Training veiligheid voor journalisten bij uitoefening beroep belicht noodzaak daarvan

door

Tekst Valerie Fris

PARAMARIBO – “Bij de uitoefening van het beroep van journalist moet je te allen tijde rekening houden met je veiligheid. Geen enkel verslag is het waard om je veiligheid op het spel te zetten.” Zo stelde Mike Christie, die bijna 30 jaar als hoofd Veiligheid heeft gewerkt bij Reuters. Hij was woensdag de trainer tijdens de online sessie voor journalisten uit het hele Caribisch gebied, inclusief Suriname, georganiseerd door de Associatie van Caribische Mediawerkers (ACM), het Media Instituut voor het Caribisch Gebied (MIC) en de organisatie International Freedom of Expression Exchange (IFEX). Het gaat om een vijftal trainingen die online worden verzorgd met verschillende onderwerpen, zoals fysieke en online veiligheid, psychosociale ondersteuning, online intimidatie en risicobeoordeling. Aan de sessie doen journalisten uit meer dan twaalf Caribische landen mee.

DrukHarvey Panka, voorzitter van de ACM, gaf in zijn openingsspeech te kennen dat medewerkers uit de media onder toenemende druk zijn komen te staan. “Het gaat om fysieke bedreigingen in het veld, digitale surveillance en online intimidatie, juridische bedreigingen of de stillere maar even schadelijke gevolgen van stress, burn-out en isolatie. Veiligheid wordt te vaak gezien als een individuele verantwoordelijkheid, iets wat journalisten zelf moeten uitzoeken, maar veiligheid is een collectieve verantwoordelijkheid,” stelt Panka. Persvrijheid kan volgens hem niet bestaan zonder mediawerkers die zich veilig genoeg voelen om hun werk te doen. “Wanneer journalisten worden bedreigd, het zwijgen wordt opgelegd of gedwongen worden tot zelfcensuur uit angst, verliest het publiek toegang tot informatie, verzwakt de verantwoordingsplicht en komt de democratie zelf in gevaar.” Deze reeks weerspiegelt voor hem daarom een gedeelde regionale inzet om ervoor te zorgen dat journalisten niet alleen moedig zijn, maar ook beschermd, voorbereid en ondersteund worden. Panka voegt eraan toe dat geen enkele journalist zich ooit alleen zou moeten voelen wanneer hij of zij risico loopt.

Risico’s in kaart brengenChristie gaf tijdens de eerste sessie aan dat elke journalist een risicoanalyse moet maken voor het verslaan van een item. Van de meer dan dertig journalisten die aanwezig waren, gaf 71 procent te kennen dat zij soms een risicoanalyse doen, 22 procent doet dit standaard en zeven procent van de journalisten doet het nooit. “Hoe ga je verslag doen van een protest of van een natuurverschijnsel als je niet eerst maatregelen hebt getroffen die je eigen veiligheid moeten garanderen?” Christie noemde enkele zaken die belangrijk zijn bij de voorbereiding op een nieuwsitem. Bij een protest zou de journalist moeten beschikken over N95-maskers, een basis persoonlijke EHBO-kit, een helm en een onbreekbare veiligheidsbril. Bij een orkaan moet men reservebatterijen hebben, een generator, een N95-masker en ten minste drie dagen voedsel en water. Christie zegt als ervaren journalist dat de verslaggever rekening moet houden met fysieke risico’s, maar ook met digitale, emotionele en juridische risico’s. Tijdens de volgende sessie zal er worden gesproken over online veiligheid.