Terborg: ‘Huiselijk geweld blijft vaak onzichtbaar’

door

Huiselijk en gendergerelateerd geweld is niet alleen een sociaal en menselijk probleem, maar vormt ook een zware economische last voor landen. Dat benadrukte Julia Terborg, socioloog en docent aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS), tevens voorzitster van de Stichting Lobi Health Center, tijdens haar bijdrage aan een themadag die op woensdag 25 maart gehouden werd in Courtyard by Marriott, over de aanpak van huiselijk geweld.
Volgens Terborg vindt huiselijk geweld op grote schaal plaats, maar blijft het vaak onzichtbaar. “Vanwege de complexiteit wordt het in veel gevallen niet gemeld of gerapporteerd. Het gaat door, veroorzaakt enorme schade, maar blijft onder de radar”, stelde zij. Onderzoek uit 2018, uitgevoerd in opdracht van De Nationale Assemblee toont aan, dat verschillende vormen van geweld wijdverspreid zijn in Suriname. Internationale studies laten bovendien zien dat geweld toeneemt in tijden van economische crisis – een situatie waarin Suriname zich momenteel bevindt.
De cijfers zijn alarmerend. Zo is 28 procent van de kinderen in Suriname getuige van geweld in huiselijke kring – meer dan één op de vier. In veel gevallen gaat het niet om één vorm van geweld, maar om een combinatie, zoals fysiek en seksueel geweld.
Uit internationaal onderzoek, onder andere van de Inter-American Development Bank (IDB), blijkt dat één op de drie vrouwen te maken krijgt met geweld. De gevolgen hiervan zijn ingrijpend: naast lichamelijke schade kampen veel slachtoffers met mentale gezondheidsproblemen. In Suriname geeft een aanzienlijk deel van de vrouwen aan, ooit suïcidale gedachten te hebben gehad als gevolg van geweld. Daarnaast verhoogt seksueel geweld het risico op hiv en andere seksueel overdraagbare aandoeningen, ongewenste zwangerschappen, vroeggeboorten en kindersterfte. “Het raakt dus niet alleen de vrouw zelf, maar ook de bredere gezondheidszorg en de toekomst van kinderen”, aldus Terborg.
De impact strekt zich uit over generaties. Kinderen die getuige zijn van geweld, lopen een grotere kans om later zelf slachtoffer of dader te worden. “Het werkt als een sneeuwbaleffect”, waarschuwde Terborg. Studies in het Caribisch gebied tonen aan dat geweld binnen gezinnen, uiteindelijk doorwerkt in geweld in de samenleving.
Ook middelengebruik, zoals alcohol- en drugsmisbruik, wordt vaak gezien als een copingmechanisme bij slachtoffers, wat de problematiek verder verergert.
Terborg legde in haar presentatie vooral de nadruk op de economische gevolgen van huiselijk geweld. “We denken vaak aan de sociale en psychische schade, maar de economische impact wordt zwaar onderschat”, zei zij.
Geweld leidt tot ziekteverzuim, verminderde productiviteit en zelfs het volledig wegvallen van arbeidsdeelname. Dit heeft directe gevolgen voor het bruto binnenlands product (bbp) en de nationale inkomsten. Wereldwijd wordt de kost van geweld tegen vrouwen en kinderen geschat op ongeveer 1,5 biljoen Amerikaanse dollar, oftewel circa 2 procent van het mondiale bbp.
Onderzoek wijst bovendien uit dat geweld leidt tot een significante daling van vrouwelijke werkgelegenheid en economische activiteit. Tegelijkertijd blijkt dat elke dollar die wordt geïnvesteerd in de preventie en aanpak van huiselijk geweld, een besparing kan opleveren van 5 tot 20 dollar.
In de regio zijn al concrete kostenstudies uitgevoerd. In Jamaica werd het economische verlies door huiselijk geweld voor 2018 geschat op ongeveer 1 miljard dollar, wat neerkomt op circa 7 procent van het bbp. In Bolivia loopt dit zelfs op tot 6,4 procent.
Deze kosten bestaan uit directe uitgaven, zoals gezond-   heidszorg, politie, juridische bijstand en opvang, maar ook uit indirecte kosten, zoals inkomensverlies, verminderde productiviteit en uitval in het onderwijs. Kinderen die opgroeien in gewelddadige situaties presteren vaak slechter op school, vallen vaker uit en doen langer over hun opleiding.
Volgens Terborg maken deze cijfers duidelijk dat huiselijk geweld niet alleen een mensenrechtenkwestie is, maar ook een rem zet op economische groei en ontwikkeling. “De middelen die nu gaan naar het bestrijden van de gevolgen van geweld, zouden ook ingezet kunnen worden voor onderwijs, ondernemerschap en het versterken van menselijk potentieel”, stelde zij.
Kostenstudies maken het mogelijk om de impact van geweld zichtbaar te maken in economische termen en kunnen bijdragen aan genderresponsief budgetteren. Ze onderstrepen bovendien dat huiselijk geweld een obstakel vormt voor het behalen van de Sustainable Development Goals (SDGs), waaronder gendergelijkheid en armoedebestrijding.
Terborg riep beleidsmakers op om de aanpak van huiselijk geweld hoger op de agenda te plaatsen en meer middelen vrij te maken. “Inzicht in de economische gevolgen kan helpen bij het prioriteren van beleid en het vergroten van budgetten voor preventie en ondersteuning”, gaf zij aan.
Huiselijk geweld veroorzaakt volgens Terborg ook aanzienlijke verliezen voor de nationale economie. ‘’Gerichte investeringen in preventie en aanpak kunnen niet alleen menselijk leed verminderen, maar ook bijdragen aan duurzame economische groei en maatschappelijke ontwikkeling’’, aldus Terborg.
The post Terborg: ‘Huiselijk geweld blijft vaak onzichtbaar’ ..