SLM: DOOD PAARD DAT WEIGERT TOE TE GEVEN DAT HET ALLANG DOOD IS

door

Dat Surinam Airways (SLM) in zwaar weer verkeert, zou voor niemand in Suriname nog een verrassing mogen zijn. Evenmin het feit dat de politiek, over opeenvolgende regeringen heen, deze melkkoe koste wat kost aan het infuus houdt. Niet omdat het zinvol is, niet omdat er perspectief is, maar omdat het profijt oplevert voor enkelen. Tegen beter weten in met als gevolg, het kost de staat en dus de belastingbetaler, al jaren miljoenen Amerikaanse dollars.
Het gaat niet goed met de SLM. Niet omdat een luchtvaartmaatschappij als de SLM het per definitie niet zou kunnen redden, integendeel. De SLM is bewust en systematisch kapotgemaakt. Door de politiek, samen met een vakbond die structureel haar grenzen overschreed. Dit bedrijf is niet ten onder gegaan aan marktwerking, maar aan wanbestuur, bemoeienis en machtsspelletjes.
En toch snapt ook deze regering het blijkbaar niet. Nog eens zes maanden. Nog eens een quickscan. Nog eens een audit. Alsof het probleem nog ontdekt moet worden. Alsof we niet allang weten dat de SLM dubbel en dwars failliet is en met geen enkele goede wil, ooit nog structureel boven water zal komen volgens internationale best practice.
Er zijn vier kernproblemen die eerst zouden moeten worden opgelost:
Ten eerste politieke inmenging tot diep in de operatie. Benoemingen, beslissingen en routes worden gestuurd door agenda’s die niets met luchtvaart te maken hebben.
Ten tweede een ontspoorde personeels- en kostenstructuur. Een topzwaar bedrijf vol mensen die niets in de luchtvaart te zoeken hebben, met kosten die elke vorm van levensvatbaarheid uitsluiten.
Ten derde een vakbond die het bedrijf gijzelt en elke noodzakelijke hervorming blokkeert.
Ten vierde een schuldenlast van meer dan 160 miljoen USD, bovenop honderden miljoenen die de staat er reeds door de jaren heen al in heeft gepompt. Dat is geen herstelbasis, dat is een financieel moeras.
Wie vandaag nog volhoudt dat dit probleem binnen de SLM zelf en nog kan worden opgelost, loopt rond met een blinddoek of zweeft hardnekkig op een roze wolk. De realiteit is al lang en breed ingehaald door de feiten. En dan zwijg ik nog over de keuze van deze regering om een food specialist als one-man-show te positioneren als president-commissaris binnen de RvC van de SLM en daar bovenop een controversieel oud-directielid te benoemen tot nieuwe CEO. Dat is geen herstelbeleid, dat is bestuurlijke zelfmisleiding.
De realiteit is dat de SLM al lang geen volwaardige luchtvaartmaatschappij meer is. Ooit beschikte zij over een volledig AOC, geschikt voor zowel narrowbody- als widebody-operaties. Die fase ligt echter ver achter ons. Al geruime tijd opereert de SLM zonder widebody-toestellen, maar dat is slechts het zichtbare deel van een veel groter probleem.
Enkele jaren geleden had de SLM zelfs maandenlang geen enkel vliegtuig meer op haar AOC staan. Dat is geen detail en ook geen grijs gebied. De luchtvaartwet is hier glashelder over, wanneer een luchtvaartmaatschappij langer dan 90 dagen niet kan opereren omdat zij geen eigen vliegtuigen meer heeft, dient het AOC volledig te worden ingetrokken.
CASAS had die stap moeten zetten! Dat is keihard niet gebeurd. Sterker nog, deze situatie is gedocumenteerd, bekend bij de toezichthouders en expliciet meegewogen door Europa. Het is dan ook geen toeval dat dit één van de concrete redenen is waarom Suriname vandaag de dag op de Europese blacklist staat. Niet vanwege pech of toeval, maar vanwege structureel falend toezicht en het bewust laten voortbestaan van een luchtvaartmaatschappij die feitelijk allang niet meer bestond.
Al geruime tijd, inmiddels maanden en zelfs jaren, voert de SLM haar Mid-Atlantische operatie uit via een structurele wetlease-constructie. Daarmee is feitelijk al een belangrijke grens overschreden. Inmiddels is de volgende fase van de neergang een feit. De vluchten naar Amsterdam worden niet eens meer uitgevoerd onder een PY-vluchtnummer, maar vliegen nu onder de AOC van een buitenlandse maatschappij. Meest recent betreft dit Eastern Airlines.
Wat daarmee resteert, is geen volwaardige nationale luchtvaartmaatschappij meer, maar een lege huls die haar kernactiviteit volledig heeft uitbesteed.
Eastern levert dus het toestel, de cockpit en cabinecrew, het onderhoud en de verzekering. Eastern draagt de volledige operationele en safety verantwoordelijkheid. De SLM verkoopt nu slechts alleen nog tickets en plakt haar naam erop.
De nationale airline is daarmee verder afgegleden tot niets meer dan een ticketverkoopbedrijf.
En dan komt de minister. Na al dit toneelspel, verschijnt hij om het volk iets nieuws te vertellen. Dat de financiële situatie van de SLM nog slechter is dan gedacht! Wie structureel achter de feiten aanloopt zoals deze minister, kan zich elke maand opnieuw laten verrassen. Voor iedereen zonder blinddoek was deze realiteit al jaren zichtbaar. Dat de minister dit nu presenteert als een onthulling, maakt hem niet serieus. Het maakt hem de grootste grap in dit dossier.
Wat we vandaag meemaken, is geen gewone crisis. Dit is een ramp in de luchtvaart. Deze regering had geen makkelijke opgave, maar heeft de afgelopen vijf tot zes maanden een koers gekozen die Suriname niet uit de problemen zal halen, maar dieper erin zal trekken, helaas en jammer.
Zelfs het alternatief, een nieuwe maatschappij ter vervanging van de SLM, is inmiddels een heilloos pad geworden. Niet omdat het idee fout is, maar omdat de schade zo groot is dat elk nieuw initiatief begint met ellende en te grote risico’s.
Ik heb dit helaas jaren terug al geroepen. Als een roepende in de woestijn. Het werd weggelachen en gebagatelliseerd. Vandaag zien we wat zich toen al aankondigde. En alsof dat nog niet genoeg is, hangt de volgende klap al boven de het hoofd van de Surinaamse luchtvaart. Een mogelijke FAA Federal Aviation Administration downgrading. Valt die, dan zit onze luchtvaart minstens zeven tot tien jaar volledig klem.
Zeven tot tien jaar, mits deze en volgende regeringen eindelijk doen wat nodig is en stoppen met luisteren naar luchtvaart kwakzalvers die zij nu om zich heen verzamelen, anders veel langer.
Plannen die er lagen van serieuze deskundigen, worden inmiddels zorgvuldig heroverwogen en elders in de regio aangeboden. Aan overheden die wel toekomstgericht handelen. Suriname heeft zijn schepen helaas al verbrand.
Ik zou zeggen aan de regering, blijf maar gerust verder vergaderen. Blijf quickscannen. Blijf auditen. Het resultaat gaat er niet beter op worden.
De SLM is een doodpaard dat samen met de regering weigert toe te geven dat het al lang dood is. En iedereen die dat blijft ontkennen, draagt verantwoordelijkheid voor het drama dat zich nu voltrekt.
Romeo Stienstra
The post SLM: DOOD PAARD DAT WEIGERT TOE TE GEVEN DAT HET ALLANG DOOD IS ..