SAYA EN CHAN: SUMA E LEI?

door

Een van de grote Surinaamse politieke partnerschappen aller tijden, lijkt door een moeilijke periode te gaan. Jarenlang heeft in de relatie Saya Patrong en Chan Santokhi de ene hand de andere gewassen. Het vreemde fenomeen van de zogenaamde ‘ghettoleider’ is nooit volledig onderzocht of uitgelegd. Wat wel duidelijk is, is dat ondanks het feit dat Saya nationaal en internationaal in opspraak raakte en in verband gebracht werd en wordt met grootschalige operaties en justitiële onderzoeken, de oud-president zich daar weinig aan stoorde. Op het hoogtepunt van controverses bleef hij Saya ondersteunen en bezoeken, onder meer op streetparties waarvan de foto’s zonder schaamte circuleerden via sociale media.
De aanleiding voor twist tussen de twee is eenvoudig. Santokhi zegt dat hij niets te maken heeft met protestacties tegen de zittende regering. Saya zegt dat Santokhi met hem besproken heeft dergelijke protestacties te mobiliseren. Santokhi heeft gezegd dat Saya liegt. Saya zegt dat Chan liegt. Saya heeft in interviews concrete overlegmomenten genoemd en bewezen, telefonisch in contact te zijn geweest in de periode in kwestie. Santokhi houdt vol dat Saya niet de waarheid spreekt. Het had hierbij kunnen blijven. Aan de politieke pokertafel kan Santokhi de kaarten inleveren door simpelweg te zeggen dat alles op een misverstand gebaseerd is en dat protesten met politieke ondersteuning of mobilisatie zo oud zijn als het algemeen kiesrecht. Santokhi lijkt zelfs met deze lijn van redenering te flirten door te stellen dat de VHP niemand nodig heeft om te mobiliseren. Maar als je tijdens covid, vluchten geregeld hebt voor een luchtbrug met Haïti en als in de relatie met iemand van wie je denkt dat justitie hem internationaal en nationaal, zonder de relatie met jou en zonder jouw invloed, al lang achter slot en grendel had geworpen, accepteer je een bepaalde toon van iemand die je als je ondergeschikte acht, misschien niet.
Misschien stoor je je aan het aantal keer dat je de persoon uit de brand geholpen hebt. Misschien denk je hem, zijn geld en zijn connecties met een ander milieu nu niet nodig te hebben en wil je hem zijn plaats laten kennen. En dus keer je niet op je schreden terug, maar daag je de man uit.
Saya heeft die handdoek opgepakt en meer. Iets wat over straatacties had kunnen gaan, begon eind januari een open wond te worden die over veel meer ging. Saya is er een spektakel van aan het maken en klapt volledig uit de school over betalingen die hij gedaan heeft in contanten en toezeggingen en garanties die de oud-president gedaan heeft en implicaties over diens oneigenlijke invloed toen en nu bij het Openbaar Ministerie. Het verhaal is een aaneenrijging van meertalige insinuaties en de attentiespanne en vertelstijl van Saya, onderbroken door inkomende en uitgaande telefoontjes, lenen zich matig voor concrete analyse. Maar de implicatie lijkt te zijn dat Santokhi garanties en toezeggingen heeft gedaan, Saya te kunnen beschermen tegen de ernstigste gevolgen van strafrechtelijke vervolging. Saya geeft te kennen dat niet alleen Santokhi, maar ook VHP-toppers zoals Dijksteel en Sewdien, op de hoogte waren van betalingen van contanten van hem aan Santokhi en van toezeggingen van Santokhi aan hem. Hij zou zelfs zijn advocaat schriftelijke garanties hebben laten voorbereiden, die Santokhi weigerde te tekenen.
In het pokerspel heeft Saya de inzet verhoogd. Dit gaat niet meer over stakingen of over de ontevredenheid van het volk omzetten in straatacties. Dat is politiek misschien onsmakelijk of beneden het ex-presidentieel niveau. Maar waar Saya Santokhi en de procureur-generaal nu van beschuldigt, is niet alleen illegaal, maar is het type beschuldiging dat op een kritiek moment, waarbij wetgeving voorgesteld is om het Openbaar Ministerie op de schop te gooien, de politieke realiteit kan aantasten.
Daarnaast plaatsen de beschuldigingen Santokhi tussen de kaken van een tang. Santokhi is intern onder hevig vuur van partijgenoten die partnerschappen zoals met Saya zien als datgene waar de partij afstand van moet nemen. Maar tegelijkertijd zijn straatvechters binnen die partij op zoek naar een moment van zwakte. Een moment waarop Santokhi zwijgt, wanneer hij terug had moeten slaan. Door de namen van Dijksteel en van Sewdien te noemen, bezwaart Saya Santokhi met de plicht hun namen te zuiveren of het risico hun als bondgenoten te verliezen.
Zwijgen na deze beschuldigingen zou verraad betekenen van Dijksteel, Sewdien en Paragsingh. Ingaan op de beschuldigingen zou een discussie verlengen, die de VHP toppers en pretendenten in staat stelt te zeggen dat de vuilsmijterij blijft aanhouden en dat een dergelijke controversiele leider het imago van de partij schaadt.
Er is een optie die de oud-president kan redden en in het verleden gered heeft. Geen enkel interview heeft hem zo veel schoongepoetst als zijn charmeoffensief bij de Dave Podcast. Een goed voorbereid interview, waarin hij op iedere beschuldiging volledig openheid van zaken geeft, kan hem uit de brand helpen. Hij zal wel een uitwedstrijd moeten spelen bij Jerrel Harderwijk, die hij vermeden heeft en aan wie Saya openheid van zaken gegeven heeft, of wederom bij de Dave Podcast. Een thuiswedstrijd bij een bevriende, zachtaardige handlanger zal niet volstaan.
The post SAYA EN CHAN: SUMA E LEI? ..