Stadsdichter van Zaanstad Reinier Fosch (48) plotseling overleden

door

ZAANSTAD / PARAMARIBO – Het plotselinge overlijden van de Zaanse stadsdichter, woordkunstenaar en rapper Reinier Fosch heeft diepe schokgolven teweeggebracht. Fosch, die 48 jaar is geworden, was niet alleen een gerespecteerd stadsdichter, maar speelde ook een cruciale, verbindende rol binnen de Surinaamse gemeenschap.

Fosch, binnen de hiphopscene ruim 25 jaar bekend, was onder zijn aliassen RFx en ‘Reintje aan de Praat’, stond bekend om zijn unieke gave om maatschappelijke thema’s aan de kaak te stellen. Hij werd geboren in Zaanstad en vernoemd naar zijn Surinaamse grootvader, Reinier Rolador. Rolador was een zeeman die tijdens de Tweede Wereldoorlog op Nederlandse koopvaardijschepen voer. In 1942 kwam hij op tragische wijze om het leven toen zijn schip op de Atlantische Oceaan werd getorpedeerd door een Duitse onderzeeboot.

Hoewel Surinaamse en Caribische zeelieden destijds een cruciale rol speelden in de geallieerde oorlogsindustrie, bleven hun offers in de Nederlandse geschiedschrijving decennialang vrijwel onbelicht. Daarom zette hij zich samen met zijn moeder Martha in om dit historische gat te dichten; ze werkten mee aan speciale projecten en lesprogramma’s om de vaak vergeten oorlogsverhalen van Surinaamse en Antilliaanse WOII-slachtoffers tastbaar te maken voor scholieren en jongeren.

Eerbetoon aan zijn grootvaderReinier gebruikte zijn talent als woordkunstenaar om deze geschiedenis een stem te geven. Zo schreef hij onder zijn hiphop-alias RFx de het nummer ‘Eis Vrijheid’ voor het bredere culturele project ‘Vrijheid is Frikti’ (2006). Dit nummer was een direct eerbetoon aan zijn grootvader en trok de parallellen tussen historische onderdrukking en moderne vrijheid.

De samenwerking met zijn moeder legde een stevig fundament voor Reiniers latere maatschappelijke ambities. Het vormde de blauwdruk voor zijn werk bij de Surinaamse klankbordgroep, African Diaspora Unity NL en zijn inzet voor de Keti Koti-herdenkingen in Zaanstad. Hij zag het als zijn levensmissie om verhalen uit de gemeenschap zichtbaar te maken, zodat mensen zich daadwerkelijk gehoord voelden.

In 1999 won hij de prestigieuze Grote Prijs van Nederland in de categorie hiphop. Voor hem was de brug tussen rap en poëzie organisch. “Het is in wezen hetzelfde, alleen de voordracht verschilt”, zei hij daarover. Sinds 2022 vormde hij samen met Lisa van Tongeren het officiële stadsdichtersduo van Zaanstad.

Spil in de gemeenschapBuiten zijn literaire en muzikale prestaties was Fosch een onmisbare pilaar voor de Surinaamse diaspora. Hij zette zich intensief in voor de organisatie van de jaarlijkse Keti Koti-herdenking, de viering van de afschaffing van de slavernij. Patricia Viereck, voorzitter van het Keti Koti-comité in Zaanstad, reageert ontroostbaar op het verlies van haar ‘beste maatje’. “Het is zo onwerkelijk dat hij er niet meer is. De dood van Reinier heeft de hele gemeenschap diep geraakt”, vertelt Viereck, die overspoeld wordt met emotionele reacties. “Zijn naam zal altijd in ons hart blijven.”