Schaafijs

door

KEVINS KIJK / Kevin Headley

Mijlenver hoorde je hem al aankomen, door de bel die bijna onafgebroken bleef rinkelen. De schaafijsman. Ik vroeg dan aan mijn moeder of ik een schaafijs mocht kopen. Vaak mocht het. Ik stond ongeduldig te wachten en te kijken terwijl de man het ijs schaafde en een cup klaarzette. Het leek een eeuwigheid te duren. Maar eindelijk was het flinterdun geschaafde ijs klaar, het leek op de Brownsberg. Uitstekend boven het bekertje.

Toen moest ik kiezen welke smaak stroop ik wilde. Meestal koos ik voor de smaken cola- en ananas. De eerste is rood en de andere geel. De cup met schaafijs was klaar en de verkoper gaf me die met een brede lach. Vaak begon ik meteen via mijn rietje te  drinken. Daarna ging hij vrolijk verder, met zijn bel rinkelend door de straat.

“Ik hoop dat dit fenomeen van de schaafijsman in ons straatbeeld blijft bestaan, zodat onze kinderen er ook van kunnen blijven genieten”

Ik heb schaafijs altijd lekker gevonden, net als veel andere Surinamers. Velen hebben ook schaafijs gekocht bij de schaafijsman aan de Domineesstraat, precies op de hoek bij het grote Kerstengebouw.

Schaafijs was ooit een echte hype; je zag veel schaafijsmannen op evenementen en activiteiten. Nu zie je ze nog wel, maar niet zo vaak als vroeger. Toch – mede door de hitte – blijft het aantrekkelijk. En als je met kinderen bent, wil je hen vaak verwennen met schaafijs.

Net als veel andere culturele elementen van Suriname, nemen we schaafijs als vanzelfsprekend, zonder de geschiedenis ervan echt te kennen. Daarom is het mooi dat er momenten zijn waarop bepaalde zaken worden belicht, zoals nu met het boek ‘Manie schaafijs’ van Hedy Tjin en Zindzi Zevenbergen. Daarin staat dat de overgrootvader van Tjin schaafijs naar Suriname bracht, waarna deze lekkernij volledig ingeburgerd raakte in onze culinaire wereld.

Ook de schaafijskarren zijn door de jaren heen ontwikkeld. Ze werden op zichzelf kunstwerken: eerst in elkaar gezet met verschillende stukken hout en daarna voorzien van allerlei beschilderingen. Opeens zag je ze overal.

Nu vraag ik me af hoe het gaat met de schaafijsman die ik elke zondag langs zag langskomen. Hoeveel jaren heeft hij schaafijs verkocht? Wanneer is hij gestopt en waarom? Is hij er nog wel?

Als kind besef je niet dat je onbewust een band opbouwt met bepaalde mensen. Op een gegeven moment had ik zo’n band met de schaafijsman. Ik wist dat hij elke zondag op een vast tijdstip langskwam, meestal iets na elf uur. En als ik hem om één uur nog niet had gezien, begon ik me af te vragen of er iets met hem aan de hand was. Achteraf bleek dat hij hij ziek was of even vrij had genomen. Maar zijn afwezigheid werd altijd opgemerkt. Zo ging het jaren door, totdat ik me met andere dingen ging bezighouden. Voordat ik het besefte, was ik vergeten dat de schaafijsman op zondag langskwam.

Ik hoop dat dit fenomeen van de schaafijsman in ons straatbeeld blijft bestaan, zodat onze kinderen er ook van kunnen blijven genieten: een lekker schaafijs met verschillende siropen, vaak zelfgemaakt door de schaafijsmannen – ook dat is culinaire kunst.

En nu heb ik zin in een schaafijs. Met orgeade.

headleydwt@gmail.com