Verjaagde mennonieten

door

DE AUTORITEITEN HEBBEN zowaar eindelijk de daad bij het woord gevoegd en in de nacht van maandag op dinsdag mennonieten die in het Masonia-gebied vertoefden, ontruimd en onder politiebewaking overgebracht naar barakken te Kraka. Ze beschikten niet over de vereiste toestemming om in Suriname te verblijven en hadden bovendien zonder toestemming landbouwactiviteiten ontplooid of voorbereid op grond die hun niet toebehoort.

De ruim zestig mennonieten, onder wie kleine kinderen en baby’s, zullen als het aan de regering ligt, worden uitgezet naar Mexico en Bolivia, de landen waar ze vandaan komen. Mits de rechter daar geen stokje voor steekt. In afwachting van hun lot verblijven ze onder politiebewaking in het recreatieoord/opleidingscentrum van de politie, afgeschermd van alles en iedereen, als ware zij levensgevaarlijke terroristen die een bedreiging vormen voor Suriname. De autoriteiten hebben zowel de pers als hun advocaat de toegang geweigerd. De mennonieten mogen kennelijk geen contact hebben met derden omdat hun advocaat een kort geding tegen hun uitzetting heeft aangespannen en de zaak nog bij de rechter in behandeling is.

Door te kiezen voor deze aanpak van oppakken en deporteren, zijn er nu louter verliezers

Het laatste woord is over de mennonieten nog lang niet gezegd, maar het lijkt erop dat de regering de weg van de minste weerstand kiest door hele gezinnen op te pakken en te willen deporteren. De vraag is of dat wel zo handig is terwijl de kwestie al bijkans vier jaar speelt. De regering zou er veel beter aan hebben gedaan om rechtstreeks met de mennonieten in gesprek te gaan – en niet met zogenaamde lokale counterparts die optreden als wegbereiders en gouden bergen beloven – en van henzelf te vernemen wat hun voornemens zijn.

De daadwerkelijke ingreep kwam, ondanks eerdere waarschuwingen, abrupt. In de afgelopen maanden hebben de vele mennonietengezinnen wel vaker dwangbevelen ontvangen en deze weer even snel naast zich neergelegd. De nu opgepakte groep is afkomstig uit Mexico en Bolivia en kan daardoor vrij eenvoudig de wacht worden aangezegd. De meeste andere gezinnen die nog in Suriname zijn, komen uit Belize, waarvoor vanwege het Caricom-lidmaatschap andere toelatings- en verblijfsregels kunnen gelden. Hun rechtspositie kan daardoor anders zijn dan die van de gezinnen uit Mexico en Bolivia.

Wat zich hier voltrekt dreigt bovendien uit te lopen op een schoolvoorbeeld van kapitaalvernietiging. De mennonieten zijn door derden naar Suriname gehaald als kapitaalkrachtige agrarische investeerders om de kwakkelende agrarische sector een impuls te geven. Naar eigen zeggen hebben ze, nadat ze hun bezittingen in Bolivia en Mexico hadden verkocht, inmiddels miljoenen geïnvesteerd in materieel en goederen die ze naar Suriname hebben gebracht in voorbereiding op hun voorgenomen landbouwactiviteiten. Dat zij dit zonder de vereiste toestemmingen hebben gedaan, komt ook voor hun eigen rekening.

Door de operatie nu met machtsvertoon abrupt stop te zetten, geeft de overheid een slecht signaal af aan de internationale gemeenschap. Buitenlandse investeerders, die naar eigen zeggen miljoenen hebben geïnvesteerd, worden plotseling met ingrijpende overheidsmaatregelen geconfronteerd. Dat de regering niet rechtstreeks bij hun komst was betrokken, ontslaat haar niet van de verantwoordelijkheid om zorgvuldig, rechtmatig en humaan op te treden. Met deze ontruiming heeft de regering-Geerlings-Simons in feite een beschamende vertoning neergezet.

Minister van Justitie en Veiligheid, Harish Monorath, weet zich overduidelijk geen raad met de situatie. Handhaving van de wet is noodzakelijk, dat is te begrijpen. Immers, de mennonieten beschikten niet over de vereiste toestemmingen voor hun verblijf en landbouwactiviteiten. Maar het had allemaal wat humaner gekund, waardoor de regering haar gezicht zou redden en de mennonieten – volgens de geldende Surinaamse regels – een constructieve bijdrage kunnen leveren aan de zo gewenste voedselproductie in door de regering aan te wijzen gebieden. Dat zou pas een echte een win-winsituatie zijn.

Door te kiezen voor deze aanpak van ontruimen en willen deporteren, zijn er nu louter verliezers. Het kan ook internationaal de aandacht trekken, waardoor Suriname weer eens met het schaamrood op de kaken achterblijft.