Soedamah: VHP ideologisch vernieuwen endiaspora structureel binden aan Suriname

door

PARAMARIBO — De VHP moet een fundamenteel debat voeren over haar ideologische koers en interne organisatie, terwijl Suriname zijn instituties moet versterken voordat de grote olie- en gasinkomsten binnenstromen. Tegelijkertijd moet de Surinaamse diaspora uitgroeien tot een structurele partner bij de ontwikkeling van het land. Dat waren donderdag enkele boodschappen van VHP Nederland-voorzitter Lachman Soedamah tijdens de tiende Mr. Jagernath Lachmon Lezing in Amsterdam.

Onder de titel Van Verbroedering naar Vernieuwing verbond Soedamah de politieke erfenis van Jagernath Lachmon met actuele vraagstukken rond de democratische rechtsstaat, goed bestuur, olie en gas, sociale rechtvaardigheid en de positie van Surinamers in het buitenland. Volgens hem moet Lachmons verbroederingsgedachte worden vertaald naar de uitdagingen van deze tijd.

Een belangrijk deel van zijn betoog richtte zich op de komende olie- en gasontwikkeling. Volgens Soedamah is de belangrijkste vraag niet hoeveel geld Suriname daarmee zal verdienen, maar wat voor samenleving met deze tijdelijke rijkdom moet worden opgebouwd. Olie en gas vormen volgens hem op zichzelf geen ontwikkelingsmodel. Zonder sterke instituties bestaat het gevaar van verspilling, afhankelijkheid, corruptie en grotere ongelijkheid.

Hij pleitte daarom voor transparant en wettelijk verankerd beheer van de inkomsten. Een deel zou moeten worden gebruikt om economische schokken op te vangen, een deel moet worden gespaard voor toekomstige generaties en een ander deel moet aantoonbaar worden geïnvesteerd in onder meer onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur, betaalbare energie, ondernemerschap en productieve sectoren. Parlementaire controle, onafhankelijke toetsing en openbare verantwoording zijn daarbij volgens hem essentieel.

Ideologische discussie binnen VHP

Soedamah riep de VHP ook op duidelijker te bepalen waar de partij ideologisch voor staat. Zelf vindt hij dat een moderne sociaaldemocratische koers serieuze overweging verdient. Daarin moet ruimte zijn voor ondernemerschap en economische ontwikkeling, terwijl de overheid verantwoordelijkheid houdt voor goed onderwijs, gezondheidszorg, bestaanszekerheid en bescherming van kwetsbare groepen.

In aanloop naar de interne VHP-verkiezingen, voorzien voor mei 2027, moet de discussie volgens hem daarom verder gaan dan personen en posities. Binnen de partij zou ook moeten worden gesproken over een sociaaldemocratische, sociaalliberale of sterker op duurzaamheid gerichte koers. Daarnaast pleitte hij voor eerlijke interne procedures, transparante verantwoording, meer invloed van jongeren en vrouwen en het zoveel mogelijk voorkomen van belangenverstrengeling tussen publieke en partijfuncties.

Soedamah stond ook stil bij het leiderschap van voormalig president Chandrikapersad Santokhi. Hij wees op diens rol bij de verbreding van de VHP tot een nationale, multi-etnische partij en de financieel-economische hervormingen tijdens zijn presidentschap. Tegelijk stelde hij dat de stabilisatie zware offers van de bevolking vergde en dat sociale bescherming en communicatie te vaak tekortschoten. Ook waren er volgens hem teleurstellingen over bestuurlijke vernieuwing, integriteit en de afstand tussen politiek en burger.

Diaspora als structurele partner

Een derde pijler van de lezing was Soedamahs Diasporavisie 2050. Surinamers in het buitenland zouden volgens hem niet voornamelijk moeten worden gezien als mensen die geld overmaken of incidenteel hulp bieden. Hun kennis, professionele ervaring, internationale netwerken en investeringsmogelijkheden kunnen structureel worden ingezet voor Suriname.

Hij stelde onder meer een Nationale Diasporaraad en diaspora-instituten in Suriname en belangrijke diasporalanden voor. Ook zou de PSA-regeling kunnen worden uitgebreid naar kennisprogramma’s, stages, ondernemerschap en culturele uitwisseling. Over dubbele nationaliteit en mogelijke politieke vertegenwoordiging van de diaspora moet volgens hem zorgvuldig worden gesproken.

Soedamah trok daarmee een lijn van Lachmons verbroederingspolitiek naar wat hij ziet als de opdracht voor de huidige generatie: versterking van democratische instituties en de rechtsstaat, rechtvaardig gebruik van toekomstige olie-inkomsten en een structurele verbinding met Surinamers wereldwijd. De ontwikkeling van het land moet volgens hem wel in Suriname zelf worden gedragen; de diaspora moet daarbij als partner kunnen optreden.-.