Suriname inclusief

door

DE SURINAAMSE SAMENLEVING staat bekend om haar diversiteit. We hebben allerlei bevolkingsgroepen in ons land en hebben met elkaar leren leven. Geen nieuwe mode of opgedrongen migratieproblemen, we zijn organisch naar elkaar toe gegroeid. Een samenleving die dat heeft zou eigenlijk een zeker adaptievermogen moeten hebben. Kunnen aanpassen aan nieuwe groepen, identiteiten en gender-gerelateerde veranderingen.

In zeker zin is Suriname dat ook. Veel mensen kennen in hun omgeving die ene collega, vriend, oom, tante, die ‘anders is’. De ouderen onder ons kennen zeker nog het fenomeen ‘mati’. Dat zijn creoolse vrouwen die liefdes- en seksrelaties hadden met elkaar. De Surinaamse wetenschapper Gloria Wekker die in de hele wereld zeer bekend is om haar onderzoek naar de Surinaamse seksualiteit schreef daar ook over. Een deel van haar conclusie luidde ‘seksualiteit in Surinaamse kring, zoveel kunnen we op voorhand vaststellen, is een domein vol paradoxen.’

Wanneer mensen niet geaccepteerd worden en zich niet kunnen inpassen in die norm, zullen gevallen als zelfmoord, hiv-besmetting en gebrek aan levensvreugde de prijs zijn die we allemaal betalen

Ze concludeerde dat terwijl iedereen wel over seks praat, grapt en zingt, de serieuze gesprekken wegblijven. Misschien zitten we als land nu in een overgangsfase. De LGBTQ+ samenleving in Suriname wil niet langer sluimerend aanwezig zijn, maar ook meer gelijke rechten. Genderneutrale cao’s, in de ontspanningsclubs, bij de pensioenfondsen en gelijke behandeling in het burgerlijk wetboek. Daar is in sommige delen van de samenleving heftig protest tegen.

Het is daarom vooruitgang dat de organisatie New Monday inzet op dialoog en training. De organisatie heeft een traject afgerond waarbij in twee jaar tijd meer dan 250 mensen werden bereikt. Leerkrachten, politiefunctionarissen, jongeren, beleidsmakers en maatschappelijk werkers volgden trainingen over genderdiversiteit, mensenrechten en inclusie, vaak in samenhang met thema’s zoals huiselijk geweld.

Volgens de voorzitter van New Monday Omaira Toelsie bleef het niet bij kennisoverdracht. De trainingen zetten deelnemers ook aan tot zelfreflectie. De professionals die hadden meegedaan gaven aan hun werkwijze te willen aanpassen, maar vroegen tegelijk om verdere begeleiding en verdieping. Die verdieping is noodzaak om te komen tot een samenleving waar veel minder discriminatie is.

Als samenleving moeten we onszelf de spiegel voorhouden. Het hebben van een rigide maatschappelijke norm heeft grote gevolgen. Wanneer mensen niet geaccepteerd worden en zich niet kunnen inpassen in die norm, zullen gevallen als zelfmoord, hiv-besmetting en gebrek aan levensvreugde de prijs zijn die we allemaal betalen. We zien die excessen ook. Voorlichting wordt soms niet eens gegeven omdat bepaalde instanties bang zijn dat jongeren vroegwijs zullen zijn. Relaties worden in het geniep in stand gehouden en ook daar loert gevaar.

Acceptatie is de eerste stap en toch is dat moeilijk af te dwingen. Het is te hopen dat New Monday dan ook de kans krijgt het goede werk voort te zetten, want we hebben dus nog een lange weg te gaan. Hopeloos is het echter in geen geval.