Veiligheidsstatistieken niet zaligmakend

door

DE VEILIGHEID IN Suriname kent, zoals vaker blijkt, schommelingen die zich moeilijk laten vangen in louter cijfers. Toch worden die cijfers regelmatig gepresenteerd als maatstaf voor vooruitgang of achteruitgang. De meest recente maandstatistieken van het Korps Politie Suriname (KPS) illustreren dat spanningsveld opnieuw.

In maart verrichtte het KPS landelijk 174 aanhoudingen. Bij de 109 verdachten die in hechtenis werden genomen, gaat het voornamelijk om gewelds- en vermogensdelicten. Er werd één levensberoving geregistreerd, naast twaalf gewapende overvallen en 34 berovingen zonder gebruik van een vuurwapen. Ook werden 130 inbraken genoteerd, evenals de invordering van twee rijbewijzen.

Zolang mensen niet het idee hebben dat zij zonder zorgen hun woning kunnen achterlaten of ’s nachts veilig kunnen slapen, blijft er een kloof bestaan tussen cijfers en beleving

Opvallend in het overzicht zijn twee verkeersdoden en tien suïcidegevallen. Deze laatste categorie roept vragen op over de manier waarop incidenten worden geclassificeerd. Het opnemen van suïcidegevallen in een overzicht dat grotendeels als criminaliteits- en veiligheidsrapportage wordt gepresenteerd, sluit niet aan bij de internationale tendens.

Immers, in veel landen en bij internationale organisaties worden suïcidegevallen niet beschouwd als misdrijven, maar als maatschappelijke en medische tragedies die thuishoren in de sfeer van volksgezondheid en psychosociale zorg. Het samenvoegen van deze gegevens met strafrechtelijke cijfers kan een vertekend beeld geven van de aard van de veiligheidssituatie.

Het KPS benadrukt dat de resultaten mede tot stand komen door samenwerking tussen politie, burgers en inlichtingendiensten. Het korps geeft aan onverminderd te werken aan een gezamenlijke aanpak om de veiligheid verder te verbeteren.

Toch blijft de vraag in hoeverre deze cijfers een volledig beeld schetsen van de werkelijkheid. Niet alle incidenten worden gemeld bij de politie. Slachtoffers doen lang niet altijd aangifte, zeker niet in gevallen waarbij de privacy of sociale druk een rol speelt, zoals bij huiselijk geweld, aanranding of oplichting binnen familie- en vriendenkring. Daardoor ontstaat een aanzienlijk grijs gebied in de criminaliteitsregistratie.

Tegen die achtergrond is het opvallend dat de minister van Justitie en Politie spreekt van “een significante daling van de criminaliteit” sinds het aantreden van deze regering in juli 2025. Wat die daling precies verklaart, blijft daarbij grotendeels onduidelijk: gaat het om effectiever beleid, veranderde registratiemethoden of een afname van aangiftebereidheid?

Ondertussen blijft het veiligheidsgevoel onder burgers een belangrijker graadmeter dan statistieken alleen. Zolang mensen niet het idee hebben dat zij zonder zorgen hun woning kunnen achterlaten of ’s nachts veilig kunnen slapen, blijft er een kloof bestaan tussen cijfers en beleving.

Dat onderstreept een bredere les: veiligheid kan niet uitsluitend in tabellen worden gevat. Zeker wanneer de samenstelling van die tabellen vragen oproept, zoals bij het opnemen van suïcide als onderdeel van criminaliteitsstatistiek, is kritische duiding noodzakelijk. Alleen met meer transparantie, zorgvuldige classificatie en aandacht voor maatschappelijke realiteit kan een betrouwbaarder beeld ontstaan van veiligheid in Suriname.