Veiligheid geen luxe

MINISTER HARISH MONORATH van Justitie en Veiligheid heeft in Genève op een forum van de Verenigde Naties over mensenrechten gewezen wat Suriname doet op dit gebied. Echter, mensenrechten beslaan een breed vlak, ook veiligheid van burgers. En daar schort het in Suriname nogal aan.

Onder meer op sociale media verschijnen berichten, ’s en filmpjes waaruit blijkt dat burgers zich steeds meer onveilig voelen. Het lijkt alsof criminaliteit toeneemt en zelfs verhardt. Die kennelijke verharding blijkt onder andere uit de momenten waarop criminelen hun slag zijn en de manier waarop. Achter elke roofoverval, of het nu in huis of op straat is, schuilt een verhaal van angst, onzekerheid en soms ook trauma. Maar dat zal de daders een worst wezen.

Internationale vertegenwoordiging is belangrijk, maar mensenrechten beginnen ook bij de bescherming van burgers in hun eigen woonomgeving

Suriname kan blijven benadrukken dat het tot de meest veilige landen in het Caribisch Gebied behoort, maar wat betekent die uitspraak voor de burger die op klaarlichte dag wordt beroofd. Wat betekent veiligheid wanneer mensen zich niet meer vrij voelen om alleen de straat op te gaan, boodschappen te halen of angstig om zich heen kijken terwijl ze bezig zijn bij een servicestation de band van hun voertuig op te pompen.

Het gaat niet alleen om de waarde van een gestolen tas, ketting of ander bezit. Het gaat om het gevoel van onveiligheid dat achterblijft en dat niet zelden tot een trauma leidt. Wanneer burgers het idee krijgen dat zij op ieder moment slachtoffer kunnen worden van straatroof of in hun woning of bedrijf kunnen worden overvallen, tast dat hun vertrouwen aan in de overheid die is geroepen hun veiligheid te waarborgen. Moeten mensen door dit overheidsfalen hun dagelijkse leven aanpassen, zich (illegaal) bewapenen en zich niet kleden of geen sieraden dragen waarbij zij zich prettig voelen?

De politie moet inspelen op de veranderende vormen van criminaliteit. Ze kan cijfers publiceren om te laten zien hoeveel boeven ze weer heeft gevangen of hoeveel wapens weer in beslag zijn genomen, maar de praktijk heeft geleerd dat dit beslist niet bijdraagt aan het veiligheidsgevoel van de burger. Criminaliteitsbestrijding is niet uitsluitend een kwestie van arrestaties en statistieken.

De minister schetst deze dagen een mooi beeld op een internationaal forum. Maar hoeveel daarvan komt overeen met de dagelijkse realiteit. Internationale vertegenwoordiging is belangrijk, maar mensenrechten beginnen ook bij de bescherming van burgers in hun eigen woonomgeving. Een land mag internationaal over veiligheid en mensenrechten spreken, maar mag de realiteit niet uit het oog verliezen en moet die waarden ook thuis zichtbaar maken.

Desnoods moeten internationale bijeenkomsten minder vaak fysiek worden bijgewoond, als dat ruimte biedt om essentiële voorzieningen te versterken, zoals veiligheid, onderwijs, gezondheidszorg. Allemaal fundamenten van de samenleving.