UNESCO IS NIET TEGEN VERNIEUWING, WEL TEGEN VERLOEDERING BINNENSTAD

door

De plaatsing van de historische binnenstad van Paramaribo op de Lijst van Bedreigd Werelderfgoed van de UNESCO, moet niet worden gezien als een aanval op ontwikkeling of modernisering. De discussie gaat niet over de vraag óf Paramaribo mag veranderen, maar vooral over de manier waarop die verandering plaatsvindt. Een stad die leeft, moet zich kunnen aanpassen aan nieuwe behoeften. Er moet ruimte zijn voor economische activiteiten, moderne voorzieningen en investeringen. Maar ontwikkeling mag niet betekenen dat het karakter en de historische identiteit van een stad worden opgeofferd. Dat is precies waar de UNESCO en ICOMOS, al jaren voor waarschuwen.
Tijdens de 47e zitting van het Werelderfgoedcomité werd vastgesteld dat de uitzonderlijke universele waarde van de historische binnenstad van Paramaribo ernstig onder druk staat. De combinatie van koloniale architectuur en traditionele Surinaamse bouwtechnieken uit de 17e en 18e eeuw vormde de reden waarom Paramaribo in 2002 werd opgenomen op de Werelderfgoedlijst. Juist dat unieke karakter dreigt volgens de UNESCO, verloren te gaan. De zorgen van de UNESCO en ICOMOS zijn niet gebaseerd op één enkel project, maar op een opeenstapeling van ontwikkelingen. Het nieuwe gebouw van De Nationale Assemblée, de tien verdiepingen tellende Yogh-parkeergarage en de geplande hoogbouwprojecten van onder meer de DSB Bank en Yogh Office Tower zijn voorbeelden van projecten waarbij volgens deskundigen, onvoldoende rekening is gehouden met de historische omgeving. De kern van de kritiek is niet dat er geen nieuwe gebouwen mogen komen. De UNESCO heeft nergens gesteld dat Paramaribo moet blijven stilstaan in de tijd. Integendeel, veel historische steden wereldwijd,  combineren erfgoedbehoud met moderne ontwikkeling. Het verschil zit in de manier waarop die ontwikkeling wordt gepland en uitgevoerd.
Een historische binnenstad is geen museum waar niets mag veranderen. Het is een levend gebied waar mensen wonen, werken en ondernemen. Maar juist omdat het een werelderfgoedlocatie is, gelden er hogere eisen. Nieuwe gebouwen moeten passen binnen de schaal, structuur en uitstraling van het historische stadsbeeld. Het probleem ontstaat wanneer economische belangen op korte termijn zwaarder wegen dan de bescherming van een uniek erfgoed dat generaties lang waarde vertegenwoordigt. Een gebouw kan worden aangepast of vervangen, maar het verlies van een historische stadsstructuur is vaak onomkeerbaar.
UNESCO en ICOMOS hebben de afgelopen jaren meerdere keren aanbevelingen gedaan aan Suriname. Er werd onder meer gevraagd om betere ruimtelijke ordening, wettelijke bescherming, Heritage Impact Assessments en overleg voordat grote bouwprojecten worden uitgevoerd. Volgens de organisaties zijn deze adviezen onvoldoende opgevolgd. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid niet alleen bij projectontwikkelaars, maar ook bij de overheid. Het beschermen van werelderfgoed vraagt om duidelijke regels, toezicht en politieke bereidheid om soms moeilijke keuzes te maken. Een overheid die economische groei nastreeft, moet ook oog hebben voor de waarde van cultureel erfgoed als onderdeel van de nationale identiteit en internationale uitstraling. De plaatsing op de lijst van bedreigd werelderfgoed moet daarom niet uitsluitend worden gezien als een waarschuwing, maar ook als een kans. Het biedt Suriname de mogelijkheid om opnieuw kritisch te kijken naar de balans tussen ontwikkeling en behoud.
Paramaribo hoeft geen stad uit het verleden te worden. Maar het mag ook geen stad worden waarin historische gebouwen verdwijnen tussen moderne constructies die geen rekening houden met hun omgeving. De boodschap van de UNESCO is duidelijk: vernieuwing mag, vooruitgang mag, economische ontwikkeling mag. Maar vooruitgang zonder respect voor het verleden kan uiteindelijk leiden tot verlies van iets dat niet opnieuw gebouwd kan worden. De historische binnenstad van Paramaribo behoort niet alleen toe aan de huidige generatie. Het is een erfenis die moet worden doorgegeven aan toekomstige generaties. Juist daarom vraagt bescherming van dit erfgoed niet om stilstand, maar om verantwoord leiderschap.
The post UNESCO IS NIET TEGEN VERNIEUWING, WEL TEGEN VERLOEDERING BINNENSTAD ..