SZF kampt met structureel tekort

door

door Ivan Cairo

PARAMARIBO — Het Staatsziekenfonds (SZF) verkeert in een financieel kwetsbare positie met een structureel exploitatietekort van ongeveer SRD 23 miljoen per maand. Dat bleek donderdag uit de beantwoording door minister André Misiekaba van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid tijdens de interpellatie van De Nationale Assemblee (DNA) naar aanleiding van onregelmatigheden bij het fonds.

De minister gaf een overzicht van de inkomsten, uitgaven en lopende verplichtingen van het SZF, dat al weken onder een vergrootglas ligt vanwege onregelmatigheden. De interpellatie, op voorstel van de NDP-assembleeleden Rossellie Cotino en Silvana Afonsoewa, vond plaats naar aanleiding van zorgen over het financiële beheer en de governance van het SZF, evenals de situatie bij het Regionaal Ziekenhuis Wanica. Eerder had NPS-assembleelid Jerrel Pawiroredjo schriftelijk vragen gesteld aan de regering over deze kwestie.

“Verdere maatregelen zullen worden genomen om de integriteit van het beheer van publieke middelen te waarborgen en de continuïteit van de zorg duurzaam veilig te stellen”

Volgens Misiekaba erkent de regering dat de recente ontwikkelingen het vertrouwen in het beheer van publieke zorgmiddelen onder druk hebben gezet en dat transparantie daarom noodzakelijk is. Hij stelde dat de regering het haar verantwoordelijkheid acht “om de feiten zorgvuldig vast te stellen, volledige transparantie te betrachten en, waar noodzakelijk, corrigerende maatregelen te treffen”.

Structureel financieringstekort

Uit het door de minister gepresenteerde financiële overzicht over 2025 blijkt dat het SZF maandelijks ongeveer SRD 134 miljoen aan reguliere premie-inkomsten ontvangt. Die bestaan vooral uit bijdragen van verplicht verzekerde ambtenaren, vrijwillig verzekerden, parastatale instellingen en gepensioneerden. Aanvullende inkomsten, waaronder bijdragen via aanvullende premies, de bijdrage van het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting en specifieke verzekeringsregelingen, leveren samen nog eens tientallen miljoenen SRD per maand op.

Ondanks deze inkomstenbasis blijft er volgens Misiekaba sprake van een structurele disbalans tussen inkomsten en uitgaven. Om de zorgverlening en betalingen aan zorgverleners te kunnen blijven garanderen, wordt het tekort maandelijks aangevuld met een overheidssubsidie van circa SRD 210 miljoen. Zelfs met deze bijdrage blijft een exploitatietekort van ongeveer SRD 23 miljoen per maand bestaan. De minister omschreef de situatie als een “structureel spanningsveld tussen inkomsten en zorggerelateerde verplichtingen” dat voortdurende financiële sturing noodzakelijk maakt.

Misiekaba benadrukte dat de financiële druk mede voortkomt uit de omvangrijke verplichtingen die het fonds heeft als uitvoerder van het nationale zorgstelsel. Het gaat daarbij onder meer om betalingen aan ziekenhuizen, artsen, apotheken en andere zorgverleners, maar ook om contractuele verplichtingen, personeelskosten en operationele uitgaven. Momenteel wordt een integrale inventarisatie uitgevoerd van alle verplichtingen om volledige transparantie te verkrijgen.

De kostenontwikkeling wordt volgens de bewindsman beïnvloed door een groeiende zorgconsumptie, beperkingen in de doelmatigheidstoetsing van declaraties en organisatorische factoren. Hij gaf aan dat aanvullende maatregelen worden voorbereid om digitale verificatie en controlemechanismen verder te versterken.

Onderzoek

In reactie op de signalen over mogelijke onregelmatigheden werd Rudrakanth Oemraw, algemeen directeur van het SZF, op 23 februari op non-actief gesteld. Het besluit volgde op een eerste feitenrapportage waarin onregelmatigheden werden gesignaleerd. Tegelijkertijd is een onafhankelijk onderzoek gestart naar de rechtmatigheid van besluiten en aangegane verplichtingen, evenals mogelijke tekortkomingen in de interne controle.

Om de continuïteit van de organisatie te waarborgen, is medisch directeur Shereen Bhikhie tijdelijk belast met de waarneming van de functie van algemeen directeur. Volgens de minister is deze maatregel bedoeld om stabiliteit te garanderen en een onafhankelijk onderzoek mogelijk te maken zonder beïnvloeding van het reguliere besluitvormingsproces.

Governance en controle

Volgens Misiekaba beschikt het SZF over een formele governance-structuur met een duidelijke scheiding tussen bestuur en directie, ondersteund door reglementen en autorisatieprocedures. Deze kaders worden momenteel geëvalueerd en waar nodig aangescherpt. Ook vindt een integrale toetsing plaats van contracten met externe dienstverleners en consultants, waarbij wordt gekeken naar rechtmatigheid, naleving van procedures en financiële impact.

De regering heeft daarnaast maatregelen ingezet om interne controle- en auditmechanismen te versterken, declaratiecontrole te verbeteren en governance-structuren te actualiseren. Deze stappen moeten volgens de minister bijdragen aan herstel van vertrouwen en beter financieel beheer.

Essentiële rol in zorgstelsel

Misiekaba benadrukte dat het SZF een cruciale pijler blijft van het nationale zorgstelsel. Hij stelde dat de regering de governance en financiële beheersing van het fonds met “de grootst mogelijke ernst” zal blijven versterken. Hij verzekerde het parlement dat verdere maatregelen zullen worden genomen om de integriteit van het beheer van publieke middelen te waarborgen en de continuïteit van de zorg duurzaam veilig te stellen.

De minister gaf aan dat De Nationale Assemblee op de hoogte zal worden gehouden van de voortgang van het onderzoek en de verdere stappen die worden gezet. Daarmee moet volgens hem duidelijk worden hoe het fonds de structurele financiële druk kan beheersen en het vertrouwen van de samenleving kan herstellen.