Van tekort naar teelt

door

DE PERIODIEK TERUGKERENDE schaarste aan uien in Suriname is inmiddels meer dan een logistiek probleem. Het is een symptoom van een grotere structurele zwakte: een land met duizenden hectares beschikbare landbouwgrond dat voor een basisproduct in de keuken bijna volledig afhankelijk is van import. Elke keer wanneer een bestelling te laat wordt geplaatst of een schip vertraging oploopt, ontstaat dezelfde situatie: stijgende prijzen, lege schappen en frustratie bij consumenten. De vraag die dan opduikt, wordt steeds moeilijker te negeren: waarom produceert Suriname zijn eigen uien niet op grote schaal?

Juist op dit punt ontstaat een kans die aansluit bij de bredere ambities van president Jennifer Simons om de agrarische productie op te voeren, te moderniseren en de productiviteit te verbeteren. Als de regering werkelijk werk wil maken van economische versterking, voedselzekerheid en minder afhankelijkheid van import, dan is de uienteelt een praktisch en tastbaar startpunt.

De argumenten liggen voor de hand. Suriname verbruikt naar schatting jaarlijks ongeveer zes miljoen kilo uien. Vrijwel alles wordt ingevoerd en kost jaarlijks miljoenen aan schaarse deviezen. Tegelijkertijd liggen in districten als Nickerie, Wanica, Saramacca en Commewijne grote landbouwarealen onbenut, worden slechts gedeeltelijk benut of veranderen in verkavelingsprojecten voor woningbouw. Dat is moeilijk te rijmen met de voortdurende discussie over importvervanging.

Bovendien wordt het argument dat het klimaat ongeschikt zou zijn steeds minder overtuigend. Ondernemer Perdiepkumar Ganga heeft met experimenten in Nickerie al laten zien dat succesvolle teelt mogelijk is. Ook LVV heeft al jarenlang proeven uitgevoerd met tropische rassen. Nog opvallender is de ontwikkeling in Guyana. Daar, onder vergelijkbare klimatologische omstandigheden, heeft een proefproject inmiddels geleid tot plannen voor honderden hectares commerciële uienteelt. Wat Guyana kan onderzoeken en opschalen, moet Suriname minstens serieus durven proberen.

Maar dan moet landbouwbeleid verder gaan dan goede voornemens. De overheid moet landbouwgrond actief beschikbaar maken voor ondernemers met concrete productieplannen, niet aan politieke loyalisten die daarmee gaan speculeren. Ook niet via trage procedures voor serieuze producenten, maar via duidelijke en transparante uitgifteprogramma’s.

Daarnaast verdient het Agrarisch Kredietfonds serieuzere aandacht. Wie landbouwproductie wil uitbreiden, moet erkennen dat veel boeren en ondernemers wel beschikken over grond en ambitie, maar niet altijd over de technische kennis om sluitende projectvoorstellen, bedrijfsplannen of investeringsmodellen op te stellen. Daardoor lopen zij financiering mis nog voordat een bank of fonds inhoudelijk naar hun plannen kijkt.

Misschien is het tijd om het Agrarisch Kredietfonds niet alleen financieel op te toppen, maar er ook een professionele begeleidingsstructuur aan te koppelen. Teams van landbouwdeskundigen, financieel adviseurs en projectbegeleiders zouden ondernemers actief moeten ondersteunen bij het schrijven van businessplannen, haalbaarheidsstudies en investeringsvoorstellen. Landbouwontwikkeling vraagt immers niet alleen grond en geld, maar ook kennis.

Ook het particuliere bedrijfsleven heeft hierin een rol. Importeurs, distributeurs en supermarkten kennen de markt en zouden partnerschappen kunnen aangaan met lokale producenten via afnamegaranties en contractteelt.

De terugkerende uientekorten maken één ding duidelijk: Suriname heeft niet alleen een importprobleem, maar ook een uitvoeringsprobleem. De grond is er. De markt is er. De behoefte is er. Nu nog de organisatie en de daadkracht.