SML op kruispunt

door

DE SURINAME MAJOR League (SML) bevindt zich na drie seizoenen op een interessant, maar ook beslissend kruispunt. De cijfers geven reden voor optimisme. De inkomsten stegen met 61 procent, terwijl de kosten per wedstrijd met 35 procent daalden. Ook digitaal is de groei spectaculair: van zes miljoen naar 24 miljoen hits. Bedrijfsmatig en qua online bereik heeft de competitie dus aantoonbaar vooruitgang geboekt.

Daarbij moet een hardnekkig misverstand uit de wereld worden geholpen. De SML is geen competitie die nog moet uitgroeien tot een profleague. Zij heeft die status al en wordt als zodanig door de FIFA erkend. Sterker nog: binnen de Concacaf wordt met belangstelling gekeken naar de wijze waarop Suriname zijn professionele competitie heeft opgezet. Volgende maand mag de SML tijdens een Concacaf-seminar in de Dominicaanse Republiek haar ervaringen presenteren.

Online trekt de SML miljoenen views, terwijl wedstrijden geregeld voor vrijwel lege tribunes worden gespeeld. Alleen tijdens de play-offs blijkt het publiek in grotere aantallen naar het stadion te komen.

Dat de FIFA de profstatus zelfs een jaar eerder toekende dan gebruikelijk, zegt iets over de waardering voor de gekozen structuur. Dat betekent echter niet dat alle problemen zijn opgelost. Een professionele status maakt de dagelijkse praktijk bij de clubs niet automatisch professioneel. Juist daar ligt de grote uitdaging voor de komende jaren.

Het geringe stadionbezoek springt daarbij het meest in het oog. De tegenstelling is opmerkelijk: online trekt de SML miljoenen views, terwijl wedstrijden geregeld voor vrijwel lege tribunes worden gespeeld. Alleen tijdens de play-offs blijkt het publiek in grotere aantallen naar het stadion te komen.

Het zou te gemakkelijk zijn dit uitsluitend als een marketingprobleem te beschouwen. Bij de start van de SML is al veel geprobeerd: entertainment tijdens de rust, publieksprijzen, giveaways, lagere toegangsprijzen en speciale tarieven voor kinderen. Geen van die maatregelen heeft geleid tot een structurele toestroom.

Misschien moet daarom fundamenteler worden gekeken naar het veranderde vrijetijdsgedrag van de Surinamer. In de jaren tachtig en negentig had lokaal voetbal veel minder concurrentie. De mogelijkheden voor amusement waren beperkt en buitenlands topvoetbal was niet de hele zondag via televisie en internet beschikbaar. Tegenwoordig concurreert een SML-wedstrijd niet alleen met de Premier League, La Liga en andere internationale competities, maar met een vrijwel onbeperkt aanbod aan entertainment.

Dat Surinamers niet meer van voetbal houden, kan moeilijk worden volgehouden. Bij wedstrijden van de nationale selectie blijkt die belangstelling nadrukkelijk wel te bestaan. De uitdaging voor de SML en vooral de clubs is daarom die voetballiefhebber opnieuw een reden te geven zich met een lokale club te identificeren. Daar ligt mogelijk een belangrijker sleutel dan nóg meer giveaways.

Clubs moeten een herkenbare thuisbasis krijgen en sterker worden verankerd in de gemeenschap waaruit zij voortkomen. Juist daarom is het voornemen om clubs vanaf volgend seizoen meer verantwoordelijkheid te geven voor de organisatie en financiering van hun thuiswedstrijden interessant. Het kan clubs dwingen ondernemender te worden, zelf sponsors te zoeken, inkomsten te genereren en een relatie met hun achterban op te bouwen.

Maar daar zit meteen een groot probleem: de infrastructuur. Veel clubs beschikken niet over een geschikte eigen wedstrijd- of trainingslocatie. De accommodaties van verschillende lidbonden zijn ondermaats of onvoldoende onderhouden. Het Dr. Ir. Franklin Essed Stadion is door het kunstgras relatief goed bestand tegen weersomstandigheden, maar ook kunstgras biedt voor de langere termijn niet overal uitkomst nu internationaal steeds hogere eisen aan speelvelden worden gesteld.

De ontwikkeling van goede regionale accommodaties, bij voorkeur vanuit de lidbonden, verdient daarom veel meer aandacht. Dáár kunnen clubs werkelijk wortelen. Een club die herkenbaar verbonden is met een district, buurt of gemeenschap heeft immers meer kans om een vaste achterban op te bouwen dan een ploeg die voor het publiek nauwelijks een geografische of sociale identiteit bezit.

Maar van spelers kan moeilijk een volledig professionele trainings- en wedstrijdstandaard worden verlangd wanneer velen nog een baan naast het voetbal nodig hebben en clubs onvoldoende trainingsvelden, financiële middelen en trainingsuren hebben

Ook over de spelkwaliteit moet genuanceerder worden geoordeeld. Natuurlijk moet die omhoog. Maar van spelers kan moeilijk een volledig professionele trainings- en wedstrijdstandaard worden verlangd wanneer velen nog een baan naast het voetbal nodig hebben en clubs onvoldoende trainingsvelden, financiële middelen en trainingsuren hebben.

Andere profcompetities hebben eveneens jaren nodig gehad om volwassen te worden. Ook de Amerikaanse Major League Soccer kende moeilijke beginjaren en spelers die voetbal combineerden met ander werk. De huidige omvang en financiële kracht van de MLS zijn niet in enkele seizoenen ontstaan.

Dat perspectief is belangrijk voor Suriname. Het voortdurend meten van de SML aan de Premier League of La Liga levert weinig bruikbare inzichten op. Een vergelijking met jongere en kleinere profcompetities in bijvoorbeeld Jamaica, Trinidad en Tobago en de Dominicaanse Republiek ligt veel meer voor de hand. Ook daar zijn volle stadions bepaald niet bij iedere competitiewedstrijd vanzelfsprekend.

Dat de clubs zonder de SML onmiddellijk zouden verdwijnen, ligt overigens niet voor de hand. Ze bestonden immers al voordat de profcompetitie werd opgericht. De relevante vraag is of zij binnen de nieuwe structuur financieel gezond kunnen doorgroeien. Good governance, transparante begrotingen en streng financieel toezicht moeten daarom juist nu worden vastgehouden.

Na drie seizoenen kan redelijkerwijs niet worden verwacht dat alle achterstanden van het Surinaamse clubvoetbal zijn weggewerkt. De SML heeft inmiddels wel bewezen dat een professionele competitiestructuur in Suriname kan worden opgezet en internationaal serieus wordt genomen. De volgende fase is moeilijker.

Nu moet de formele professionalisering zichtbaar worden op het veld en rondom de clubs: betere accommodaties, meer trainingsmogelijkheden, financieel sterkere organisaties, betere spelers en vooral clubs waarmee supporters zich werkelijk verbonden voelen. De SML hoeft niet meer te bewijzen dát zij een profleague is. De komende jaren moet zij bewijzen dat professioneel voetbal in Suriname ook duurzaam kan worden.