Twintig voorstellingen verder, maar Sambel Trasie is nog lang niet uitgespeeld

door

Het is even stil. Gaffie Marno en Sally Karto hebben het publiek welkom geheten en verlaten het podium. Dan gaat het licht uit. Het is volledig donker, wanneer vanuit de speakers een spannende, bijna griezelige melodie klinkt. De muziek stopt abrupt, waarna de vertrouwde soundtrack van Sambel Trasie klinkt. De lichten springen aan, de gordijnen schuiven open en daar is de slaapkamer van Tristan en Jamille. ‘Goedemorgen, wij gaan naar school, op tijd naar school’, klinkt het door de radio. Oma Djoemienten maakt haar kleinkinderen wakker. Een ogenschijnlijk gewone ochtend, maar het is het begin van een verhaal over familie, hebzucht, verlies en uiteindelijk verzoening.

Tekst Shanavon Arsomedjo

Beeld Rey Jasir Photography

Met ‘Een tweede kans’ bracht Sambel Trasie deze maand haar twintigste theaterstuk in Theater Thalia. Zondag kwam de reeks tot een einde met twee voorstellingen. De middagvoorstelling van twee uur was een inhaalshow. Tijdens de eerste voorstelling op 3 september viel de stroom uit, waardoor het publiek opnieuw de kans kreeg het verhaal te ‘zien’. De zaal zat vol.

“Het publiek weet soms niet wat er gaat gebeuren en de acteurs evenmin. Dat zorgt voor een spontaniteit die moeilijk te spelen is”

Nalatenschap

Op het eerste gezicht draait het verhaal om een familie waarin de verhoudingen al langer onder druk staan. Sally, de moeder van Tristan en Jamille, woont in Nederland en haar kinderen wonen in bij hun oma Djoemienten.

Als Sally naar Suriname terugkeert, lijkt hereniging met haar familie voor de hand te liggen. Maar nog voordat er echt ruimte is voor warme gesprekken, komt een bijzonder onderwerp op tafel: familieaandelen en de nalatenschap van haar vader. Maar het liefst praat haar moeder er niet over.

Wanneer Sally de kwestie een andere keer weer aansnijdt, ontstaat ruzie met haar broer. Djoemienten, die vanwege haar slechte gezondheid al niet sterk is, kan de spanning nauwelijks aan. Tijdens een heftige woordenwisseling tussen haar kinderen zakt ze neer op de bank. De ruzie verstomt. Djoemienten is overleden.

Maar daarmee is het niet voorbij. Zelfs op de dag van haar begrafenis blijken de emoties nog hoog op te lopen. Dan verschijnt de notarisassistente met het testament. En precies daar krijgt het verhaal zijn onverwachte draai. Niet Sally en haar broer, maar Tristan en Jamille blijken de erfgenamen van alles wat hun oma nalaat.

De boodschap komt hard aan. Niet alleen omdat het om bezittingen gaat wat de kinderen automatisch verwachtten, maar omdat het testament de familie confronteert met een pijnlijke waarheid: Djoemienten had een veel hechtere band met haar kleinkinderen dan met haar eigen kinderen.

Juist die klap zorgt ervoor dat er iets verandert. Wat door hebzucht uit elkaar dreigde te vallen, krijgt opnieuw een kans. Sally beseft dat dit een mogelijkheid is om de relatie met haar kinderen én met haar broer en schoonzus te herstellen.

Hier gaat de familie voor ‘Een tweede kans’. Het stuk gaat over materiële zaken, maar uiteindelijk vooral over wat mensen met elkaar verliezen wanneer bezit belangrijker wordt dan familie.

Publieksfavoriet

Toch is de voorstelling allesbehalve zwaar van begin tot eind. Wie de eerdere producties van Sambel Trasie kent, zal merken dat de groep deze keer opvallend veel ruimte heeft gemaakt voor humor. De lachmomenten komen niet alleen uit de dialogen, maar ook uit de manier waarop de acteurs hun personages neerzetten.

Eén van de grootste publieksfavorieten is ‘Pa Chally’, gespeeld door Siris Doelbakir. Hij verschijnt op onverwachte momenten en lijkt soms zelfs zijn medespelers te verrassen. Tijdens een bezoek aan zijn kleinzoon op het werk ontstaat een dialoog die zo onverwacht uitpakt dat zelfs de acteurs moeite hebben om hun lach in te houden.

Maar het absolute ‘hoogtepunt’ komt tijdens de begrafenis van Djoemienten. ‘Pa Chally’ verschijnt daar in een opvallend strakke bodysuit. Het publiek barst los. Op het podium proberen de overige acteurs ondertussen hun gezicht in de plooi te houden. Dat lukt niet iedereen even goed.

De lach is echt, de verrassing is echt, maar de spelers blijven ondertussen in elke scène trouw aan hun rollen. Het zijn precies zulke momenten die het theater levendig maken. Het publiek weet soms niet wat er gaat gebeuren en de acteurs evenmin. Dat zorgt voor een spontaniteit die moeilijk te spelen is.

Muzikale afsluiting theaterjaar

Tussen de humor door blijft de voorstelling haar kernboodschap vasthouden: ‘bouw je geluk niet op aandelen of aardse goederen’. Zorg dat je je eigen zaken regelt zolang je daar nog de gelegenheid voor hebt, want niemand weet wat morgen brengt.

En misschien nog belangrijker: ‘wacht niet te lang om iets recht te zetten met de mensen die belangrijk voor je zijn’. Wanneer Rocheteau Tirtamenawi aan het einde ‘Wan nyun libi’ zingt, krijgt die boodschap een muzikale afsluiting.

Een nieuwe kans, een nieuw leven en samen proberen het beter te doen. De personages hebben hun verlies niet ongedaan kunnen maken, maar kunnen wel kiezen wat ze doen met de tijd die hen nog rest. Sally heeft met de rest van de groep, opnieuw bewezen dat juist uit moeilijke onderwerpen sterk theater kan ontstaan.

“Wat door hebzucht uit elkaar dreigde te vallen, krijgt opnieuw een kans”

Met ‘Een tweede kans’ sluit Sambel Trasie het theaterjaar 2026 af. Tegelijkertijd werd een nieuw gezicht aan de groep voorgesteld: Denise Kertowidjojo, die de rol van Sally’s schoonzus vertolkte.

In 2028 keert de groep samen terug op het toneel. Wat er in de tussentijd gebeurt, blijft een verrassing. Misschien is dat ook wel passend. Want net als in het stuk weet niemand precies wat morgen brengt.

De familie van (o)ma Djoemienten tijdens haar begrafenis.