Santokhi zet vraagtekens bij politieke motieven achter hervorming rechterlijke macht

door

VHP-assembleelid en oud-president Chan Santokhi heeft tijdens het debat over de hervorming van de rechterlijke macht scherpe kanttekeningen geplaatst bij de voorliggende wetsvoorstellen. Volgens Santokhi raken deze voorstellen aan de kern van de Surinaamse rechtsstaat, maar lossen zij geen van de structurele problemen binnen de rechterlijke macht op. Integendeel: zij kunnen volgens hem leiden tot politieke beïnvloeding en daarmee het functioneren van de rechtsstaat in gevaar brengen.
Santokhi benadrukte dat de discussie moet worden teruggebracht tot het basisprincipe van de trias politica. Het gaat volgens hem om de scheiding tussen de wetgevende macht (De Nationale Assemblee en de regering), de uitvoerende macht (de regering) en de rechterlijke macht (zittende en staande magistratuur). De centrale vraag is hoe scherp die scheiding is en in hoeverre machten elkaars domein betreden.
Daarbij wees hij op het ontbreken van een duidelijk wettelijk en juridisch kader voor overleg tussen de machten. “Fundamentele vragen die meegenomen moeten worden in de discussie rond de wetswijzigingsvoorstellen,” aldus Santokhi.
Rol Constitutioneel Hof ter discussie
De oud-president stelde vast dat het Constitutioneel Hof nauwelijks functioneert en riep op tot een aparte, brede parlementaire discussie over de toekomst ervan. Volgens hem kan het parlement zijn ogen daarvoor niet sluiten. Een integrale benadering is volgens Santokhi noodzakelijk om rechtsstaat, bestuur en democratie te versterken.
Op basis van nationale en internationale rapporten schetste Santokhi een breed beeld van de uitdagingen waar alle drie de staatsmachten mee kampen: gebrek aan beleidskaders, bureaucratie, capaciteits- en kwaliteitsproblemen, integriteitsvraagstukken en een tekort aan vertrouwen en transparantie. De scheiding der machten moet volgens hem ondersteunend werken en niet conflicterend. Santokhi pleitte daarom voor een wettelijk overlegkader tussen de machten. “Zonder vingerwijzing, maar integraal en oprecht,” aldus het VHP-assembleelid.
Volgens Santokhi pakken de ingediende wetsvoorstellen geen van de genoemde structurele problemen aan. Daardoor ontstaat volgens hem terecht de perceptie dat deze wetten niet bedoeld zijn om de rechterlijke macht te versterken, maar dat er politieke motieven aan ten grondslag liggen. Dat acht hij “niet acceptabel” en zelfs “zeer gevaarlijk” voor de rechtsstaat, met mogelijke nationale en internationale gevolgen.
Cassatie en CCJ
Over de voorgestelde derde instantie voor de zittende magistratuur stelde Santokhi dat deze alleen functioneel kan zijn bij volledige waarborging van onafhankelijkheid en professionaliteit. De VHP-fractie pleit ervoor de cassatierechtspraak onder te brengen bij de Caribbean Court of Justice (CCJ), met een in Suriname gevestigde afdeling en een gemengd team van Surinaamse en internationale rechters. Uiteindelijk zou deze afdeling volledig door Surinaamse rechters moeten worden bemenst.
College van procureurs-generaal
Santokhi sprak zich uit tegen het invoeren van meerdere procureurs-generaal. Het Openbaar Ministerie is volgens hem “één en ondeelbaar” en moet geleid blijven worden door één pg. Eventuele knelpunten kunnen worden opgelost door uitbreiding en delegatie van taken binnen het OM, zonder het systeem fundamenteel te wijzigen.
De gewezen president benadrukte dat de discussie te academisch is en onvoldoende aansluit bij de beleving van burgers. Die willen volgens hem vooral snelle, begrijpelijke en betaalbare rechtspraak, rechtsbijstand dichtbij huis en effectieve schadevergoeding voor slachtoffers. “Laten we onze tijd en energie inzetten om deze zaken te realiseren, in plaats van te discussiëren over voorstellen die deze problemen niet oplossen,” hield hij het parlement voor.
Santokhi riep de regering op duidelijkheid te verschaffen over haar visie op de rechterlijke macht en over de voortzetting van reeds ingezette hervormingen. Zonder die visie blijft volgens hem een essentiële schakel in het debat ontbreken.
The post Santokhi zet vraagtekens bij politieke motieven achter hervorming rechterlijke macht appeared first on Suriname suriname.