Surinaamse Nederlanders ‘kampioen’ bibliotheekbezoek en leesplezier

door

AMSTERDAM — Surinaamse Nederlanders voelen zich massaal thuis in de Nederlandse bibliotheken en lopen voorop als het gaat om leesbevordering binnen het gezin. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek van Motivaction, uitgevoerd in opdracht van stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek (KB). Terwijl andere biculturele groepen drempels ervaren, kiezen Surinaamse ouders massaal voor boeken als cadeau om de leesontwikkeling van hun kinderen te stimuleren.

Het onderzoek, waarvoor meer dan elfhonderd respondenten van biculturele afkomst in diverse Nederlandse steden op straat werden ondervraagd, brengt grote verschillen in kaart tussen de vier grootste groepen: Surinamers, Caribische Nederlanders, Turken en Marokkanen. De belangrijkste conclusie? De meertalige lezer bestaat niet, maar de Surinaamse Nederlander blinkt uit in bibliotheekbezoek en actieve leesondersteuning.

“In de meertalige gezinnen wordt er, naast het Nederlands, ook voorgelezen in traditionele talen zoals het Sranantongo”

Waar Turkse en Marokkaanse Nederlanders aangeven de openbare bibliotheek minder snel te bezoeken of zich er minder welkom voelen door de sfeer, is dat voor Surinaamse Nederlanders een heel ander verhaal. Zij bezoeken de bibliotheek van alle onderzochte groepen het vaakst en ervaren de sfeer als zeer gastvrij.

Centrale rol voor (voor)lezen

Ook de bekendheid met grote Nederlandse leesbevorderingscampagnes, zoals de Nationale Voorleesdagen, is onder Surinaamse Nederlanders het hoogst. Dit vertaalt zich direct naar de thuissituatie, waarin lezen en voorlezen een centrale rol innemen.

De manier waarop biculturele ouders hun kinderen ondersteunen bij het leren lezen, verschilt sterk per cultuur. Turkse ouders grijpen bijvoorbeeld vaker naar luisterboeken en Marokkaanse gezinnen lenen of ruilen vooral boeken binnen hun netwerk van vrienden en familie.

Surinaamse en Caribische ouders pakken het anders aan: bij hen staat het geven van boeken als cadeau steevast op de eerste plaats. Hiermee investeren zij rechtstreeks in een eigen boekencollectie voor hun kinderen en stimuleren ze de leesmotivatie vanaf jonge leeftijd.

Rijke meertaligheid

Hoewel het Nederlands en Engels de boventoon voeren in de Surinaamse huishoudens tijdens het praten, luisteren en lezen, blijft de verbinding met de cultuur van herkomst bestaan. In de meertalige gezinnen wordt er, naast het Nederlands, voorgelezen in traditionele talen zoals het Sranantongo. Dit zorgt voor een unieke en rijke taalontwikkeling waarbij kinderen zowel hun Nederlandse taalvaardigheid versterken als verbonden blijven met hun Surinaamse wortels.

Het onderzoek onderstreept dat instellingen en scholen hun aanpak moeten differentiëren. Waar Turkse ouders bijvoorbeeld aangeven grote behoefte te hebben aan praktische informatie over de leesontwikkeling per leeftijd, zijn Surinaamse ouders al goed wegwijs in het systeem. Voor de Surinaamse gemeenschap ligt de kracht vooral in het handhaven van de sterke leescultuur en het blijven aanbieden van een inclusieve bibliotheekomgeving die aansluit bij hun belevingswereld.