“Belangrijk is, dat een ontwikkelingsproject gedragen moet worden door de lokale bevolking. Wat willen die zelf en waar kunnen de mensen ‘ownership’ van nemen”, legde Loes Trustfull vrijdag tijdens de soft opening van een ‘transmigratie- en cultuurmuseum’ horend bij de ‘Toeristen- en Ondernemersmarkt Brownsweg’. Vaak heeft zij heel mooie projecten, waarvan zij zelf deel uitmaakte, zien doodbloeden. “Wat de donoren vaak willen, is niet altijd in lijn met wat de mensen lokaal in stand kunnen of willen houden. Ze doen vaker mee vanwege incentives, maar laten het op den duur liggen vanwegeeigen verplichtingen, geld, een langetermijnvisie en leefomstandigheden”.
Tekst en beeld Tascha Aveloo
Het initiatief voor het opzetten van een museum komt van Jolanda Leidsman van Stichting Tumaw die mededeelde dat zij reeds als kind met dit idee rondliep. Nadruk op transmigratie komt vooral van de ouderen uit de gemeenschap. Toen Leidsman bij het project betrokken raakte, opperde zij het idee voor een plek om de rijkdom van de marroncultuur te tonen. “Een simpel voorbeeld is de traditie van het opdienen van eten en hoe je je echtgenoot aanspreekt bij het serveren — dingen die jonge meisjes tegenwoordig vaak niet meer weten.” Ze vertelde dat exposities in het museum volgend jaar volledig ingericht en te bezichtigen zullen zijn.
“Momenteel is het museum voor circa 80 procent gereed. In een later stadium verrijzen er ook standjes waar lokale ambachtslieden (crafters) hun producten kunnen verkopen”
Scholieren krijgen gratis toegang. Voor de lokale bevolking geldt een speciaal tarief, waarbij hen tevens wordt gevraagd actief mee te helpen met promotie en om nieuwe ideeën aan te dragen. Het museum is tot stand gekomen met ondersteuning van het Cultuurfonds en het Caribbean Culture Fund. Het project wordt getrokken door Trustfull. Mensen uit de lokale gemeenschap en het bedrijfsleven die hebben bijgedragen aan de bouw waren bij de plechtigheid aanwezig. Aan het vrij grote terrein terrein moet nog worden gewerkt.
Tegenvallers
Trustfull blikte terug op het ontstaan van de locatie: het traject begon aanvankelijk op een andere plek, bedoeld voor een kleine groente- en craftsmarkt, in samenwerking met Conservation International (CI) gefinancierd door de Europese Unie. De locatie werd in de loop der tijd drie keer gewijzigd. De vrouwen die deelnamen aan het project wilden namelijk een plek waar al een natuurlijke aanloop van bezoekers en gasten is. “Twee keer hebben we ook moeten aanhoren dat het terrein dat aan ons was toegewezen door het traditionele gezag en de districtscommissaris, aan iemand anders toebehoorde”, verzucht Trustfull. Haar team gaf niet op en zette door.
Na ruim drie jaar van overleg en voorbereiding is besloten om de locatie deels in te richten als museum ter ondersteuning van de toeristische ontwikkeling. Momenteel is het museum voor circa 80 procent gereed. In een later stadium verrijzen er ook standjes waar lokale ambachtslieden (crafters) hun producten kunnen verkopen, zoals panji’s en houtsnijwerk. Met de Pansa Group – een van de sponsors van het project – zal worden gekeken naar aanvullende trainingsmogelijkheden voor de gemeenschap. De eerder geplaatste cabana’s waren oorspronkelijk bedoeld voor verkoop van vooral lokale groenten en culinaire producten, maar dat liep niet zoals was gehoopt. “Het is vallen, opstaan en aanpassen, dus we kijken hoe we de rest van de initiatieven vormgeven,” aldus Trustfull.
Toerisme en transmigratie
“Toerisme is geld. Er zijn landen die volledig van toerisme leven. Als we uitgaan van minimaal 15.000 toeristen die jaarlijks langs reizen op weg naar Boven-Suriname, ligt hier een enorme kans,” benadrukte Trustfull. Ze vertelde dat de plek een toerisme hub moet worden met goed werkend sanitair. “Dat is onze verantwoordelijkheid: we moeten zorgen voor een schoon toilet dat goed werkt. Bezoekers kunnen dan een sanitaire stop maken, een drankje pakken en een kijkje nemen in het museum én geld besteden. Het ministerie van Regionale Ontwikkeling heeft twee dames beschikbaar gesteld. Zij zullen een training volgen om gasten te kunnen begeleiden en om het verhaal van de transmigratie goed te kunnen uitleggen.”
“Die wrok en het verdriet leven bij velen nog steeds. De jongere generatie moet volgens de initiatiefnemers op een andere manier kennis nemen van deze geschiedenis”
Het museum belicht de ingrijpende geschiedenis van de transmigratie. Vanaf de voorbereiding daarvan begon het leed voor de nakomelingen in Brokopondo. Leidsman deelde een emotionele anekdote over een gesprek met een oudere nazaat, die nog steeds onder tranen vertelde hoe de mensen destijds niets te zeggen hadden en van de ene op de andere dag hun spullen moesten pakken en vertrekken. Die wrok en het verdriet leven bij velen nog steeds. De jongere generatie moet volgens de initiatiefnemers op een andere manier kennis nemen van deze geschiedenis.
Kunstenaar Leon Sisa heeft de gevel van het gebouw beschilderd. Op de muur staat onder andere de kerk van Nieuw-Ganzee afgebeeld, samen met een man in een boot die wegvaart van zijn geboortedorp. Aan de andere kant kijkt een kind vragend toe hoe alles onder water loopt. “Jongeren moeten weten wat er is gebeurd, omdat dit nooit meer mag plaatsvinden.”
Expo
Kapitein Harold Corinde sprak eveneens zijn steun uit. Hij hoopt dat de gemeenschap de plek zal waarderen. Hoewel hij zich ervan bewust is dat jongeren onder de aantrekkingskracht van de goudvelden steeds minder geïnteresseerd zijn in school of een museum, blijft hij hopen dat het beter zal worden.Een vertegenwoordiger van Grassalco herinnerde aan debouwsels die er twee jaar geleden stonden en sprak zijn blijdschap uit over wat er nu staat.
Tijdens de expositie in het museum is gedetailleerd te zien hoe de rivier liep vóór de aanleg van de stuwdam, de ontwikkeling en bouw van de dam zelf, en hoe dertien dorpen uiteindelijk onder water kwamen te staan. Ook ’s van de dieren-evacuatieoperatie Gwamba maken deel uit van de expo. “Daarover kon gezegd worden dat de dieren beter behandeld werden dan zij die binnen een paar dagen hun have en goed moesten achterlaten”, verzucht Leidsman.
Een van de meest iconische beelden op de expositie is de gezonken toren van de EBG-kerk te Oud-Ganzee — een herinnering aan de meer dan vijfduizend mensen die destijds hun leefgebied moesten verlaten. Kapitein Corinde sloot af met de wens dat het museum zal bijdragen aan zowel de bewustwording voor de historie als de economische opbouw van het gebied.
Jolanda Leidsman (Stichting Tumaw) vertelt over haar ideeën met het museum.
- Dode man op bedrijfsterrein in Houttuin blijkt vermiste 84-…..
- Column: OM telt arrestaties, de samenleving wacht op gerech…..
- Bouw 350 sociale woningen te Reeberg van start..
- Tourism First moet toerisme vóór olie-inkomsten tot economi…..
- Fiscaal-jurist Esajas: invorderingstarieven ongrondwettig..
- Raghoenandan vraagt structurele verbetering medische zorg i…..
- Currie: ‘Meer dan 24.000 leerlingen geplaatst’..
- BELASTING INNEN MAG GEEN ECONOMISCHE NEKSLAG WORDEN..