VEROORDELINGEN CENTRALE BANK-ZAAK GEHANDHAAFD

door

IETS KORTERE CELSTRAFFEN
Een vijftal topfunctionarissen was in 2019 en 2020, betrokken bij malversaties bij de Centrale Bank van Suriname (CBvS). Zij werden daarvoor begin 2022 door de kantonrechter veroordeeld tot celstraffen variërende van drie tot twaalf jaar. De veroordeelden zijn in hoger beroep gegaan. Het Hof van Justitie heeft 19 januari 2026 vonnis gewezen en legt de veroordeelden iets kortere celstraffen op. De veroordelingen blijven in stand. De strafverlaging heeft te maken met de niet-consequente tenlastelegging en veroordeling voor deelname aan een criminele organisatie, hoewel de verdachten naar het oordeel van het Hof de strafbare handelingen gezamenlijk hebben voorbereid en gepleegd.
De veroordeelden zijn Gillmore Hoefdraad, eerst governor van de CBvS en later minister van Financiën, Faranaz Hausil, destijds legal officer van de CBvS, Robert van Trikt, voormalig governor van de CBvS, Ashween Angnoe, zakenpartner van Van Trikt, en Ginmardo Kromosoeto, voorheen directeur van de Surinaamse Postspaarbank.
De ex-directeur van de Surinaamse Postspaarbank, Ginmardo Kromosoeto, 
De straf voor Hoefdraad is verlaagd van twaalf naar tien jaar cel, voor Hausil van drie naar twee jaar, en voor Van Trikt van acht naar zes jaar. De straf voor Angnoe is ongewijzigd bepaald op vier jaar cel.
Robert Van Trikt en Ashween Angnoe
De verplichting dat Van Trikt en Angnoe euro 625.000 terug moeten betalen aan de staat blijft in stand, evenals de inbeslagname van de auto van Angnoe. De verbeurdverklaring van het kantoorpand van Orion Capital Investments, eigendom van Van Trikt, is geschrapt. Het pand moet worden teruggegeven. Van Trikt is de enige die zijn straf nog niet geheel heeft uitgezeten. Wellicht wordt hij weer vastgezet.
De straf voor Kromosoeto is verlaagd van vijf naar vier jaar cel. Daarnaast loopt tegen hem nog een procedure over andere vermeende misstanden bij de Surinaamse Postspaarbank. Prominente Surinamers zouden leningen hebben afgesloten bij de Surinaamse Postspaarbank, maar die niet hebben afgelost. De leningen met een waarde van omgerekend vele miljoenen euro’s zouden daarna, uit de boeken van de bank zijn verdwenen.
De rechters veroordeelden betrokkenen onder meer voor verkwisting van middelen van de CBvS, corruptie, verduistering, valsheid in geschrifte en witwassen van gelden met criminele herkomst, waarbij zij misbruik maakten van hun posities. Dat sprake is van heuse misdrijven wordt duidelijk, wanneer we deze wat concreter omschrijven. Ik laat buiten beschouwing, wat de rol van betrokkenen daarbij precies was. Het is evident dat ieder in zijn of haar functie verantwoordelijk was voor het voorkomen van handelen in strijd met de wet.
De CBvS werd door de overheid misbruikt door het onttrekken van bijna SRD 3 miljard in de vorm van – strikt verboden – monetaire financiering. Zelfs de kasreserves in vreemde valuta van de algemene banken werden hiertoe misbruikt. Hierover later meer.
De CBvS gaf zonder goede aanbestedingsprocedure Orion Assurance & Advisory, het bedrijf van Van Trikt, opdracht om advieswerkzaamheden uit te voeren – in feite voor de overheid die dit niet kon betalen – tot een bedrag van euro 625.000. Met betalingen door de CBvS aan Orion, werden onder meer leningen van Orion en leningen van de echtgenote van Van Trikt afgelost. Dit behoorde volgens de rechters, niet tot de wettelijke bevoegdheden van de CBvS. Hier was sprake van belangenverstrengeling tussen de rol van Van Trikt als governor en die als eigenaar van Orion Assurance & Advisory.
De CBvS kocht voor ruim USD 100 miljoen zeventien panden van de staat, terwijl dat volgens de Bankwet, strikt verboden is. De panden waren niet getaxeerd. Later bleek dat negen panden geen eigendom waren van de staat als vermeende verkoper.
De kasreserves in vreemde valuta van de algemene banken werden misbruikt. Het is de bedoeling dat een centrale bank dergelijke kasreserves zorgvuldig en risicomijdend bewaart. De CBvS misbruikte een groot deel van de kasreserves in vreemde valuta voor aankopen van ‘basisgoederen’ voor de overheid. Door de valutaposities die hierdoor ontstonden leed de CBvS jarenlang grote koersverliezen, waardoor herkapitalisatie van de CBvS noodzakelijk werd.
De veroordeelden wezen dikwijls naar elkaar, wanneer het ging om de schuldvraag. Hoefdraad lijkt volgens de vonnissen, een belangrijke rol te hebben vervuld bij het initiëren van de niet-legitieme transacties, en het overrulen van de anderen. Dat gaf de ruimte om te betogen dat zij slechts meewerkten aan de uitvoering van politieke besluitvorming en dat bij de vervolging sprake zou zijn van een politiek proces. Zij zouden er zelf niet beter van geworden zijn, in de betekenis dat zij zelf niets hadden gestolen.
Dat is een drogredenering natuurlijk. Handelen in strijd met de wet door wie dan ook, kan nooit beschouwd worden als politieke besluitvorming. Dat is gewoon misdadig.
De dominante rol van Hoefdraad ontnam anderen niet hun verantwoordelijkheid om het juiste te doen en het onjuiste na te laten. Zo nodig hadden zij op moeten stappen. Wat verboden is, is verboden, ook al wil de minister van Financiën het toch. Het is voorts een hardnekkig misverstand dat alleen sprake zou zijn van fraude, wanneer iemand met een malversatie zijn eigen portemonnee spekt. Er kan ook sprake zijn van fraude zonder materieel gewin (geld of goederen) voor de dader. De motivatie voor de dader is dan het verkrijgen van een immaterieel voordeel. Ook andere argumenten die de veroordeelden aanvoerden voor hun onschuld zijn niet ter zake doende.
Het meest absurde en eigenlijk lachwekkende argument tegen de verdenkingen was wel dat de CBvS in 2019 winst heeft geboekt en dat het IMF complimenteus was over het beleid van de CBvS. Dan kan de governor niet schuldig zijn! De CBvS is nog steeds niet helemaal bij met de publicatie van jaarverslagen. Dat probleem ontstond lang geleden. Uit het jaarverslag van de CBvS over 2015 zou destijds blijken dat Hoefdraad, governor van september 2010 tot augustus 2015, in strijd met de Bankwet had gehandeld.
De CBvS had ruimhartig monetair gefinancierd.  Toen het concept jaarverslag 2015 aan de Raad van Commissarissen werd voorgelegd, vond de raad het wenselijk om contact op te nemen met Hoefdraad, inmiddels minister van Financiën, en toenmalig president Desi Bouterse.
De CBvS was volgens governor Glenn Gersie, niet bereid om in het verslag te vermelden, dat niet in strijd met de wet was gehandeld. Omdat Hoefdraad bang was om vervolgd te worden en in de gevangenis te belanden, verboden Bouterse en Hoefdraad publicatie van het jaarverslag. Het kamp-Hoefdraad heeft het handig ge-speeld en insinueerde politieke sturing van de vervolging. Zelfs Interpol was er niet van te overtuigen dat we hier met ordinaire en doortrapte witteboordencriminaliteit te maken hebben. Er bleef ten onrechte een zweem van politieke afrekening over het proces hangen, hoewel de onderbouwde vonnissen van de rechters geen enkele twijfel over de rechtmatigheid laten bestaan. De knullige impact van de Wet in staat van beschuldigingstelling en vervolging politieke ambtsdragers, heeft hieraan niet positief bijgedragen. Ik betwijfel of Interpol van de vonnissen kennis heeft genomen. Ook enkele media volharden in discutabele vragen over afbakening van strafrecht en beleidsverantwoordelijkheid. Omdat geen bewijs is geleverd van zelfverrijking, verduistering of steekpenningen zou de vraag rijzen of beleidskeuzes – hoe controversieel ook – strafrechtelijk vervolgbaar mogen zijn. In Suriname ben je kennelijk alleen een boef wanneer je je eigen zakken vult. Sommigen beweren zelfs dat de kasreserves niet zouden zijn geplunderd en dat sprake was van rechtmatige handelingen binnen het monetaire beleid. Dan komt een quote van Albert Einstein in mijn gedachten: “Twee dingen zijn oneindig, het universum, en menselijke domheid. Maar van het universum weet ik het nog niet helemaal zeker.” Ik adviseer betrokkenen zich eerst eens te verdiepen in begrippen als corruptie en fraude, de wet- en regelgeving en de gedocumenteerde uitspraken van de rechters. Deze uitspraken zijn van generlei invloed op beleidsdaden of toekomstig bestuur. Hier was geen sprake van controversiële beleidskeuzes maar van uiterst verwerpelijk crimineel gedrag. Het Hof van Justitie van Suriname, de hoogste rechterlijke instantie, heeft betrokkenen veroordeeld tot meerjarige gevangenisstraffen. Robert van Trikt en Ashween Angnoe staan nog ingeschreven in het register van de Ko-ninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) als certificeringsbevoegde accountants in business. Ik neem aan dat de NBA het initiatief zal nemen tot doorhaling van hun inschrijving.
Hans Moison   
The post VEROORDELINGEN CENTRALE BANK-ZAAK GEHANDHAAFD ..