Stilte is luid

door

INGAANDE DEZE MAAND krijgt overheidspersoneel 15 procent loonsverhoging. Dit klinkt als  aanzienlijk, totdat het bedrag waarop dat percentage wordt berekend in beeld komt. Daar zit precies het probleem. 15 Procent van SRD 12.000 is SRD 1.800. 15 Procent van SRD 68.000, de kale bezoldiging van leden van het parlement, is SRD 10.200.

Eenzelfde percentage vergroot dus in absolute bedragen de afstand tussen laag- en hoog betaalden. De vraag is of een algemene procentuele verhoging de beste manier is om juist de ambtenaren te helpen die de koopkrachtcrisis het hardst voelen.

Een oude waarschuwing blijft relevant: ‘pay peanuts and you get monkeys‘

Nog wranger wordt het wanneer de verhoging door wettelijke koppeling doorwerkt naar politieke ambtsdragers. De discussie daarover is destijds ook in De Nationale Assemblee gevoerd.

In november 2024, ruim een halfjaar vóór de verkiezingen, keurde het parlement vier wetten goed over de geldelijke voorzieningen van de drie staatsmachten. De gevolgen daarvan worden nu opnieuw zichtbaar: een verhoging die is bedoeld voor landsdienaren kan door de gekozen bezoldigingssystematiek veel verder reiken dan de groep waarvoor de koopkrachtverbetering het dringendst is.

Daarover zou in het parlement een veel luider debat mogen worden gevoerd. Maar de stilte in die contreien is oorverdovend. Volksvertegenwoordigers zijn er niet alleen om vragen te stellen of opmerkingen te maken. Wanneer zij vinden dat een regeling maatschappelijk onrechtvaardig uitpakt, mogen ze verandering afdwingen.

President Jennifer Geerlings-Simons heeft met de rechterlijke macht gesproken om voorlopig af te zien van de doorwerking van de verhoging. Echter, diezelfde urgentie is niet te merken rond de bezoldiging van de leden van de regering en het parlement.

Er wordt gewerkt aan wetgeving tegen de automatische koppeling. Daarbij moet één zaak niet uit het oog worden verloren: fatsoenlijke salarissen bij de overheid zijn geen luxe. Het zijn ambtenaren die ministeries, scholen, belastingkantoren en andere publieke diensten draaiende houden.

Suriname kampt bovendien met een beperkte vijver van gekwalificeerd personeel. Met de ontwikkeling van de olie- en gassector zal de concurrentie om goed geschoolde werknemers alleen maar toenemen.

Wanneer werknemers elders aanzienlijk meer kunnen verdienen, vertrekken zij. Dat is geen gebrek aan vaderlandsliefde, maar economische logica. Als supermarkten nu al met salarissen rond SRD 20.000 leerkrachten uit het onderwijs kunnen aantrekken, wordt het probleem vele malen groter zodra bedrijven in nieuwe groeisectoren salarissen bieden die de overheid onmogelijk kan evenaren.

Daarom moet de discussie niet gaan over de vraag óf ambtenaren meer moeten verdienen, maar welke ambtenaren het geld het hardst nodig hebben en hoe de overheid schaars geld zo rechtvaardig mogelijk verdeelt. En aan de overheid blijft daarom een oude waarschuwing relevant: ‘pay peanuts and you get monkeys’.

Wie een professionele overheid wil, moet bereid zijn daarvoor te betalen. Maar wie sociale rechtvaardigheid predikt, moet er tegelijk voor zorgen dat het grootste voordeel van een koopkrachtmaatregel niet terechtkomt bij landsdienaren die al het meest verdienen.-.