SYSTEMATISCH MOREEL VERVAL

Wie wel eens gezien heeft, hoe kleinschalige goudzoekers in een rivierbedding op zoek gaan naar klompjes goud, heeft een natuurlijk begrip van het systematische morele verval dat onze maatschappij gevangen houdt. Het sediment uit de rivierbedding bestaat uit een mengsel van zand, grind, steentjes en het edelmetaal. Met een fuik of een zeef spoelt de goudzoeker daardoorheen, plukt steentjes, grind, beestjes en klei uit het mengsel totdat de klompjes goud zichtbaar worden. Moreel besef, karakter en het vermogen om onderscheid te maken tussen juist en verkeerd, zijn voor een natie gouden eigenschappen en de werkelijke waarden waaruit orde, discipline en normbesef voortkomen. Die eigenschappen zijn de grondstof voor het vertrouwen om een samenleving te ordenen en open te stellen voor een wereld waarin investeerders, handelspartners en bondgenoten de natie weten te vinden, om op de lange termijn samenwerkingsverbanden mee aan te gaan die groei, economisch voordeel en veiligheid brengen.
Het proces is in Suriname echter vervuild en verstoord, waardoor wij beland zijn in de omstandigheden waarin wij nu samenleven. Elk jaar nemen wij de best presterende, best voorbereide en best gefinancierde toplaag van ons talent en exporteren dit menselijk goud met een behoorlijk prijskaartje naar het buitenland voor studie. Wij doen dat nadat zij minstens twaalf jaar vorming hebben gekregen, grotendeels op kosten van de Surinaamse belastingbetaler. Wij vragen, krijgen en zien er bitter weinig van terug, omdat verreweg de meesten van hen hun beste jaren geven als het goud voor een andere maatschappij, een ander land, een andere gemeenschap. Zij missen onze bodem en zij bezoeken ons land als toerist. Zij geven misschien honderd euro uit per dag voor wellicht twintig dagen ieder jaar, maar voor de rest van de tijd dragen zij honderdduizenden euro’s aan kennis en moreel juiste keuzes bij aan een andere samenleving.
Dan zijn er de goudklompen die tot een onbreekbare ketting gesmolten zijn in de vorm van sterke families. Families waar normen en waarden van generatie op generatie overgedragen zijn en waar het geloof in democratie en rechtsstaat als een rode draad vervlochten zijn geweest. Families die van ‘baas in eigen huis’ tot de stakingen van ’73 en de onafhankelijkheid diep betrokken zijn geweest in activisme, in het publieke debat of zelfs in partijpolitiek. Families die op de achtergrond het ethos van ‘bid en werk’ hebben aangehouden, maar immens respect hebben opgebracht voor de offers en de nederigheid die horen bij het plichtsbesef van burgerschap. Hun schakels hebben te verduren gehad onder dictatuur, moordpartijen, meer dictatuur, hypercorruptie, hyperinflatie en een verruwing tot een Suriname waarin zij zichzelf niet meer herkenden. Hoeveel van hen hebben na de staatsgrepen, na 8 december, na Moiwana, na de moorden vanwege politiek, vanwege macht, vanwege drugs, niet binnen enkele maanden het land ontvlucht en daarmee het instituut waar ze hun krachten, hun wijsheid en hun karakter aan gaven, achter moeten laten? Wat doet het met een leger wanneer opgeleide officieren met wereldoorlogservaring geschoffeerd en overgeslagen worden door onderofficieren die van de rangorde padvinderinsignes maken die naar willekeur opgespeld worden? Wat doet het met een douane-organisatie wanneer politieke relaties en transactionele wendbaarheid bepalen wie aan top komt en blijft? Wat doet het met een politiekorps wanneer de moedigsten in de val gelokt worden, het leven laten en de schuldigen nooit aangepakt worden?
Wij kunnen blijven redevoeren over sterke instituten. Maar sterke instituten worden gebouwd op de karakters en de cultuur van een sterk normatief kader. Dat sterk normatief kader is een reflectie van wat men thuis leert. Van wat het instituut beloont en bestraft. En als de drugsmaffia, de goudmaffia, de houtmaffia en hun politieke futuboi’s rijkelijker kunnen belonen en zwaarder kunnen straffen, op ieder niveau, dan zullen de instituten nooit voldoende zijn om de basis voor een samenleving van normen, waarden, regels, naleving en vertrouwen te waarborgen. De besten worden afgeroomd en verdreven. En degenen met het minst te verliezen, het minst bij te dragen, het minste schaamtegevoel en de minste trefu’s, klimmen door de tijd heen op naar de top en laten instituten achter in hun principeloos evenbeeld.
The post SYSTEMATISCH MOREEL VERVAL ..

...