Suriname Gold Authority

door

TERWIJL HET DUIDELIJK is dat Suriname het gevecht om de ordening van de goudsector aan het verliezen is, is er een nieuw plan komen bovendrijven. Het land wil een Gold Board, oftewel een Suriname Gold Authority, opzetten. Dat maakte het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen bekend na het bezoek van dr. Anthony Kwesi Aubynn uit Ghana. Volgens het bericht van het ministerie is gekeken naar het systeem van Ghana, waarbij de goudexport centraal via één instantie verloopt.

Dat zou op zichzelf geen slecht plan zijn. Echter, plannen van het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen lijken zelden met de nodige voortvarendheid te worden uitgevoerd. Zo werd in 2024 nog aangekondigd dat het ministerie bezig was met het finaliseren van de Delfstoffen Autoriteit Suriname (DAS). Daarin zouden de Geologisch-Mijnbouwkundige Dienst (GMD), het Bauxiet Instituut Suriname en de Commissie Ordening Kleinschalige Goudsector worden samengebracht in één krachtig instituut. Ook de nieuwe Mijnbouwwet, die net als de DAS al vele jaren in voorbereiding is, zou daarop gebaseerd zijn.

De vraag is nu hoe de Suriname Gold Authority zal functioneren in relatie tot de DAS. Of wordt dat plan aangepast? Opmerkelijk is dat die vraag niet werd gesteld in DNA toen minister David Abiamofo dit bekendmaakte. Bijzonder is ook dat de Ghana Gold Board niet onder de minister van Natuurlijke Hulpbronnen valt, maar onder de minister van Financiën. De Gold Board in Guyana, ons buurland, valt wel onder het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen.

Gezien de opmerkelijke ervaringen met het toezicht door het ministerie van NH in de afgelopen jaren, is het een serieuze zorg om een Gold Board onder dat ministerie te laten functioneren. Terwijl het ministerie toezicht houdt op Grassalco, verdween daar immers vier kilo goud zonder dat iemand daarvoor aansprakelijk werd gehouden. Verder is het digitaal publiekelijk toegankelijke concessieoverzicht al jaren buiten werking en is er dus geen sprake meer van transparantie. Daarop wordt ook gewezen in het recente EITI-rapport.

En terwijl de minister beschikt over een lijst van concessiehouders die volgens de wet verantwoordelijk zijn voor wat er op hun concessies gebeurt, en de wereld inmiddels het dronesysteem heeft uitgevonden, blijft de minister vasthouden aan een duur controlesysteem op de grond dat in het verleden evenmin heeft gewerkt.

Het is bijzonder verleidelijk om alle schuld in de schoenen van NH te schuiven, maar het is opmerkelijk dat toen Abiamofo demonstratief in DNA verklaarde dat vrijwel alle kopstukken van politieke partijen direct of indirect belangen hebben in de goudsector, geen enkele parlementariër de vinger opstak om die bewering krachtig te ontkennen of een persoonlijk feit aan te vragen. Daarmee leek het parlement impliciet toe te geven dat de uitspraak juist was. Mogelijk was de opmerking van de minister zelfs een strategie om critici het zwijgen op te leggen. De klaagzang van de parlementaire goegemeente klinkt immers luid wanneer het om de goudsector gaat, maar mogelijk profiteren alle partijen in stilte mee.

In ieder geval is duidelijk dat er iets moet gebeuren. De roep om ordening wordt steeds groter, terwijl de mogelijkheden om op een andere manier inkomen te genereren in het binnenland schaars zijn. Daarmee wordt een recept voor een tikkende tijdbom langzaam klaargemaakt.