Trump claimt succes met staakt-het-vuren

door

Na 40 dagen oorlog met Iran werd dinsdag, vlak voor het aflopen van Trumps ultimatum, een staakt-het-vuren voor twee weken bereikt. “Een grote dag voor wereldvrede”, schreef de Amerikaanse president op sociale media. De Verenigde Staten deelden weliswaar zware klappen uit aan het Iraanse leger, maar Trumps claim van een overwinning is volgens experts voorbarig en nauwelijks te onderbouwen.
Volgens Trump zijn vrijwel alle twistpunten met Iran opgelost en vormt het twee weken durende akkoord een werkbare basis voor een definitief akkoord. Maar op de eerste dag van het staakt-het-vuren werden ook Israëlische en Iraanse aanvallen gemeld in het Midden-Oosten. En Iraanse staatsmedia deelden dat de Straat van Hormuz weer is gesloten vanwege Israëls aanvallen op Libanon.
Gewiekst gespeeld
“Het staakt-het-vuren vormt het uitgangspunt voor onderhandelingen op basis van eerdere Iraanse voorstellen”, duidt Karim El Taki, universitair docent politiek in het Midden-Oosten aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Volgens die voorstellen zou Iran de feitelijke controle over de Straat van Hormuz krijgen en doorvoerrechten voor schepen innen, wat vóór de oorlog niet het geval was.”
El Taki zegt dat Iran de oorlog zeer gewiekst heeft gespeeld. “Ze hebben de kosten voor Amerika, Israël en landen in de regio enorm opgedreven. Door honderden drones en ballistische raketten op de Golfstaten af te vuren en de Straat van Hormuz effectief te blokkeren, is een enorme oliecrisis veroorzaakt met stijgende energieprijzen, inflatie en kans op een wereldwijde recessie.”
Trump raakte volgens een reconstructie van The New York Times overtuigd van het nut van de oorlog na een bezoek van Netanyahu en andere hooggeplaatste Israëlische functionarissen in februari. Daarbij werd hem een scenario geschetst waarin de Iraanse leiding snel zou worden uitgeschakeld.
Strekking was dat de militaire slagkracht van Iran zou worden verzwakt, een volksopstand zou worden ontketend en uiteindelijk het regime ten val zou worden gebracht. Trump zou waarschuwingen van zijn vicepresident Vance en inlichtingendiensten hebben genegeerd en zijn afgegaan op zijn “instinct”.
Overleven
De oorlog pakte anders uit voor de VS dan vooraf gedacht, constateert El Taki. Het Iraanse regime stelde volgens hem zijn belangrijkste doel veilig: overleven. “Ze hebben niet geprobeerd te winnen, maar de kosten voor de tegenstander gemaximaliseerd en met effectieve vergeldingsaanvallen een dreigingsevenwicht gecreëerd. Iran heeft, ondanks de schade, de uitkomst van het conflict mede bepaald.”
De universitair docent benadrukt dat het bestand uiterst fragiel is. “Er waren vandaag alweer aanvallen op olie-infrastructuur in Iran en vergeldingsacties in meerdere landen in de Golfregio en volgens Trump valt Libanon buiten het akkoord. Israël voerde daar zelfs de grootste aanvallen uit sinds het begin van de oorlog.”
Midden-Oostenkenner Carolien Roelants vindt het te vroeg om harde conclusies te trekken. “Het hangt er echt van af wat er uit het staakt-het-vuren komt, wat de basis vormt voor de onderhandelingen.” Die zouden komend weekend in Pakistan moeten plaatsvinden. “Als Iran controle over de Straat van Hormuz behoudt, is dat een strategische nederlaag voor de Verenigde Staten.”
De punten die Iran ingewilligd wil zien, zoals volledige terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, ziet Roelants niet snel gebeuren. “Ik ben ook pessimistisch, omdat de doelen van Netanyahu, het permanent uitschakelen van Iran, niet zijn bereikt. Trump zegt veel, maar ik kan me voorstellen dat hij inmiddels vooral een situatie van niet-oorlog wil.”
Heilig huisje
Met de tussentijdse verkiezingen in de VS in november in aantocht heeft Trump forse politieke schade opgelopen, ziet Amerika-deskundige Diederik Brink. Niet alleen Democraten veroordelen de aanval, ook zijn eigen achterban is verdeeld. “Trump heeft nooit aan draagvlak gewerkt, niet onder zijn eigen bevolking en ook niet in het Congres. De ‘waarom-vraag’ achter deze oorlog is nooit beantwoord.”
“Veel aanhangers vragen zich af wat hier nog ‘America First’ aan is”, vervolgt Brink. “Hij voerde campagne om juist geen nieuwe conflicten in het Midden-Oosten te beginnen en nu zijn zelfs de olieprijzen gestegen in de VS, voor veel Amerikanen een heilig punt.”
Uitgehard regime
Volgens Brink is de positie van de VS dan ook verslechterd. “Iran is nu een uitgehard regime dat meer vertrouwen heeft in eigen kunnen en mogelijk ook in zijn nucleaire ambities. Voor de oorlog was de Straat van Hormuz open, nu staat die onder invloed van Iran. Tegelijk is de Amerikaanse wapenvoorraad deels uitgeput en lopen de kosten in de honderden miljarden dollars.”
Daarmee heeft de oorlog de VS en Trump amper iets opgeleverd, zegt Brink. “Er zijn dertien Amerikaanse militairen gesneuveld, maar voor welk doel? Trumps tactiek van bluffen en dreigen werkte misschien als vastgoedman, maar blijkt op het wereldtoneel uiterst volatiel. De claim van succes in deze oorlog valt niet te staven.”
The post Trump claimt succes met staakt-het-vuren appeared first on Suriname suriname.