Tijd voor duidelijkheid

door

DE TIGRI-KWESTIE SLEEPT zich al bijna zestig jaar voort. Intussen heeft geen enkele Surinaamse regering, ongeacht politieke kleur, een definitieve doorbraak weten te forceren. Diplomatieke protestnota’s worden uitgewisseld, verklaringen afgelegd en nieuwe gesprekken aangekondigd, maar de status van het gebied blijft ongewijzigd. De woorden van minister Melvin Bouva dat protesten op zichzelf het probleem niet oplossen, zijn daarom een belangrijke erkenning van de werkelijkheid.

Het voornemen om de Gezamenlijke Grenscommissie van Suriname en Guyana opnieuw bijeen te roepen is op zichzelf toe te juichen. Dialoog tussen buurlanden verdient altijd de voorkeur boven escalatie. Toch leert de geschiedenis dat deze commissie tot dusver geen tastbare oplossing heeft opgeleverd. Wanneer decennialang overleg niet leidt tot vooruitgang, mag worden geconcludeerd dat uitsluitend vasthouden aan hetzelfde spoor weinig perspectief biedt.

Diplomatie blijft noodzakelijk, maar wanneer die na tientallen jaren geen oplossing brengt, moet de moed bestaan een volgende stap te zetten

Daar komt bij dat Guyana de afgelopen jaren heeft laten zien niet terug te deinzen voor internationale rechtsprocedures wanneer het meent dat zijn belangen daarmee zijn gediend. In het grensgeschil met Venezuela koos Georgetown nadrukkelijk voor het Internationaal Gerechtshof. Suriname kan zich daarom niet veroorloven uitsluitend af te wachten totdat de andere partij bereid is opnieuw aan tafel te verschijnen.

Juist daarom is het tijd om een fundamentele stap te overwegen. Suriname heeft bij zijn toetreding tot het Internationaal Gerechtshof een voorbehoud gemaakt waardoor het hof geen rechtsmacht heeft over Surinaamse grensgeschillen. Dat voorbehoud was destijds wellicht ingegeven door politieke en diplomatieke overwegingen, maar het beperkt tegenwoordig ook de eigen mogelijkheden om een geschil langs juridische weg definitief te laten beslechten.

Het opheffen van dat voorbehoud betekent geenszins dat Suriname zijn aanspraken op Tigri opgeeft. Integendeel. Wie overtuigd is van de sterkte van zijn historische, juridische en geografische argumenten, hoeft een onafhankelijke rechter niet te vrezen. Een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof zou, ongeacht de uitkomst, eindelijk de duidelijkheid kunnen verschaffen die onderhandelingen al tientallen jaren niet hebben gebracht.

Dat vraagt wel om een grondige voorbereiding. Suriname zal zijn historische documenten, kaarten, verdragen en juridische argumentatie zorgvuldig moeten actualiseren en internationale deskundigen moeten inschakelen. Tegelijkertijd moet de diplomatie worden voortgezet, zodat een eventuele juridische procedure niet wordt gezien als een vijandige daad, maar als een vreedzaam middel om een hardnekkig geschil definitief af te ronden.

De nationale eenheid over Tigri is groot. Vrijwel iedereen is het erover eens dat de territoriale integriteit van Suriname moet worden verdedigd. Juist daarom verdient het land een strategie die verder reikt dan protestnota’s en eindeloze gesprekken. Diplomatie blijft noodzakelijk, maar wanneer die na tientallen jaren geen oplossing brengt, moet de moed bestaan een volgende stap te zetten. Voor Suriname is het moment aangebroken om de deur naar het Internationaal Gerechtshof te openen en eindelijk te streven naar een definitieve oplossing van de Tigri-kwestie. De eerste stap is het doen opheffen van het voorbehoud over grenskwesties bij het Internationaal Gerechtshof.