VERDERE VERNIETIGING IN HET VERSCHIET?

door

De komst van zwaar mijnbouwmaterieel naar het Surinaamse binnenland is geen beeld dat we voor het eerst zien. Surinamers kennen dit soort enorme trucks uit de periode waarin op grote schaal bauxiet werd gezocht en gewonnen. De afgelopen jaren zijn vergelijkbare machines opnieuw in het binnenland verschenen, maar ditmaal voor de zoektocht naar goud. Wie dergelijke zware machines naar Suriname haalt, doet dat niet om een paar klompjes goud uit de grond te halen. De omvang van deze investering wijst op plannen voor grootschalige winning.  Deze ontwikkelingen kunnen niet worden weggeduwd door te wijzen op investeringen, werkgelegenheid of inkomsten voor de staat. Natuurlijk heeft Suriname het recht zijn natuurlijke hulpbronnen te benutten. Maar zodra de schaal van de activiteiten toeneemt, moet ook de verantwoordelijkheid evenredig groter worden. Het binnenland is geen lege ruimte waar onbeperkt kan worden gegraven zodra ergens goud wordt aangetroffen. Grootschalige mijnbouw verandert het landschap. Bossen worden gekapt, bodemlagen afgegraven, wegen aangelegd en waterstromen kunnen worden beïnvloed. Bij goudwinning bestaat bovendien het risico op verontreiniging door chemische stoffen en zware metalen. Wanneer dergelijke stoffen in rivieren terechtkomen, blijven de gevolgen niet beperkt tot het mijnbouwgebied. Zij raken ecosystemen, dieren en vooral gemeenschappen die voor hun voedsel, drinkwater en inkomen afhankelijk zijn van de rivier.
De recente watervervuiling en vissterfte in het binnenland maken duidelijk dat deze risico’s niet theoretisch zijn. Suriname heeft gezien wat er gebeurt wanneer waterbronnen worden aangetast. Juist daarom is het onaanvaardbaar wanneer de overheid pas in actie komt nadat schade is ontstaan. De komst van dit zware materieel zou voor de overheid een aanleiding moeten zijn om volledige openheid te geven. Wij vragen ons altijd af, hoe transparant dit proces is. Een concessie uitgeven betekent niet dat de verantwoordelijkheid van de staat ophoudt. Integendeel, want vanaf dat moment begint de verantwoordelijkheid om erop toe te zien dat de voorwaarden worden nageleefd. Daarbij moet worden voorkomen dat economische belangen zwaarder wegen dan het algemeen belang. Een mijnbouwbedrijf kan winst maken uit het gewonnen goud, maar de samenleving kan achterblijven met ontboste gebieden, vervuilde waterwegen en beschadigde ecosystemen. Als de opbrengsten privaat zijn en de milieuschade uiteindelijk publiek wordt betaald, is er geen sprake van een eerlijke economische balans.
Het Surinaamse binnenland vertegenwoordigt bovendien een waarde die niet volledig in dollars kan worden uitgedrukt. Het bos beschermt waterbronnen, herbergt biodiversiteit en vormt het leefgebied van gemeenschappen. Een boom die vandaag wordt gekapt, kan niet morgen worden teruggeplaatst. Een rivier die ernstig is vervuild, kan niet met een financiële transactie worden hersteld.
Daarom moet de regering niet alleen kijken naar wat een mijnbouwproject oplevert, maar ook naar wat het kost. Niet alleen financieel, maar ecologisch en maatschappelijk. De foto’s van deze enorme trucks moeten dan ook niet uitsluitend worden gezien als een teken van economische bedrijvigheid. Ze kunnen ook het begin markeren van een nieuwe fase, waarin steeds zwaarder materieel steeds dieper het binnenland binnentrekt op zoek naar steeds grotere hoeveelheden goud.
Als dat inderdaad de ontwikkeling is, moet de samenleving vooraf weten welke grenzen de overheid stelt. Niet iedere mijnbouwinvestering is verkeerd. Maar niet iedere investering is automatisch vooruitgang. De vraag is daarom niet alleen hoeveel goud er onder de grond zit. De vraag is hoeveel Suriname bereid is op te offeren om het eruit te halen. De machines zijn gearriveerd. Nu moet blijken of de overheid de regels, het toezicht en de controle heeft om te voorkomen, dat de zoektocht naar goud uitmondt in verdere vernietiging. Want wanneer het goud verdwenen is, moet Suriname nog altijd een binnenland overhouden.
The post VERDERE VERNIETIGING IN HET VERSCHIET? ..