale ontwikkeling.
The post VES: ‘Gehele zorgstelsel moet worden doorgelicht’ ..