Tsang over wateroverlast: ‘We vechten niet alleen tegen het weer, maar ook tegen menselijk gedrag’

door

Tekst & beeld Edwien Bodjie

PARAMARIBO – “In plaats van een dag van ontspanning waren moeders bezig meubels te verplaatsen en water uit hun huizen te halen. Namens de regering bied ik mijn oprechte excuses aan. Het is pijnlijk om onze hoofdstad jaar in, jaar uit onder water te zien staan.”

Dat zei minister van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO), Stephen Tsang, maandag tijdens een spoedbijeenkomst naar aanleiding van de hevige regenval van een dag eerder.

Wat een feestelijke Moederdag had moeten zijn, eindigde voor veel gezinnen in Paramaribo in frustratie en schade. De zware regenval van zondag zorgde voor ernstige wateroverlast in onder meer Paramaribo-Noord en de binnenstad. Maandagmiddag belegde het ministerie daarom een spoedpersconferentie, waarbij Tsang zijn excuses aanbood aan de samenleving.

Volgens de minister was de hoeveelheid neerslag uitzonderlijk. “Er is tussen de 79 en 110 millimeter regen gevallen. Alles boven de 100 millimeter valt in de categorie extreem”, legde hij uit. Toch ligt de oorzaak volgens hem niet alleen bij het weer.

Jarenlange achterstanden

Tsang stelde dat de wateroverlast het gevolg is van structurele problemen die al jaren spelen. Hij sprak van “decennia van verwaarlozing” van het afwateringssysteem. Kanalen, lozingen en pompgemalen zijn volgens hem lange tijd niet onderhouden, waardoor de capaciteit om water af te voeren ernstig is verminderd.

“De aders van onze stad zijn letterlijk dichtgeslibd”, zei de minister. Hij wees erop dat de groei van de stad niet gepaard is gegaan met een evenredige uitbreiding en modernisering van de infrastructuur.

Volgens hem wordt het probleem verergerd door illegale ingrepen, zoals het dempen van trenzen, ongecontroleerde verkavelingen en het dumpen van afval in waterwegen. “We vechten niet alleen tegen het weer, maar ook tegen menselijk gedrag”, aldus Tsang.

Technische problemen en samenloop van omstandigheden

De situatie in Paramaribo-Noord werd volgens de minister verder bemoeilijkt door technische storingen. Pompgemalen vielen uit door stroomonderbrekingen bij de EBS, terwijl een transformator bij de Van Sommelsdijckse Kreek moest worden vervangen.

Daarnaast functioneerden sommige installaties niet optimaal door verstoppingen, zoals grasophoping bij inlaten. Ook werd melding gemaakt van schade aan een sluis nadat buurtbewoners deze zelf hadden geopend. “Het is een ongelukkige samenloop van omstandigheden waardoor het water langer is blijven staan”, zei Tsang. Volgens hem had het gebied onder normale omstandigheden sneller moeten droogtrekken.

Tijdens de persconferentie werd bekendgemaakt dat een interdepartementale commissie is ingesteld, met betrokkenheid van onder meer het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en het Nationaal Coördinatiecentrum voor Rampenbeheersing.

Aanwezig waren onder anderen minister Mike Noersalim en NCCR-coördinator Jerry Slijngard. De commissie moet de situatie monitoren en de aanpak coördineren. Ook is een speciale noodlijn geopend voor acute gevallen: 844-2646. Teams van verschillende diensten zijn ingezet om de zwaarst getroffen gebieden in kaart te brengen en hulp te bieden waar nodig.

Volgens Tsang draaien alle beschikbare pompgemalen momenteel op maximale capaciteit. Daarnaast wordt gekeken naar samenwerking met de particuliere sector, onder meer voor de inzet van mobiele pompen en zwaar materieel. Gedetineerden worden ingezet om kolken handmatig schoon te maken, zodat machines efficiënter kunnen worden gebruikt. Prioriteit ligt bij kritieke locaties zoals scholen en ziekenhuizen, waarvan sommige tijdelijk gesloten moesten worden.

Binnenland en voedselvoorziening

Niet alleen in Paramaribo zijn er problemen. Ook in het binnenland is sprake van wateroverlast. Slijngard gaf aan dat sommige gebieden te maken hebben met voedseltekorten en dat evacuaties niet worden uitgesloten. “De situatie is serieus, maar wel beheersbaar”, zei hij.

De aanhoudende regenval, die volgens voorspellingen nog enkele dagen kan aanhouden, houdt de situatie onzeker. Een vertegenwoordiger van de Meteorologische Dienst Suriname gaf aan dat vooral woensdag 13 mei opnieuw zware regenval wordt verwacht.

Naast de acute aanpak werkt de regering aan langetermijnoplossingen. Tsang kondigde aan dat er gewerkt wordt aan een strategisch meerjarenplan voor het afwateringssysteem in de kustvlakte. Dat plan moet verder gaan dan het schoonmaken van bestaande infrastructuur. “Het gaat om een herontwerp van hoe we omgaan met water in ons land”, zei hij. Daarbij wordt ook rekening gehouden met klimaatverandering, die zorgt voor extremere weersomstandigheden.

Er wordt gekeken naar de aanleg van nieuwe pompgemalen in kwetsbare gebieden en strengere eisen voor verkavelingsprojecten. Nieuwe projecten moeten beschikken over adequate afwateringssystemen en ruimte voor waterberging. Ook sluit de regering niet uit dat gronden worden teruggevorderd als die cruciale waterwegen blokkeren. Volgens Tsang zal dat alleen gebeuren in overleg en met compensatie waar nodig.

“Mensen met hoge voertuigen moeten rekening houden”

De minister deed een nadrukkelijke oproep aan burgers om bij te dragen aan de oplossing. Hij wees op het belang van het schoonhouden van de leefomgeving en het voorkomen van vervuiling van trenzen en kanalen.

Daarnaast riep hij automobilisten op voorzichtig te rijden in ondergelopen straten. “Mensen met hoge voertuigen moeten rekening houden met anderen. Door hard te rijden veroorzaken zij extra overlast voor bewoners”, zei hij.

Tsang sloot af met de boodschap dat de aanpak van wateroverlast een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. “De overheid zal haar werk doen, maar zonder medewerking van de samenleving komen we er niet.”