Tashana Lösche: Nieuwe structuur Openbaar Ministerie moet rechtsstaat definitief beschermen

door

PARAMARIBO – Tijdens de voortzetting van het parlementaire debat over de herinrichting van de rechterlijke macht heeft NDP-fractielid Tashana Lösche ook een pleidooi gehouden voor de instelling van een College van Procureurs-Generaal. Volgens Lösche kampt Suriname al decennia met diepgewortelde structurele problemen binnen de strafrechtspleging, waarbij burgers en internationale toezichthouders herhaaldelijk wijzen op zaken als selectieve vervolging, politieke inmenging en straffeloosheid bij machtsmisbruik. Zij benadrukte dat deze kwesties geen op zichzelf staande incidenten zijn, maar het directe gevolg van een kwetsbaar systeem waarin één enkele procureur-generaal zowel politiek als institutioneel onder grote druk kan worden gezet.

Lösche voerde aan dat het huidige model met een eenhoofdige leiding in een kleine, politiek verweven samenleving als de Surinaamse onvoldoende waarborgen biedt om de grondwettelijke en internationale verplichtingen na te komen. Zij verwees hierbij naar verdragen zoals het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR) en het VN-Verdrag tegen Corruptie, die Suriname verplichten tot een onafhankelijke en onpartijdige vervolging. Het voorgestelde College, bestaande uit drie juridisch gelijkwaardige en politiek onafhankelijke procureurs-generaal, moet dit kernprobleem oplossen door macht te spreiden zodat niemand alleen kan beslissen over politieke dossiers of de inzet van de politie.

In het voorstel krijgt elke procureur-generaal een specifieke wettelijke portefeuille om te voorkomen dat macht zichzelf onderzoekt. Een eerste lid zal zich richten op politieke en bestuurlijke corruptie waarbij ministers en DNA-leden betrokken zijn. Een tweede lid wordt belast met staatsmacht en politie, inclusief het onderzoek naar politiegeweld en de intimidatie van advocaten of journalisten. Het derde lid zal zich concentreren op georganiseerde misdaad en economische delicten zoals drugshandel en witwassen. Voor politiek gevoelige besluiten, zoals het seponeren van zaken tegen machtsdragers of het beëindigen van grote strafzaken, is volgens het plan de instemming van minstens twee van de drie leden vereist.

Een essentieel onderdeel van de hervorming is de onafhankelijke benoemingsprocedure en de positie van de politie. De leden van het College worden voor het leven benoemd na voordrachten vanuit de rechterlijke macht, de Orde van Advocaten en het Openbaar Ministerie zelf, waarna De Nationale Assemblee de benoeming met een tweederdemeerderheid moet bevestigen. Bovendien stelt het voorstel dat de minister van Justitie en Politie geen enkele zeggenschap meer mag hebben over wie wordt onderzocht of welke strafzaak wordt stilgelegd.

Lösche concludeerde dat deze hervorming geen politieke aanval is op individuele personen, maar een noodzakelijke constitutionele waarborg voor de rechtsstaat. Door een robuust systeem van checks and balances te creëren, wordt het Openbaar Ministerie eindelijk een instituut dat niet langer afhankelijk is van de politieke waan van de dag, maar uitsluitend van de wet en de bescherming van mensenrechten.