Trump zet topoverleg over Groenland op scherp: “Amerika moet eigenaar worden”

door

Het diplomatieke overleg tussen de Verenigde Staten en Denemarken over de toekomst van Groenland heeft de scherpe tegenstellingen niet weggenomen. Integendeel: president Donald Trump zette de toon al vóór aanvang van het overleg door te stellen dat elke uitkomst die niet leidt tot volledige Amerikaanse controle over het eiland voor hem onacceptabel is. De gesprekken vonden plaats in Washington en werden op verzoek van Kopenhagen belegd, na oplopende spanningen tussen de NAVO-bondgenoten.
Trump afwezig, maar boodschap glashelder
De Deense delegatie werd ontvangen in het Witte Huis, maar niet door Trump zelf. Namens Washington schoven vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan. Aan tafel zaten ook vertegenwoordigers van het autonome Groenland.
Na afloop erkenden de Deense en Groenlandse ministers van Buitenlandse Zaken dat er sprake blijft van een “fundamenteel meningsverschil”. Denemarken stelt dat de veiligheid van Groenland binnen het Koninkrijk kan worden gewaarborgd, terwijl Washington dat standpunt van de hand wijst. Wel is afgesproken het overleg voort te zetten via een gezamenlijke werkgroep die de pijnpunten verder moet uitwerken.
“Cruciaal voor het Amerikaanse raketschild”
Hoewel Trump niet persoonlijk deelnam, liet hij via zijn sociale mediakanaal Truth Social geen twijfel bestaan over zijn positie. Alleen volledige Amerikaanse zeggenschap over Groenland is voor hem bespreekbaar. Als belangrijkste argument noemt hij de strategische rol van het eiland voor de zogenoemde ‘Golden Dome’, het geplande meerlaagse Amerikaanse raketschild.
Het Witte Huis zette die boodschap kracht bij met een cartoon op X, waarop hondensleeën met Groenlandse vlaggen symbolisch worden geleid richting een zonnig Amerika of een dreigend China en Rusland. Sinds zijn herverkiezing benadrukt Trump met regelmaat dat Groenland volgens hem Amerikaans zou moeten worden. De onrust in Europa nam verder toe nadat de president na de recente Amerikaanse operatie in Venezuela opnieuw publiekelijk op dat standpunt terugkwam. Zijn woordvoerder Karoline Leavitt sloot later zelfs militair ingrijpen niet expliciet uit.
Koop, lease of machtspolitiek
Minister Rubio probeerde de spanning nadien enigszins te temperen door te stellen dat de Verenigde Staten vooral inzetten op het kopen van Groenland. In diplomatieke kringen circuleert ook het idee van een langdurige leaseconstructie, maar Trump heeft laten weten dat hij dergelijke tussenoplossingen onvoldoende vindt. “Amerika moet eigenaar worden,” herhaalde hij.
Strategische ligging en grondstoffen
De Amerikaanse interesse in Groenland is vooral ingegeven door geopolitiek en economie. Het eiland ligt grotendeels binnen de poolcirkel, een regio die door klimaatverandering steeds toegankelijker wordt. Nieuwe zeeroutes ontstaan en de winning van schaarse grondstoffen komt binnen bereik.
Rusland heeft de afgelopen jaren zijn militaire aanwezigheid in het Arctisch gebied sterk uitgebreid, met bases, radarinstallaties en diepzeehavens. China profileert zich inmiddels als ‘semi-arctische staat’ en investeert fors in ijsbrekers. Volgens Washington kan Denemarken daar onvoldoende tegenwicht aan bieden, ondanks recente verhogingen van het defensiebudget onder NAVO-druk.
Europese NAVO-lidstaten hebben aangeboden de verdediging van de noordelijke flank te versterken. Denemarken heeft zijn militaire aanwezigheid rond Groenland inmiddels opgevoerd. Of dat primair is gericht tegen Rusland en China, of ook als signaal richting Washington moet worden gezien, blijft onderwerp van speculatie.
Kopenhagen heeft intussen gewaarschuwd dat Amerikaans militair ingrijpen op Groenland de alliantie binnen de NAVO ernstig zou ondermijnen. De premier van het autonome Groenland liet deze week weten dat hij in een eventuele keuze tussen Washington en Denemarken achter Kopenhagen blijft staan.
De Verenigde Staten beschikken overigens al over een belangrijke militaire faciliteit op het eiland: de Pituffik Space Base. Deze basis speelt een sleutelrol als vroegtijdig waarschuwingssysteem voor intercontinentale ballistische raketten richting Noord-Amerika – een strategisch belang dat het debat over Groenland alleen maar verder op scherp zet.
The post Trump zet topoverleg over Groenland op scherp: “Amerika moet eigenaar worden” appeared first on Suriname suriname.