Schrijfster Wijnker-Gangadin geeft oude basisschool financiële steun

De laatste regendruppels houden nog maar net op wanneer een auto het terrein van de EBGS-basisschool Potribo in het ressort Siparipabo oprijdt. Leerlingen kijken nieuwsgierig toe, terwijl leerkrachten, een predikante, schoolhoofd Brigita Djojoleksono-Hu-A-Ng, directeur Sandra Panka-Bijlhout van het EBGS-onderwijs en enkele medewerkers zich verzamelen in een lokaal voor een bijzonder moment. Na 54 jaar keert oud-leerling Lucia Wijnker-Gangadin terug naar de school waar zij ooit heeft gezeten. De auteur komt niet alleen om herinneringen op te halen, maar om een bedrag aan te bieden.

Tekst en Audry Wajwakana

Wijnker-Gangadin heeft wel gevraagd dat een deel van de donatie wordt besteed aan een onvergetelijke schoolreis voor de leerlingen. “Met een schoolreis maken we allemaal de mooiste reis en dat zal mij blij maken. Voor de rest hoeven jullie mij geen verantwoording af te leggen wat jullie ermee gaan doen. Ik weet dat jullie het goed zullen inzetten”, houdt ze de schoolleiding voor.

“Op de lagere school had ik maar één jurk. Die moest ik telkens wassen, want we liepen elke dag naar school en onderweg bleef je kleding niet schoon. Daarom wilde ik nu leuke jurkjes voor de kinderen meenemen”Auteur Lucia Wijnker-Gangadin

Het schoolhoofd belooft de wens te respecteren. Haar gedachten gaan uit naar het Openluchtmuseum Fort Nieuw-Amsterdam of een natuurpark in Commewijne. “Maar in geen geval waar er water is”, zegt Djojoleksono-Hu-A-Ng tegen de Ware Tijd. De rest van het geld zal worden besteed aan de renovatie van de school.

Het schoolhoofd grijpt de gelegenheid aan om de grootste knelpunten toe te lichten. Sommige deuren zijn aan vervanging toe en de elektrische installatie voldoet niet meer aan de huidige eisen. “Er is elektriciteit, maar we werken nog met een zekeringkast. Die moet worden vervangen door een moderne installatie en het gebouw moet worden geschilderd.”

Ook de watervoorziening vormt dagelijks een uitdaging. De school is afhankelijk van de levering van water door de Surinaamsche Waterleidingmaatschappij. Omdat de toevoer in het ressort niet altijd betrouwbaar is, ontstaan regelmatig tekorten. Meer wateropslagtanks zouden de school minder kwetsbaar maken wanneer de levering tijdelijk uitblijft.

Juist daarom komt de donatie op een welkom moment. Hoewel Wijnker-Gangadin geen financiële verantwoording verlangt, benadrukt het schoolhoofd dat de besteding van de middelen wel zal worden gerapporteerd aan het hoofdkantoor van de EBGS.

(lees verder onder de )

De deuren van verschillende lokalen van het schoolgebouw zijn aan vervanging toe.

Kleding, boeken en snoep

De verrassing blijft niet beperkt tot het bedrag. Wijnker-Gangadin heeft ook een grote koffer meegenomen met nette kleding voor de leerlingen, haar eerder verschenen en nieuwe boeken en lekkernijen.

De schenking van kleding heeft een diepe persoonlijke betekenis. Ze vertelt hoe haar moeder na de verhuizing van plantage Ostage naar Canawapibo alleen achterbleef met haar kinderen en nauwelijks bezittingen had. “Mijn tante kon goed naaien. Ze verzamelde lapjes stof van andere mensen en maakte daar onderbroekjes en jurkjes van. Op de lagere school had ik maar één jurk. Die moest ik telkens wassen, want we liepen elke dag naar school en onderweg bleef je kleding niet schoon. Daarom wilde ik nu leuke jurkjes voor de kinderen meenemen.”

Haar verhaal maakt indruk op de aanwezigen. Niet alleen omdat het een inkijk geeft in haar jeugd, maar ook omdat het verklaart waarom juist kleding een belangrijk onderdeel van haar gift vormt. Het schoolhoofd belooft dat de kleding niet willekeurig zal worden uitgedeeld. De jurken en andere kledingstukken worden eerst uitgestald, waarna de leerlingen zelf iets mogen uitkiezen.

Bouw- en renovatiefonds

Panka-Bijlhout noemt de gift meer dan welkom. Donaties aan EBGS-scholen komen wel voor, maar niet vaak. Tegelijkertijd lopen de onderhoudskosten van de scholen steeds verder op. “Alles is duurder geworden. Met de middelen die we hebben, moeten we voortdurend prioriteiten stellen. Als een school zoals Potribo dankzij een donatie zelf een deel van de renovatie kan uitvoeren, kunnen wij onze beperkte middelen inzetten voor een andere school die dringend hulp nodig heeft.”

De financiële druk wordt volgens haar verder vergroot doordat de kosten blijven stijgen. Tegen de tijd dat geld beschikbaar is voor renovatie, zijn kosten voor materiaal en lonen vaak alweer duurder geworden. Ook beschikt de EBGS niet langer over een eigen technische dienst. Door de uitstroom van vakmensen naar beter betalende banen is die expertise grotendeels verdwenen.

Om toch onderhoud aan de scholen mogelijk te maken, richtte de EBGS twee jaar geleden een bouw- en renovatiefonds op. Oud-leerlingen, voormalige medewerkers en andere betrokkenen kunnen daarin een bijdrage storten. Met die middelen zijn inmiddels enkele kleinschalige projecten uitgevoerd. “Elke donatie, groot of klein, helpt ons om onze scholen in stand te houden. Daar zijn we oprecht dankbaar voor”, zegt Panka-Bijlhout.

Terugval aantal leerlingen

De christelijke basisschool op de huidige locatie werd op 1 november 1970 geopend. Waar er vroeger meer dan driehonderd leerlingen waren, zijn het er nu ongeveer 115. De afname heeft verschillende oorzaken. Door de inzet van schoolbussen naar andere scholen hebben ouders meer keuzemogelijkheden gekregen.

Toch blijft de school een belangrijke onderwijsvoorziening voor de omliggende gemeenschap. Juist daarom wil de schoolleiding de komende maanden inzetten op een grondige opknapbeurt. Het doel is ambitieus: bij de start van het nieuwe schooljaar moet het gebouw, als de middelen toereikend zijn, een zichtbaar nieuw aanzien hebben.

De huidige school staat niet meer op dezelfde plek als waar de auteur als kind onderwijs volgde, maar was dichter bij plantage Potribo. Tegenwoordig staat de school aan de Oost-Westverbinding in Siparipabo. Toch roept de naam direct herinneringen op aan een periode die de oud-leerling blijvend heeft gevormd.

Wijnker-Gangadin, bekend van de dichtbundel ‘Katibo Powema’ (2023) en ‘Surinaamse Winti-obia sieraden’ (2025), is in Suriname voor de presentatie van haar nieuwste boek ‘Handelskralen, glansrijke tragiekgezanten uit de rode draad van ons zijn’. De presentatie is vrijdag in de bibliotheek van de Anton de Kom Universiteit.

De Potriboschool van de Evangelische Broedergemeente in Suriname in district Commewijne.