SLAPEN MET HONDEN

De woorden van de Amerikaanse filosoof Ralph Waldo Emerson, “Hij die met honden slaapt, staat met vlooien op,” klinken als een urgente waarschuwing voor de politieke en economische situatie in Suriname vandaag de dag. Ons land ondervindt ernstige uitdagingen die het vertrouwen in democratische instituties en een brede maatschappelijke stabiliteit onder druk zetten. ‘Met honden slapen’, betekent hier niet alleen het aangaan van dubieuze politieke allianties, maar ook het tolereren van corruptie, vriendjespolitiek en partijdigheid binnen belangrijke staatsinstituties, zoals de rechtspraak. Deze parasitaire invloeden ondermijnen de fundamenten van rechtvaardigheid, eerlijkheid en welvaart. Suriname bevindt zich in een kritieke fase. De economische malaise, versterkt door een wankele munt, hoge schuldenlast en hoge inflatie, drukt zwaar op de bevolking. Politiek gezien is het land verdeeld en vertoont het krachten die elkaar wantrouwen en beconcurreren. Op het spel staat een koers waarin leiders in de verleiding komen, allianties te sluiten met dubieuze figuren en netwerken die eigenbelang — soms met corruptie en nepotisme — als leidraad hanteren. Een voorbeeld hiervan is de voortdurende controverse rondom enkele prominente politici en zakenlieden wier nauwe banden tot schaduwinvloed leiden. Openbare beschuldigingen van belangenverstrengeling en mogelijke machtsmisbruik zijn niet zeldzaam. Zulke zaken dragen bij aan het beeld van een systeem waarin ‘met honden slapen’, het nieuwe normaal lijkt te zijn. De rechtspraak, de hoeksteen van elke democratie, staat ook sterk onder druk. Rechters die openlijk bepaalde politieke partijen of figuren bevoordelen, zijn geen zeldzaamheid (te denken valt aan de Pikin Saron-kwesties waarbij een rechter alvast een ‘ voorschot’ neemt op het vonnis, dat hij later zou uitspreken. Deze rechter had gewraakt moeten worden, daar hij openlijk zijn partijdigheid liet zien). Dit tast het vertrouwen in de rechtsstaat ernstig aan. Wanneer burgers vermoeden, en soms ook zien, dat gerechtigheid niet gelijk voor iedereen geldt, ontstaan gevoelens van machteloosheid en onrechtvaardigheid. In Suriname zorgt die partijdigheid in de rechtspraak voor een versterking van het wantrouwen, waarbij het gevoel ontstaat, dat macht en privileges bescherming genieten, ongeacht wet en recht. Een recente illustratie hiervan is het haperend functioneren van het Hof van Justitie en de kritiek op diens onafhankelijkheid. Openbare discussies over politieke beïnvloeding van rechterlijke beslissingen ondermijnen de geloofwaardigheid van dit orgaan. Dit maakt het voor corruptie en vriendjespolitiek makkelijker om voort te woekeren, omdat juridische controle en toezicht niet meer als betrouwbaar worden ervaren. Deze combinatie van politieke verdeeldheid, economische ellende en partijdige rechtspraak leidt tot een vicieuze cirkel. Het internationale vertrouwen in Suriname slinkt, en dit vertaalt zich in terughoudendheid bij de verstrekking van leningen en investeringen. Zonder stevige institutionele hervormingen, dreigt het land vast te lopen in een status quo die niemand vooruit helpt. Surinaamse burgers voelen dagelijks de gevolgen aan den lijve: de koopkracht daalt en sociale spanningen nemen toe. Velen voelen zich onzichtbaar gemaakt binnen een politiek en juridisch systeem dat doordrenkt lijkt van machtspolitiek en verborgen agenda’s. Tegelijkertijd wordt het steeds moeilijker voor oprechte politici en beleidsmakers om effectief te handelen, omdat ze gevangen raken in een web van compromissen met krachten die alleen hun eigen positie willen veiligstellen. De weg vooruit vraagt om moed, rechtvaardigheid en onpartijdigheid in alle lagen van de samenleving.
Politieke leiders moeten de moed tonen, om zich los te maken van dubieuze allianties en ruimte te geven aan zuivere, onafhankelijke instituties. Zonder een eerlijk functionerende rechtspraak is het onmogelijk om corruptie aan te pakken en een rechtvaardige samenleving op te bouwen. Hervormingen die de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht garanderen en politieke beïnvloeding tegengaan zijn daarbij onmisbaar. Ook van de burgers wordt verwacht dat zij kritisch blijven en actief betrokken zijn. Democratie is meer dan stemmen; het vraagt waakzaamheid en het aanspreken van leiders en instituties op hun verantwoordelijkheid. Alleen door gezamenlijke druk, kan Suriname de valkuilen van ‘met honden slapen’ vermijden en het land bevrijden van het systeem van wederzijdse bescherming tussen politieke en economische grootmachten. Internationale partners hebben eveneens een verantwoordelijkheid om niet blind te vertrouwen op oppervlakkige toezeggingen van bestuurlijke hervormingen. Zij moeten inzetten op langdurige samenwerking die transparantie en onafhankelijkheid bevordert, en niet toegeven aan kortetermijnbelangen die het land verder kunnen destabiliseren. Wie kiest voor het ‘met honden slapen’, plaatst de toekomst van het land en zijn burgers op het spel. De vlooien die uit dergelijke compromissen voortkomen, zijn geen kleine ongemakken. Ze dreigen de democratische rechtsorde, sociale rechtvaardigheid en economische vooruitgang definitief te ruïneren. De maatschappij moet wederom beseffen dat politieke en juridische zuiverheid van het grootste belang zijn. Emersons metafoor functioneert als een billenknijper die ons dwingt onze allianties en institutionele betrouwbaarheid tegen het licht te houden. Suriname kan alleen floreren als er gekozen wordt voor een politiek en rechtssysteem dat ethisch handelt, onpartijdig oordeelt en het algemeen belang boven eigenbelang stelt. Suriname moet wakker worden uit deze sluimer, waarin ‘met honden slapen’ het nieuwe normaal dreigt te worden. De politiek, rechtspraak en samenleving mogen niet langer gevangen zijn in een systeem waar macht en privileges beschermde status krijgen ten koste van recht en rechtvaardigheid. Alleen door eerlijkheid en moed, kan het land zichzelf bevrijden van deze parasieten en bouwen aan een toekomst die recht doet aan alle Surinamers.
Colvin Overdiep
Autonoom Denker / Criminoloog
The post SLAPEN MET HONDEN ..

...